"Frakkaš" ķ New York

Žeir kalla žaš fracking. Žetta hugtak er notaš yfir nżja vinnslutękni ķ gasišnašinum vestur ķ Bandarķkjunum.

gas_drillers.jpg

Fracking er dregiš af nafnoršinu fracture, sem er sprunga eša brestur. Fullu nafni kallast žetta hydraulic fracturing. Žessi vinnsluašferš felst ķ žvķ aš ryšja sér leiš innķ grjóthörš sandsteinslög, meš žvķ aš beita hįžrżstivatni; gjarnan blöndušu sandi og żmsum efnum sem gera žrżstibununa ennžį öflugri. Žannig mį brjótast žvers og kruss ķ gegnum sandsteininn, til aš komast inn ķ žunn gaslögin sem žar liggja inniklemmd og žvinga gasiš śt og upp į yfirboršiš.

Ekki var fyrr bśiš aš finna upp į žessari vinnsluašferš vestur ķ Texas, en til varš slanguryršiš fracking ķ gasišnašinum. Sś ašferš aš beita sandblöndušu vatni undir hįžrżstingi sem borunarašferš, er reyndar fjörgömul. En žaš er alveg nżtt aš nota žessa tękni viš aš nįlgast gas.

fracking-drawing.jpg

Upp į įstkęra ylhżra mętti kannski tala um brotvinnslu. Nema hįžrżstitękni sé nęrtękara hugtak. Brotvinnsla er samt kannski meira lżsandi; žessi ašferš viš gasvinnslu veldur nefnilega litlum jaršskjįlftum žegar vatniš brżtur sér leiš ķ gegnum sandsteininn. Orsakar sem sagt bresti ķ jaršskorpunni, ef svo mį segja. Kannski vilja samt einhverjir óžjóšhollir barrrasta nota lauflétt slangur og bśa til ķslensku sögnina aš "frakka".

Žó svo horfur séu į aš žunnildisgasiš verši jafnvel lausn į orkuvanda Bandarķkjanna til langrar framtķšar, žį er žetta umdeild vinnsluašferš. Reyndar standa tveir afskaplega ólķkir hópar saman ķ andstöšu gegn hįžrżstiašferšinni. Annars vegar er fólk sem horfir til umhverfisverndar og vill alls ekki aš Bandarķkin halli sér enn og aftur aš kolefniseldsneyti. Og segja hįžrżstitęknina žar aš auki bęši sóun į vatni og skemmi lķka vatnsból vegna mengunar sem fylgi vinnslunni. Hins vegar er svo kolaišnašurinn, sem segir žessar hįžrżstiboranir stórhęttulegar og žaš verši aš stöšva žessa vitleysu eins og skot įšur en alvarlegur jaršskjįlfti verši. Hér mį hafa ķ huga aš meira framboš af gasi er jś ekki til žess falliš aš hękka verš į kolum!

fracking-diagram.jpg

Žaš aš sękja žunnildisgasiš meš hįžrżstitękninni er sem sagt ekki nein sįttaleiš žarna vestra. En žessi gasvinnsla gęti slakaš į žeirri spennutreyju sem Bandarķkin eru ķ vegna innfluttrar orku. Žar aš auki er žetta nżja gasęvintżri mjög atvinnuskapandi. Pólitķkusarnir hallast žvķ margir į sveif meš žvķ aš žunnildisgasiš verši sótt - sem allra fyrst og sem allra mest. Jafnvel undir Central Park ķ New York.

Ķ Bandarķkjunum heyrir flest žaš sem lżtur aš vatnsbśskap landsmanna undir Umhverfisstofnun Bandarķkjanna (EPA). En žaš aš nota hįžrżstivatn ķ gasvinnslu fellur samt ekki undir alrķkislög. Eftirlit meš žessum hįžrżstiborunum er nefnilega ķ höndum fylkjanna. Įstęšan fyrir žvķ fyrirkomulagi er sögš vera sś, aš gasišnašurinn hafi ekki viljaš sęta takmörkunum vatnsverndarlöggjafarinnar. Og hafi nįš sķnu fram meš massķfum lobbżisma  ķ Washington DC, žegar Bandarķkjažing samžykkti vatnsverndarlöggjöfina Safe Drinking Water Act įriš 2005. Og stjórnvöld ķ Texas og fleiri fylkjum viršast hafa takmarkašan įhuga į žvķ aš leggja stein ķ götu žess aš hįžrżstivinnslan breišist śt. Žess vegna hefur žessum nżja gasvinnsluišnaši stundum veriš lżst sem paradķs fjįrfesta utan marka laga og réttar.

Orkubloggiš hefur įšur greint frį žvķ aš žaš er hreinlega allt aš verša vitlaust ķ žunnildisgasinu žarna fyrir vestan. Nś er ęvintżriš aš breišast śt frį Texas og fleiri fylkjum Sušurrķkjanna. Nżjasta svęšiš žar sem hįžrżstitęknin er aš fara į fullt er sjįlft New York fylki.

new_york_central_park_winter_948619.jpg

Austurstrandarlišiš ķ Nżju Jórvķk hefur nokkrar įhyggjur af möguleikum neikvęšum fylgifiskum hįžrżstitękninnar. Žar lķtur fólk m.a. til žess aš frį žvķ žessi nżja tękni ruddi sér til rśms ķ Texas hafa žar į stuttum tķma męlst fleiri jaršskjįlftar en nęstu žrjį įratugi į undan. Ekki stórir skjįlftar, en samt nóg til aš titringurinn valdi mönnum įhyggjum.

Aš auki er lķtt vitaš hvaša göróttu efnum gasleitarfyrirtękin blanda ķ vatniš, til aš gera žaš įhrifameira ķ aš brjótast gegnum sandsteininn. Vitaš er aš žar er um aš ręša alls konar vafasamt glundur og margir hafa įhyggjur af žvķ aš žetta geti mengaš vatnsból ķ nįgrenni vinnslusvęšanna. Sumir įlķta hreinlega aš žetta skyndilega gasęši geti valdiš einhverju mesta umhverfistjóni ķ sögu New York borgar!

Žaš er óneitanlega frekar kjįnalegt, aš miklu strangari reglur gilda um olķu- og gasleit t.d. djśpt śtķ Mexķkóflóa heldur heldur en gildir um žaš aš stunda gasvinnslu meš hįžrżstivatnsborunum ķ mišjum stórborgum. Žess vegna hljóta senn aš verša settar ķtarlegri og strangari reglur um vinnslu af žessu tagi.

new_york_no_fracking.png

Tališ er aš allt aš 40-60% af sand- og efnablöndušu hįžrżstivatninu verši eftir ķ berginu og jaršlögum, žrįtt fyrir uppdęlingu. Hverjum manni ętti aš vera augljóst aš ekki er hęgt aš una viš óvissuna og mengunarhęttuna sem žetta kann aš skapa. Vandamįliš er bara aš ķ hugum pólitķkusa er aušlindanżting einfaldlega oft meira spennandi en umhverfisvernd. Enda eru styrkirnir frį gasvinnslufyrirtękjunum ķ kosningasjóšina lķklega umtalsveršir. Žess vegna lķtur śt fyrir aš XTO og ašrir ķ žunnildisgasbransanum geti įfram "frakkaš" į fullu įn mikilla afskipta stjórnvalda. 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Óskar Žorkelsson

hér er grein ķ aftenposten.no sem ég las eftir aš hafa lesiš pistilinn žinn um sama efni held ég..

http://www.aftenposten.no/okonomi/utland/article3456279.ece

Óskar Žorkelsson, 9.1.2010 kl. 14:16

2 Smįmynd: Ketill Sigurjónsson

Takk fyrir žessa įbendingu.

Ketill Sigurjónsson, 9.1.2010 kl. 14:51

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband