Mun ķslenska rokiš loksins gera gagn?

lv-vindorka-auglysing-visir-juni-2011-4.pngUndanfarnar vikur hefur mįtt sjį auglżsingar frį  Landsvirkjun į nokkrum netmišlum. Auglżsingarnar vķsa til möguleika Ķslands ķ vindorku og eru meš hlekk į upplżsingasķšu um orkusżningu sem Landsvirkjun hefur sett upp ķ Bśrfellsstöš.

Žaš er ekki langt sķšan Landsvirkjun hóf athugun į žeim möguleika aš nżta vindorkuna į Ķslandi. Opinberlega komu žessar įętlanir fyrirtękisins lķklega fyrst fram ķ vetrarbyrjun 2010. Žį flutti Ślfar Linnet, starfsmašur Landsvirkjunar, erindi ķ Hįskólanum ķ Reykjavķk meš yfirskriftinni Vindorka: Möguleikar į Ķslandi (tengillinn er į pdf-kynninguna sem flutt var viš žetta tękifęri).

Žar kynnti Ślfar samnorręnt  fjögurra įra verkefni, sem hófst įriš 2010 og kallast IceWind. Sķšar hefur Ślfar flutt fleiri kynningar um žetta verkefni og smįm saman hafa fjölmišlar tekiš aš sżna žessu įhuga. Um leiš vakna einnig umręšur og įhyggjur um hvernig vindrafstöšvarnar kunni aš skemma śtsżni eša verša sem óheppilegir ašskotahlutir ķ nįttśrulegu landslagi. Žetta eru mikil mannvirki og žvķ ešlilegt aš slķk umręša eigi sér staš.

lv-vindur_nov-2010.png

IceWind-verkefniš beinist aš žremur megin žįttum; ķ fyrsta lagi įhrifum ķsingar į spašana og annan tęknibśnaš vindrafstöšvanna, ķ öšru lagi athugun į nżtingu vindorku į hafi śti (offshore wind) og loks ķ žrišja lagi fer hluti af peningunum ķ aš rannsaka möguleika į aš nżta vindorku į Ķslandi og ljśka viš ķslenska vindatlasinn.

Hér į landi eru žaš Hįskóli Ķslands, Landsvirkjun og Vešurstofan sem eiga ašild aš IceWind-verkefninu. Ašrir žįttakendur eru danski tęknihįskólinn (DTU), danska vindtęknifyrirtękiš Vestas, norska Statoil, norska vešurstofan, fįein norsk tęknifyrirtęki, hįskólinn į Gotlandi ķ Svķžjóš og finnska tęknirannsóknastofnunin VTT.

Gert er įš fyrir aš į vegum IceWind verši unnin fjögur doktorsverkefni og žar af tvö hér į Ķslandi. IceWind gęti žvķ oršiš žżšingarmikiš skref ķ aš įtta sig į žvķ hvort og meš hvaša hętti vindorka geti nżst okkur Ķslendingum. Og ž.į m. hvar ašstęšur eru bestar fyrir vindrafstöšvar į Ķslandi.

wind-construct.jpg

Eflaust kannast sumir lesendur Orkubloggsins viš sjónarmiš žess efnis, aš hér į Ķslandi sé vindurinn alltof óstöšugur og óśtreiknanlegar til aš hann geti nżst stórum vindrafstöšvum. Slķkt tal stenst sennilega ekki skošun; žvert į móti er lķklegt aš vindurinn hér bjóši upp į mun betri nżtingu vindrafstöšva en vķšast hvar annars stašar ķ heiminum. Vonandi skżrist žetta betur meš rannsóknunum ķ tengslum viš IceWind.

Ešlilega fagnar Orkubloggarinn žvķ aš Landsvirkjun sé aš skoša vindinn sem orkugjafa. Enda samrżmast žessar athuganir fyrirtękisins vel žeim nišurstöšum og tillögum sem bloggarinn setti fram ķ skżrslu sem hann vann var fyrir išnašarrįšherra snemma įrs 2009.

vindorka-island-lv.pngVindrafstöšvar į Ķslandi gętu aš sjįlfsögšu nżst til aš framleiša rafmagn inn į Landsnetiš. En žó ekki sķšur til aš dęla vatni nešan vatnsaflsvirkjunar aftur upp ķ mišlunarlón. Sķkt samspil vatnsorkuvera og vindorkuvera žekkist vel erlendis og hefur t.d. tķškast ķ Sviss og talsvert veriš til skošunar ķ Noregi, Bretlandi og vķšar.

Athygli vatnsaflsfyrirtękja hefur nś ķ auknum męli beinst aš žvķ aš vindorkuver geti veriš hagkvęm višbót - bjóši upp į samspil sem veiti tękifęri til aš stżra raforkuframleišslu vatnsaflsvirkjananna betur og auki aršsemi žeirra umtalsvert.  Meš blöndu af vatnsafli og vindorku opnast sem sagt möguleikar fyrir orkufyrirtękin til aš nį ennžį betri nżtingu į vatnsaflsvirkjununum. Einnig getur žetta oršiš til žess aš gera slķkum fyrirtękjum aušveldara aš uppfylla żmsar reglur sem snśa aš virkjununum, svo sem um gegnumrennsli, yfirfallsmagn, vatnshęš ķ uppistöšulónum o.fl.

bonneville-dam.jpg

Žaš er žvķ kannski ekki skrżtiš aš sum helstu vatnsaflsfyrirtęki heimsins séu alvarlega aš ķhuga uppbyggingu vindorkuvera. Eitt af žeim orkufyrirtękjum sem er į fullu aš vinna ķ slķkum verkefnum er bandarķska Bonneville Power Administration (BPA).

BPA er bandarķskt rķkisorkufyrirtęki sem selur raforku frį um žrjįtķu vatnsaflsvirkjunum į vatnasvęši Columbia-fljótsins ķ NV-hluta Bandarķkjanna. BPA kaupir sem sagt raforkuna frį žessum virkjunum og flytur hana eftir dreifikerfi sķnu og selur įfram. 

roosevelt-at-bonneville-dam.jpg

Nafn BPA er aušvitaš dregiš af hinni sögulegu Bonneville-virkjun sem liggur nešarlega ķ Columbia; virkjuninni sem Orkubloggiš sótti einmitt heim fyrir um hįlfu öšru įri sķšan (myndirnar tvęr hér aš ofan / til hlišar eru einmitt af Bonneville-virkjuninni). Nęr allar umręddar žrjįtķu virkjanir į vatnasvęši Columbia eru reknar af bandarķskum rķkisfyrirtękjum og -stofnunum. Margar žessara virkjana eru frį tķmum New Deal, žegar Roosevelt forseti stóš fyrir miklum virkjunarframkvęmdum ķ NV-hluta Bandarķkjanna og vķšar um landiš. Mešal virkjananna į vatnasvęši Columbia er t.d. risavirkjunin Grand Coulee (tęp 6.800 MW) og nokkrar mjög stórar virkjanir ķ Snįkafljótinu (Snake River).

Ķ dag er BPA sannkallaš risafyrirtęki. Vatnsaflsvirkjanirnar sem śtvega fyrirtękinu raforku eru samtals um 20 žśsund MW eša rśmlega tķu sinnum meira uppsett afl en Landsvirkjun er meš. Vegna aukinnar įherslu į sólar- og vindorku ķ Bandarķkjunum hafa fjölmörk vindorkuver veriš byggš į starfsvęši BPA į NV-horni Bandarķkjanna. Nś er svo komiš aš yfir 3.500 MW af vindafli eru tengd raforkudreifikerfi BPA og horfur į aš hįtt i 500 MW til višbótar bętist žarna fljótlega viš.

bpa_wind_curtailments.png

Til aš nį sem mestri hagkvęmni śt śr kerfinu öllu hefur BPA veriš ķ nįnu samstarfi viš nokkur helstu vindorkufyrirtękin. Žar ber lķklega hęst samstarf žeirra viš spęnska orkurisann Iberdrola og hefur BPA nś žróaš sérstakt vindspįlķkan, sem Iberdrola og önnur vindorkufyrirtęki nżta til aš meta hversu mikiš rafmagn vindorkuverin munu framleiša į nęstu sólarhringum. Žessi spįlķkön nżtast einnig vatnsaflsfyrirtękjum, sem nota žau til aš meta hvernig best verši aš standa aš raforkuframleišslu - t.d. ķ tengslum viš śtreikning  į ęskilegustu mišlunarhęš og žvķ hversu miklu vatni eigi aš sleppa ķ yfirföllin į nęstu dögum.

Žaš viršist nokkuš ljóst aš vatn og vindur geta spilaš vel saman. Hér į landi hįttar reyndar svo til, aš afar hįtt hlutfall af raforkunni fer til stórišju (um 80%). Žess vegna žarf raforkukerfiš hér į Ķslandi aš skila óvenju stöšugri framleišslu allan sólarhringinn og mį alls ekki viš mikilli óvissu. 

wind-green-1.jpg

Žessi sérstaša kann aš valda žvķ aš vindorka žyki lķtt heppileg ķ ķslenska dreifikerfinu. Aftur į móti gęti ķslensk vindorka nżst til aš dęla vatni aftur upp ķ mišlunarlón. Žannig mętti t.d. nżta sömu vatnsdropana ķ Žjórsį aftur og aftur.

Į móti kemur aš enn er mikiš vatnsafl (og jaršvarmi) į Ķslandi óvirkjaš og žeir kostir eru sennilega margir hverjir nokkuš ódżrir. Ž.e. svo ódżrir aš vindorkan geti ekki keppt viš žį, žvķ vindrafstöšvar eru ennžį talsvert dżrar. Žess vegna er óvķst og kannski jafnvel ólķklegt aš žaš borgi sig aš virkja rokiš į Ķslandi - ķ bili. Engu aš sķšur er aušvitaš fyllsta įstęša fyrir Landsvirkjun aš skoša slķka möguleika vandlega og komast aš nišurstöšu um hagkvęmni ķslenkrar vindorku. Žaš vęri gaman ef rokiš okkar gerši loksins gagn.

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Flott fęrsla. Ég hafši sérstaklega gaman aš žessu samstarfi Ja.is og Landsvirkjunar śt frį auglżsingagildi žess. Alltaf gaman aš sjį eitthvaš nżtt. Žetta er samt oršiš žreytt ķ dag, verš ég aš višurkenna.

Hjalti R (IP-tala skrįš) 21.6.2011 kl. 20:54

2 Smįmynd: Ketill Sigurjónsson

Ég er reyndar svo ósköp viškvęmur aš žaš truflar mig aš sjį spašana ķ auglżsingunni į ja.is snśast rangsęlis. Minnir aš langalgengast sé aš spašarnir séu hannašir og settir upp žannig aš žeir snśst réttsęlis, žegar horft er framan į apparatiš.

Ketill Sigurjónsson, 22.6.2011 kl. 09:38

3 identicon

sakna žess aš sjį ekki umfjöllun um kostnaš vindorku į ķslandi ķ samanburši viš ašra orkugjafa. žó ekki vęri nema einfaldir śtreikningar.

vindorka er allajafna svo dżr aš žessi umręša er eiginlega frįleit ef byggingar kostnašur er ekki tekinn meš ķ reikninginn

bjorn (IP-tala skrįš) 27.6.2011 kl. 20:49

4 Smįmynd: Erlingur Alfreš Jónsson

Ég set spurningarmerki viš žessa fullyršingu žķna: 

"Aftur į móti gęti ķslensk vindorka nżst til aš dęla vatni aftur upp ķ mišlunarlón. Žannig mętti t.d. nżta sömu vatnsdropana ķ Žjórsį aftur og aftur."

Žetta virkar į mig sem aš žarna sért žś aš lżsa nokkurskonar afbrigši af eilķfšarvél, ž.e. aš nżta orku til aš bśa til meiri orku. žó um tvęr ótengdar ašferšir sé aš ręša.  Vissulega tęknilega mögulegt en ekki endilega hagkvęmt.  Įn žess aš hafa séržekkingu į mįlinu held ég aš žaš gęti veriš hagstęšara aš nżta vindorkuna hreinlega beint inn į dreifikerfiš ķ staš žess aš nota hana til aš dęla vatni.

Hef reyndar gert allt of lķtiš af aš lesa bloggiš žitt reglulega.

Erlingur Alfreš Jónsson, 4.7.2011 kl. 21:19

5 identicon

Sęlir

Möguleikar Ķslendinga į nżtingu vinds eru miklir og įhugaveršari eftir žvķ sem mįliš er skošaš nįnar.  Vindafl er óhagkvęmari kostur en vatnsafl og jaršvarmi eins og virkjaš er ķ dag ef žaš reynist hagkvęmara aš virkja vindafl į Ķslandi en ķ nįgrannalöndum leynist tękifęri fyrir komandi kynslóšir.

Ég er sammįla aš žaš sé naušsynlegt aš horfa ķ kostnaš viš orkuframleišslu mismunandi orkugjafa.  Hvert tilvik er nįttśrulega sérstakt en hęgt er aš horfa til mešaltala.  Hvet lesendur til aš kynna sér erindi Haršar Arnarsonar į įrsfundi LV ķ aprķl s.l., einkum glęru 14:

http://www.landsvirkjun.is/media/2011/Arsfundur_LV_2011_HA.pdf

Varšandi eilķfšarvél Erlings er rétt aš benda į aš veršmęti orku fellst ekki sķst ķ žvķ hvenęr og ķ hvaša magni hśn veršur til.  Tilgangur meš mišlunarlónum vatnsorkuvera er einmitt aš geyma orkuna (vatn ķ įkvešinni hęš yfir sjįvarmįli) žar til hennar er žörf.  Žaš er erfitt aš geyma vind meš žessum hętti og žvķ er horft til žess aš dęla vatni upp ķ lón žar sem hęgt er aš geyma orku.

Bjarni Pįlsson (IP-tala skrįš) 23.7.2011 kl. 01:05

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband