150 ra afmli oluvinnslu - og leitin a "nsta brhveli"

Ekki er ofsagt a olan hafi bjarga einu strsta dri jarar fr trmingu. Bhvalnum.

Sperm_Whale_1 19. ld jkst eftirspurn eftir hvalalsi hratt. Lsi var bi nota sem smurefni vlar og lsislampa (. m. stra lampa vitum). svo bi tlg og svnafita vri einnig ntt essum tilgangi, tti lsi af brhvalnumhva best. ess vegna voru brhvalir eltir um ll heimsins hf og stundum af mikilli grimmd a sumum fannst. Sbr. sagan sgilda um Moby Dick.

Lklega hefi brhvlum veri gjrsamlega trmt ef menn hefu ekki allt einu tta sig v a nta mtti steinolu sta hvalalsis. ar kom til gamla ga lgmli um frambo og eftirspurn.

george-bissellUm 1850 var veri Bandarkjunum fyrir eitt gallon af hvalalsi ori ansi htt ea sem nam fjrungi af mnaarlaunum gs verkamanns. kom til sgunnar bandarskur ijuhldur a nafni George Bissell (1821-1884). Bissell hafi s olusulli, sem va lak upp r jrinni norausturrkjum Bandarkjanna og vissi a etta var eldfimt efni. Hann velti ess vegna fyrir sr hvort etv. mtti nta etta dkkleita sull sem eldsneyti sta hvalalsis. Bissell bar mli undir efnafringa hj Yale-hskla, sem leist vel hugmyndina og tldu vel mgulegt a koma essu framkvmd. Svo fr a Bissell stofnai flag eim tilgangi a vinna olu og kallaist flagi Pennsylvania Rock Oil Company (sar breytt Seneca Oil). etta var raun fyrsta oluflag heimsins og ri var 1854.

Helsta vandamli var hvernig n tti olunni upp ngjanlega miklu magni til a etta gti borga sig. Bissel og flagar vissu a menn boruu va niur jrina eftir salti, sem ar mtti finna jarlgum og tldu rtt a reyna a nota smu bortknina til a n upp olu. A rum kosti yri etta aldrei arbr bissness.

Drake_Oil_Tower_TitusvilleFlestum rum tti hugmyndin einfaldlega frnleg -eins og stundum vill vera me gar hugmyndir. En Bissell var sama hva rum fannst. Hann tvegai sr mann til verksins, Edwin nokkurn Drake og sla rs 1858 byrjai Drake a bora vi binn Titusville Pennsylvanu.

Skemmst er fr a segja a gust 1859 - fyrir nkvmlega 150 rum san - gerist a a Drake og Smith astoarmaur hans hittu olulind. Eins og ur hefur veri sagt fr hr Orkublogginu. Olan sprautaist af miklum krafti upp eftir rrinu og markai upphaf bandarska oluvintrisins. Sem enn er fullum gangi.

Bissell lagi strax meiri pening boranirnar Titusville og var fljtt vellauugur af olunni. Menn hlgu ekki lengur a Bissell og ekki lei lngu ar til menn yrptust til Titusville til a bora eftir svarta gullinu. essi bortkni var grundvllur a njum inai g fyrir viki hefur Bisselloft veri kallaur fair bandarska oluinaarins.

Titusville_Oil_booma var annar maur sem ni a vera enn auugri af eim ljfa bransa. Til a olan kmi a gagni urfti a mehndla hana og svo fr a ar reyndust hvamestu tkifrin liggja.a varJohn D. Rockefeller sem ar s sr leik bori og ni hann brtteinokunarastu oluhreinsuninni.En a er allt nnur saga.

eirsem hfu mesta stu til glejast egar fyrsta olan spttist upp rrin Titusville voru samt ekki afkomendur Rockefeller's - heldurauvita brhvalirnir. Smm saman leysti steinolan hvalalsi af hlmi. annig tekur eitt vi af ru verld eldsneytisins og ar rur hagkvmnin alltaf lang mestu.

Elizabeth_I_TudorTil gamans m nefna anna dmi um a hvernig jarefnaeldsneyti hefur treka bjarga lfrki jrinni. dgum Elsabetar I lok 16. aldar voru skgar Englands helsta eldsneyti jarinnar og hfu veri um aldir. N var kominn upp talsverur inaur rki hennar htignar og va spruttu upp verksmijur sem unnu mist jrn ea gler. essi run olli straukinni gengni trjvi verksmijueldinn.

Fyrir viki var n svo illa komi fyrir mrgum skgum Englands a ri 1581 samykkti ingi London lg um strfellda skgfriun. etta var einn fyrsti hvatinn" til strfelldra breytinga orkugeiranum. Inaurinn leitai nrra lausna og skmmu eftir aldamtin 1600 fundu menn glerinainum upp v a nota kol sta viareldsneytis. Sem hendi vri veifa hfst n strfelldur kolanmarekstur Englandi. a reyndist snjll hugmynd; tknin var tiltlulega einfld og kolin reyndust dr lausn. ar me hfst gullld kolanna og nstu 350 rin voru au helsti orkugjafi bresku jarinnar.

coal_plant_modernN standa menn torgum og segja bi oluna rotum og vilja banna kolabruna vegna grurhsahrifa. Enn eru kol og ola lang mikilvgustu orkugjafar mannkyns. Til a vi getum lagt essa orkugjafa til hliar arf a finna ntt brhveli". Og a engan sm hval heldur risastrt kvikyndi sem helst getur veitt okkur llum og kynslum framtarinnar orku um kominn tma.

tmabili voru margir sem tru v a kjarnorkan vri stra lausnin. a gti reyndar veri rtt; kjarnorkan er lklega eini raunhfi orkugjafinn til a leysa olu, gas og kol af hlmi a verulegu leyti. .e.a.s. tmabundi - v kjarnakleyf efni eru einungis til takmrkuu magni.

Nuclear_Fusion_SunKannski felst framtarlausnin kjarnasamruna. Eins og menn eru a dunda vi a ra hjkanadska fyrirtkinu General Fusion. Ea a fundin veri n, einfld og hagkvm lei til a virkja slarorkuna. Enn er lausnin ekki fundin, enda enn ng af olu, gasi og ekki sst kolum.

Kannski verur lausnin einfaldlega s a htta grurhsatalinu og nota au kol sem til eru. Unnt er a ba til olu r kolum og kolabirgir jarar gtu jafnvel nst okkur og afkomendunum einhverjar aldir enn. Me murlegum afleiingum fyrir lfrki og umhverfi kolavinnslusvanna, en til bjargar orkuyrstu mannkyni.

etta er auvita ekki s grna lei sem vi flest vonandi viljum. En kannski er etta samt framtin nstu ldina ea svo. aer vissulega nokku svrt framtarsn - en kannski rauns?


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Hlmfrur Ptursdttir

Alltaf gaman a lta segja sr sgu. akka r fyrir skemmtilegt og frlegt yfirlit.

Hlmfrur Ptursdttir, 16.8.2009 kl. 00:59

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband