Olķutromman

Peak Oil! Žaš er varla aš Orkubloggiš žori aš nefna žetta svolķtiš žreytandi hugtak eina feršina enn. En af gefnu tilefni stenst bloggiš ekki mįtiš.

HI_logo

Žannig er aš Orkubloggiš var nżlega višstatt įgętan fund viš Hįskóla Ķslands ķ Reykjavķkurborg, žar sem orkumįl bar į góma. Žar var m.a. flutt prżšilegt erindi, žar sem komiš var inn į olķuframleišslu.

En blogginu til mikillar furšu fullyrti fyrirlesarinn, sem er einn af ęšstu stjórnendum Hįskóla Ķslands, aš olķuframboš hefši nįš hįmarki. Og frambošiš myndi héšan ķ frį minnka.

Žessum oršum fylgdu prżšilega laglegar slędur. M.a. meš hinni glęsilegu kśrfu, sem kennd er viš Hubbert konung. Orkubloggarinn varš mjög undrandi aš heyra og sjį mįliš sett fram meš svo einhliša hętti og įlķtur žaš afar vafasamt aš fullyrša aš peak-oil hafi veriš nįš. Ž.e. aš ekki verši unnt aš auka frambošiš, ef eftirspurnin er fyrir hendi. Slķk fullyršing er aš mati bloggsins meira ķ ętt viš trśarbrögš en vķsindi.

Viš nįnari eftirgrennslan Orkubloggsins kom ķ ljós aš aš umręddar fullyršingar fyrirlesarans studdust m.a. viš rannsóknir nemenda ķ Hįskólanum um žróunina ķ olķuvinnslu framtķšarinnar. Bloggaranum var tjįš aš "heimildirnar sem  nemendurnir fundu gįfu peak oil milli 2015 og 2010". Og aš "ašeins ein heimild nefndi 2020". Sem sagt aš viškomandi hįskólastśdentar fundu eina heimild um aš olķuframleišsla kunni aš nį hįmarki um eša eftir 2020.

Peak-oil-peakalypse_now

Nś vill svo til aš Orkubloggarinn hefur miklar mętur į Hįskóla Ķslands og žeirri starfsemi sem žar fer fram. En eitthvaš hljómar žetta um heimildirnar einkennilega.

Um peak-oil eru vissulega til margar og mismunandi spįr. Sį sem ętlar aš kanna spįr um olķuframleišslu hefur śr svona cirka skrilljón mismunandi spįm aš velja. En žessi įlyktun ķslensku hįskólanemanna getur tęplega talist mjög fagleg - eša er a.m.k. hįš grķšarlegri óvissu, svo ekki sé fastar aš orši kvešiš.

Hvert skal leita til aš fį žokkalegar upplżsingar um olķuspįr eša žróun olķuframleišslu til framtķšar? Ekki hefur Orkubloggiš hugmynd um śr hvaša fróšleiksbrunnum umręddir hįskólanemendur drukku af. Nema hvaš mér var m.a. bent į Oildrum ķ žvķ sambandi. Sic.

Oil_Drum_logo

Į Oildrum matreiša menn svartsżnis-spįdóma sżna af mikilli list. Orkubloggiš hefur ósjaldan notfęrt sér gullfalleg lķnurit žeirra ljśflinganna, sem skrifa į Oildrum. En žaš vekur ofurlķtinn hroll ef Hįskóli Ķslands tekur skošanirnar sem birtast žarna į Trommunni, sem įreišanlega heimild. Sjaldan er meiri žörf į gagnrżnni hugsun, en žegar mašur flękist inn į Olķutrumbuna.

EIA_liquids_2030

Hvar er bestu upplżsingarnar um olķuframleišslu heimsins aš finna? Bęši söguleg gögn og spįdóma, byggša į frumgögnum en ekki getgįtum? Fyrstu heimildirnar sem Orkubloggiš myndi athuga eru eftirfarandi:

1) EIA (upplżsingadeild bandarķska orkumįlarįšuneytisins;  žaš er fįtt sem slęr śt bandarķska tölfręšivinnu): Ķ nżjustu spį EIA segir aš heildarolķuframleišsla muni lķklega aukast um ca. 30% fram til įrsins 2030 og nemi žį 112,5 milljón tunnum į dag (var u.ž.b. 85-86 milljón tunnur įriš 2008).

Hafa ber ķ huga aš žegar settar eru fram spįr um heildarolķuframleišslu, er oftast mišaš viš allt fljótandi eldsneyti meš sambęrilega eiginleika og olķa. Ž.m.t. er ekki bara hefšbundin olķa og annaš olķusull, heldur einnig t.d. bęši NGL (natural gas liquids) og lķfefnaeldsneyti (biofuels).

weo08_oil_produktion_reference

2) IEA (Alžjóša orkustofnunin hjį OPEC). IEA byggir nišurstöšur sķnar mjög į bandarķskum gagnabönkum. En žeir Faith Birol og félagar ķ spįteyminu hjį IEA lesa samt ekki endilega žaš sama śt śr žeim upplżsingum, eins og snillingarnir hjį EIA ķ Washington DC.

IEA spįir žvķ nś aš hefšbundin olķuframleišsla hafi u.ž.b. nįš hįmarki og verši nokkuš stöšug nęstu įr og įratugi. A.m.k. fram til 2030. En fram aš žeim tķma muni heildarframleišsla į olķu engu aš sķšur aukast um 20-25% frį žvķ sem nś er. Fyrst og fremst vegna mjög verulegrar aukningar į framleišslu į NGL, sem kemur til vegna sķaukinnar gasvinnslu. Spį IEA um heildarolķuframleišslu ķ heiminum įriš 2030 hljóšar nś upp į 105-106 milljón tunnur. Sem er töluvert lęgra en spį EIA, sem getiš var um hér ofar. En engu aš sķšur talsvert hęrri spį, en hjį Hįskóla Ķslands. 

Hér eru sem sagt komnar tvęr spįr, frį nokkuš svo öflugum stofnunum, sem bįšar spį žvķ aš olķuframleišsla aukist a.m.k. fram til 2030. En hįskólanemarnir fundu, sem fyrr segir, bara eina einustu spį ķ žessa veru - og hśn nįši einungis til 2020. Einkennilegt.

En kķkjum nś į hvaš meistararnir sem starfa ķ olķuišnašinum, segja um olķuframleišslu framtķšarinnar.

TonyHayward_BP

3) Af einhverjum dularfullum įstęšum er tölfręšin frį Tony Hayward og félögum hans hjį BP af flestu įbyrgu fólki ķ olķubransanum talin einhver sś besta og įreišanlegasta ķ bransanum. Töffararnir hjį BP nota ekki nįkvęmlega sömu višmišanirnar eins og EIA eša IEA - telja t.d. hvorki lķfefnaeldsneyti (biofuels) né fljótandi eldsneyti unniš śr kolum, meš olķunni. Žess vegna eru tölur žeirra um heildarolķuframleišslu eilķtiš lęgri en hinna fyrrnefndu.

En til aš gera langa sögu stutta, žį įlķta žeir hjį BP aš žaš verši ekkert vandamįl aš auka olķuframleišslu verulega frį žvķ sem nś er. Žeir eru aftur į móti handvissir um aš eftirspurnin eftir olķu nįi brįtt hįmarki - lķklega fari eftirspurnin aldrei yfir 100 milljón tunnur į dag. Hvatar sem nś er veriš aš lögleiša, muni gera ašra orkugjafa įhugaverša fyrir fjįrfesta. Žess vegna lķši senn aš žvķ, aš olķuneysla hętti aš vaxa og nįi jafnvęgi. Žó svo tęknilega séš, sé unnt aš framleiša langt yfir 100 milljón tunnur į dag einhverja įratugi ķ višbót - ef į žarf aš halda.

James_Mulva

Žess mį geta aš James Mulva, forstjóri bandarķska olķurisans ConocoPhillips, hefur lżst svipašri skošun og Tony hjį BP. Ž.e. aš ólķklegt sé aš eftirspurn eftir olķu muni fara yfir 100 milljón tunnur pr. dag.

Fólk sem er mešvitaš um efnahagsvöxtinn sem bśist er viš aš verši į nęstu įrum og įratugum ķ Asķu og vķšar utan hins vestręna heims, kann aš undrast slķka spįdóma um aš aldrei verši žörf a meiri olķu en max 100 milljón tunnum pr. dag. Aš eftirspurn eftir olķu nįi senn hįmarki. Aš žaš geti varla veriš rétt!

En mįliš er aš olķunotkun stęrstu olķusvolgraranna, Bandarķkjamanna, hefur stašnaš undanfarin įr. Og jafnvel heldur minnkaš. Žrįtt fyrir nokkuš góšan vöxt ķ efnahagslķfinu 2002-2007.

Og žaš munar um minna. Sama er uppi į teningnum ķ Evrópu. Vissulega eu žessir heimshlutar sķfellt aš verša hįšari innfluttri olķu, vegna žess aš olķuframleišsla žeirra heimafyrir minnkar hratt. Engu aš sķšur hefur olķunotkun bęši Evrópu og Bandarķkjanna veriš į nišurleiš, žrįtt fyrir efnahagsvöxt sķšustu įra. Hljómar kannski lygilega - en tölfręšin sżnir žetta svo ekki veršur um villst.

Žaš kann aš vera tilefni til aš lżsa hér nokkrum öšrum spįm um olķuframleišslu framtķšarinnar. T.d. ljśflinganna hjį CERA og annarra slķkra, sem žykja nokkuš flinkir ķ faginu. Og spį flestir verulegri framleišsluaukningu til framtķšar. En Orkubloggiš lętur hér stašar numiš - aš žessu sinni.

Herge_Philippulus_the_Prophet-1

Reyndar tekur bloggiš ekki rassgat meira mark į fyrrgreindri heilagri žrenningu - EIA, IEA og BP - heldur en t.d. Bölmóši spįmanni ķ Tinnabókinni góšu; Dularfulla stjarnan. Bömóšur var brjįlaši snillingurinn, sem reyndist ekki vera frį Stjörnuskošunarturninum heldur hafši sloppiš af vitfirringahęli. Og gekk um og spįši heimsendi, eins og allt sęmilega žroskaš fólk hlżtur aš muna.

Žaš sem Orkubloggiš er aš reyna aš segja, er einfaldlega aš žaš er til lķtils aš setja fram spįr um žaš hvernig olķunotkun og olķuframleišsla muni žróast ķ heiminum nęstu įr og įratugi. Og žaš er vęgast sagt undarlegt aš heyra hįtt settan starfsmann Hįskólans setja fram žęr fullyršingar, sem hér var minnst į aš ofan. Žaš žarf nįnast aš sżna vķsvitandi višutan vinnubrögš, ef menn finna bara eina žokkalega heimild um aš olķuframleišsla geti ķ mesta lagi aukist fram til 2020.

Aušvitaš er ekki śtilokaš aš olķuframleišsla hafi nįš toppi. Muni aldrei verša meiri en veriš hefur allra sķšustu įrin. Žaš er a.m.k. óumdeilt aš mjög hefur hęgt į žvķ aš menn finni nżjar olķulindir. En óvissan er mikil; ķ reynd veit t.d. ekkert vestręnt kvikyndi hver staša mestu olķulinda heims er. Sérstaklega er mikil óvissa um hvaš muni gerast ķ Saudi Arabķu. Sįdarnir eru borubrattir og segjast geta aukiš framleišsluna umtalsvert og séu hvergi nęrri hįlfnašir meš olķuaušlindir sķnar. Żmsir ķ Vestrinu vefengja žetta og segja jafnvel aš Ghawar - stęrstu olķulindir heims - séu komnar yfir toppinn.

Peak-Oil-doomed

Žaš er aušvelt aš falla ķ dómsdagsgildruna. En žaš sem skiptir mestu mįli er lķklega žaš hvernig efnahagslķfiš žróast. Ef mikill vöxtur er framundan, mun myndast hvati til aš finna og sękja ennžį dżrari olķu en gert hefur veriš hingaš til. Enginn veit hvort eša hversu mikiš olķuframleišslan getur aukist ķ framtķšinni, né hversu margir įratugir eru ķ aš lindirnar tęmist. Flest bendir žó til žess, aš ķ jöršu séu ennžį a.m.k. 1.200-1.500 milljaršar tunna af vinnanlegri olķu. Sem er nokkru meira en öll sś olķa sem hefur veriš sullaš upp fram til žessa. Sumir telja unnt aš finna og dęla upp 2-4.000 milljöršum tunna ķ višbót - og jafnvel ennžį meira!

peak-oil-economy

Hvernig sem fer veršur žó varla hjį žvķ komist aš olķuframleišsla nįi toppi innan ekki svo óskaplega langs tķma. Olķuvinnslan er aš verša žaš dżr aš nżir orkugjafar eru farnir aš geta keppt viš olķuna. Žar liggja vatnaskilin. Orkubloggiš er aš sjįlfsögšu vel mešvitaš um žį "ógn". Sem reyndar er ekki sķšur frįbęrt tękifęri. Žaš er sem sagt talsvert lķklegt aš hįmark olķuframleišslunnar komi ekki til af skorti į olķu. Heldur einfaldlega vegna žess aš į vissum tķmapunkti mun eftirspurn eftir olķu hętta aš vaxa; vöxturinn ķ orkunotkun komi frį öšrum orkugjöfum.

Lķklegt er t.d. aš senn komi fram önnur og hagkvęmari leiš til aš knżja umtalsveršan hluta af bķla- og skipaflota heimsins. Og žį hęttir olķueftirspurnin aš vaxa; mun fyrst stabķlerast og svo lįta undan sķga. Olķuframleišslan mun žį hafa nįš toppi - ekki beinlķnis vegna žess aš žaš vanti olķu, heldur vegna žess aš menn hafa ekki lengur sama įhugann į henni eins og veriš hefur fram til žessa. Peak Oil Demand.

Ghawar_dying

En žangaš til mun žéttur taktur olķutrommunnar örugglega heyrast įfram śr fjarska. Mešan Ghawar blęšir śt....


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband