Tķmamót ķ ķslenskum orkumįlum?

Stżrihópur um orkustefnu (Orkustefnunefnd) hefur lokiš starfi sķnu. Og birt skżrslu sem nś fer fyrir rķkisstjórn og veršur svo vęntanlega lögš fram sem žingsįlyktunartillaga į Alžingi

Orkustefnunefndin

Išnašarrįšherra segir stefnuna marka tķmamót. Žaš er nś kannski ofmęlt - žó vissulega sé gott aš ķslensk stjórnvöld marki sér skżra stefnu ķ orkumįlum. Ķ reynd er umrędd stefna yfirleitt mjög almennt oršuš. Og žar aš auki lįtiš vera aš taka į sumum mikilvęgum įlitamįlum. 

Žarna er t.d. nęr ekkert fjallaš um eignarhald į virkjunum eša orkufyrirtękjum. Samt var nefndinni beinlķnis fališ aš taka eignarhald į orkufyrirtękjum til umfjöllunar og fara yfir helstu "leišir varšandi eignarhald ķ orkuframleišslu". Ķ žessu sambandi skyldi nefndin meta kosti og galla mismunandi eignarhalds og lżsa žvķ hvaša leišir séu žar vęnlegastar. 

Žess vegna bjóst Orkubloggarinn jafnvel viš žvķ aš skżrslan myndi innihalda skżra stefnumörkun um eignarhald aš orkufyrirtękjum og/eša stęrri virkjunum. En svo er ekki. Žarna er žvķ t.d. ekkert minnst į hugmyndir sem hafa komiš fram um aš allar stęrri virkjanir į Ķslandi skuli aš meirihluta vera ķ opinberri eigu, en aš einkaašilar geti eignast ķ žeim allt aš žrišjung.

Kleifarvatn-vetur

Žvķ mį kannski segja aš meš orkustefnunni séu einfaldlega engar breytingar lagšar til į žvķ fyrirkomulagi sem er ķ gildi um fjįrfestingar ķ virkjunum į Ķslandi. Ž.e. aš slķkar fjįrfestingar skuli heimilar öllum lögašilum, hvort sem žeir séu opinberir eša einkaašilar, og žaš eigi viš um öll fyrirtęki innan EES-svęšisins. Og žar meš leggi stżrihópurinn t.d. blessun sķna yfir fjįrfestingar eins og žegar Magma Energy Sweden keypti stóran hlut ķ HS Orku. Žetta eitt og sér er athyglisvert, žegar haft er ķ huga aš VG įtti vęntanlega fulltrśa ķ stżrihópnum.

Eitt af žeim mikilvęgu atrišum sem stżrihópurinn fjallaši um er hvort stytta eigi žann hįmarksafnotatķma sem fyrirtęki geta skv. gildandi lögum haft aš orkulindum ķ eigu hins opinbera. Ķ dag er hįmarkstķminn žarna 65 įr ķ senn og framlengjanlegur. Meirihluti stżrihópsins įlķtur aš stytta beri žennan hįmarkstķma umtalsvert. Ķ skżrslunni er talaš um "hóflegan tķma" og 25-30 įr nefnd ķ žvķ sambandi.

Skafta-upptok-2

Stżrihópurinn var žó ekki einhuga um žetta mikilvęga atriši. Einn nefndarmanna skilaši sérįliti žess efnis aš žetta žurfi aš skoša mun betur įšur en lögš verši fram tillaga um svo mikla styttingu į nżtingartķmanum. Žetta er sennilega skynsamlegt sjónarmiš.

Žó svo Orkubloggarinn įlķti aš ešlilegt geti veriš aš hafa afnotatķmann almennt mun styttri en 65 įr, žį er svolķtiš hępiš af stżrihópnum aš leggja til svona mikla styttingu - įn žess aš leggja fram ķtarlegan rökstušning fyrir slķkum styttri afnotatķma. Žarna hefši lķka gjarnan mįtt setja fram samanburš viš önnur rķki. Vatnsaflsvirkjanir eru einmitt vķša um heim byggšar į sjónarmišinu um BOT (build - operate - transfer) og žar eru žvķ mżmörg dęmi um hver afnotatķminn er. Ķ skżrslunni er žvķ mišur engan slķkan samanburš aš finna. Og ennžį sķšur fjallaš um hugsanlegt transfer eša leišir ķ anda norsku hjemfall-reglunnar (ž.e. aš virkjun skuli ķ lok afnotatķmabils afhent rķkinu endurgjaldslaust).

Nefndin leggur rķka įherslu į aš orkunżting skuli stušla aš hįmarksaršsemi opinberu orkufyrirtękjanna og aš raforkuverš hér eigi aš fęrast nęr žvķ sem gerist į "meginlandsmörkušum Evrópu". Ķ žessu sambandi veltir stżrihópurinn fyrir sér hversu mikiš orkuverš hér geti mögulega hękkaš og žar meš aršur opinberu orkufyrirtękjanna aukist (og žį aušvitaš lķka aršur orkufyrirtękja ķ einkaeigu). Um žetta lętur nefndin nęgja aš vķsa til kynninga Landsvirkjunar um žessi efni. Og bętir žar litlu sem engu viš.

Raforka-mostru-gufa

Žarna hefši nefndin hugsanlega įtt aš sżna örlķtiš meira sjįlfstęši - og leita eftir fleiri sjónarmišum um framtķšaržróun raforkuveršs ķ Evrópu. Žaš er nefnilega svo aš talsvert mismunandi įlit er uppi um žaš hvernig raforkuverš ķ Evrópu muni žróast į nęstu įrum.

Stżrihópurinn fjallaši einnig um žaš hvernig skuli standa aš töku endurgjalds vegna nżtingu orkulinda ķ eigu hins opinbera. Bęši um leigu vegna aušlindanżtingar og um skattlagningu aršs af nżtingunni. Leggur nefndin til aš stofnašur verši sérstakur Aušlindasjóšur sem sjįi um śtleigu orkuaušlindanna og fįi til sķn endurgjald vegna nżtingarinnar.

Žó svo raforkuveršiš hér hafi fram til žessa veriš lįgt og aršur orkufyrirtękjanna žvķ sįralķtill er bęši forvitnilegt og naušsynlegt aš velta fyrir sér hvernig skynsamlegast sé aš aršinum verši rįšstafaš - žegar/ef hann myndast (ž.e. aušlindarentan). Ķ skżrslunni er lögš almenn įherslu į aš ķ tilvikum sem hiš opinbera er eigandi aušlindanna, skuli eigandinn njóta sem mest af aušlindarentunni žegar hśn myndast. Ķ žessu sambandi eru nefnd nokkur dęmi um hvernig žetta megi gera, įn žess aš žaš sé nįkvęmlega śtfęrt. Aš mati Orkubloggarans vęri kannski nęrtękt aš fara žarna svipaša leišir eins og gert er ķ Noregi. Vandinn er bara sį aš aršsemin ķ orkuvinnslunni hér er sįralķtil - og žar į veršur vart mikil breyting ķ brįš vegna langtķmasamninganna viš stórišjuna.

Thjorsa_fossar

Žaš er vel aš stjórnvöld hugi aš žessum mįlum. Žęr breytingar sem eru raunhęfastar og nęrtękastar į ķslenskum orkumarkaši ķ nįnustu framtķš, eru žó sennilega af öšrum toga. Žar mętti nefna įlitaefniš hvort hér skuli tekinn upp spot-markašur meš raforku. Ķ huga Orkubloggarans er nįnast boršleggjandi aš taka upp slķk markašsvišskipti hér į landi, en um žetta er lķtt fjallaš ķ umręddri skżrslu stżrihópsins. Vonandi er žó Landsnet į fullu aš huga aš slķkum mįlum.

Eflaust mį segja aš žessi skżrsla sé prżšilegt innlegg ķ umręšu um ķslensk orkumįl. Og skżrslan gęti reyndar markaš tķmamót - ef henni veršur fylgt eftir af krafti. Žaš sem Orkubloggaranum žótti athyglisveršast viš skżrsluna eru žęr įherslur skżrsluhöfunda aš afnema skuli rķkisįbyrgš af virkjanaframkvęmdum rķkisfyrirtękja fyrir stórišju, aš auka skuli fjölbreytni ķ orkunżtingu (bęši ķ hópi višskiptavina og meš žvķ aš kanna meš nżtingu fleiri orkugjafa) og aš skoša skuli ķtarlega žann möguleika aš tengja Ķsland evrópskum orkumarkaši meš sęstreng. Įherslur af žessu tagi gętu breytt miklu ķ ķslenska orkugeiranum. Aš žvķ gefnu aš hugmyndir af žessu tagi séu raunhęfar.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jón Steinar Ragnarsson

Žeir hefšu kannski getaš skošaš reynslu nįgrannažjóša af einkavęšingu.  Reynsla žjóšverja er slęm, eins og žeir vilja koma žessu ķ rķkiseigu aftur. Forsendur eru m.a. žęr sem varaš hefur veriš viš hér og aušvitaš dęmt sem kjaftęši.

Jón Steinar Ragnarsson, 7.11.2011 kl. 20:20

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband