Hagkvęmnin skiptir öllu

Fyrir fįeinum vikum fylgdi sérstakur orkukįlfur Morgunblašinu. Žar voru kynntir żmsir kostir sem ķslensk fyrirtęki eru aš skoša. Svo sem framleišsla og/eša nżting į metani, metanóli, vetni, etanóli og lķfdķsil. Sumt af žessu eru eflaust įhugaveršir möguleikar fyrir Ķsland. En óneitanlega er įberandi stefnuleysiš sem hér viršist rķkja.

Kannski telja stjórnvöld best aš markašurinn leysi žetta sjįlfur; hann muni finna bestu lausnirnar. En jafnvel öflugustu stjórnvöld heims - ljśflingarnir vestur ķ Washington DC - hafa įttaš sig į žvķ aš žaš veršur aš forgangsraša og hafa skżra stefnu ķ orkumįlum. Svo sameina megi krafta hins opinbera og fjįrfesta ķ žvķ aš finna hagkvęmustu kostina. Žaš er forsenda raunverulegs įrangurs.

Biomass_fieldŽegar menn leita nżrra orkugjafa fyrir bķlaflotann (samgöngugeirann) er ķ raun einungis žrennt sem skiptir mįli. Eša fernt: 1) Aš velja žann orkugjafa sem gefur mestu og bestu orkuna m.v. rśmmįl (orkužéttleiki), 2) aš unnt sé aš framleiša orkugjafann ķ miklu magni og 3) aš orkugjafinn sé tiltölulega ódżr ķ framleišslu.

Lykiloršiš er sem sagt hagkvęmni. Fjórša atrišiš eru svo umhverfismįlin. Afstašan žar getur t.d. haft mikil įhrif į skattkerfiš, til hagsbóta fyrir nżjan orkuišnaš. Žar leika stjórnvöld sitt mikilvęga hlutverk +i žvķ aš koma hlutunum į hreyfingu.

energy_density_diagramStöldrum ašeins viš įšurnefnd žrjś atriši. Ef viš lķtum fyrst į orkužéttleikann žį myndi vetniš vęntanlega vera žar mjög ofarlega į blaši ef litiš er til hlutfallsins milli orku og massa. En hér skiptir aftur į móti rśmmįliš öllu og žar er fįtt sem stenst olķunni snśning. Grķšarleg orka fęst śr olķunni m.v. rśmmįl og žess vegna henta bensķn og dķselolķa frįbęrlega vel til aš knżja samgöngutęki.

Lķfdķsill og etanól  er žaš sem kemst hvaš bęst dķselolķu og bensķni aš orkužéttleika. Orkužéttleiki lķfdķsils er žó minni en dķselolķu og orkužéttleiki etanóls er lķklega allt aš žrišjungi minni en gildir um bensķn. Žessir valkostir eru sem sagt heldur sķšri en dķselolķa eša bensķn.

En lķfdķsill og etanól er engu aš sķšur besta nįlgunin. Metanóliš stendur t.d. talsvert aš aš baki bęši etanóli og lķfdķsil m.t.t. orkužéttleika. Af žeim lausnum sem eru tęknilega mögulegar og tiltölulegar einfaldar, eru žaš sem sagt jurtaolķan (lķfdķsill) og etanól sem nś kemst hvaš nęst bensķni og dķselolķu aš orkuinnihaldi.

RapeseedReyndar er varasamt aš vera meš alhęfingar ķ žessu sambandi. T.d. er jurtaolķa og jurtaolķa ekki eitt og hiš sama! Orkužéttleikinn er mismunandi eftir žvķ śr hverju sś olķa er unnin. En nefna mį aš repjuolķa hefur komiš vel śt ķ slķkum samanburši. Og fleira er vert aš hafa ķ huga; t.d. er sagt aš efnarafalar sem breyta vetni ķ raforku, séu aš nį miklu betri orkunżtingu śr eldsneytinu heldur en bensķn- og dķselvélarnar gera. Orkužéttleiki er sem sagt ekki allt! T.d. gęti vetnisvęšing veriš įhugaverš fyrir Ķslendinga. En į móti kemur aš vetnisvęšing myndi kalla į miklar kerfisbreytingar og lķklega óraunhęft aš žaš verši hagkvęmur kostur fyrr en eftir einhverja įratugi. Žess vegna er orkužéttleikinn ennžį algert lykilatriši.

Annaš hagkvęmnisatrišiš sem nefnt var hér aš ofan, er aš unnt sé aš framleiša eldsneytiš ķ miklu magni. Hér į Ķslandi mį hugsa sér umtalsverša framleišslu į lķfefnaeldsneyti śr t.d. grastegundum eša lśpķnu (etanólframleišsla). Og kannski er repjan įhugaverš til aš framleiša lķfdķsil. Żmsar fleiri tegundir myndu koma til skošunar, bęši ķ tengslum viš framleišslu į lķfdķsil og etanóli. Ķslendingar standa a.m.k. hvorki frammi fyrir landskorti né ótryggu fęšuframboši og ęttu aš geta sett verulega mikiš land undir framleišslu į lķfefnaeldsneyti.

LupineEn kannski er hępiš aš framleišslan hérlendis geti oršiš svo mikil aš nęgjanleg hagkvęmni nįist. Žarna gilda m.ö.o. lögmįl fjöldaframleišslunnar. Reyndar kann Sušurlandsundirlendiš aš bjóša upp į mikil tękifęri til stórfelldrar lķfmassaframleišslu. Landeyjarnar, Rangįrvellirnir, Skógasandur. Viš gętum žarna veriš aš tala um orkuforšabśr Ķslands; stórfellda lķfefnaeldsneytisframleišslu fyrir ķslenska bķla- og skipaflotann.

Žrišja atriši er kostnašurinn. Fullyrša mį aš lķfefnaeldsneyti er dżrara en hinar hefšbundnu olķuafuršir. Žaš er einfaldlega ennžį ódżrast aš kaupa olķugumsiš frį Sįdunum - eša öšrum žeim sem žvķ dęla upp śr jöršinni. En žaš aš geta framleitt eigiš eldsneyti, sem žar aš auki mengar minna en bensķn og dķselolķa, hefur margvķslega hagfręšilega žżšingu. Slķkt getur veriš žjóšhagslega hagkvęmt, žó svo olķa verši enn um sinn „ódżrasti" orkugjafinn ķ samgöngum. Svariš felst m.a. ķ žvķ hvernig „heildarkostnašur" af eldsneyti er skilgreindur skv. reglum skattkerfisins.

Loks eru žaš umhverfismįlin. Sem reyndar tengjast kostnašinum. Umhverfismįlin geta leitt til žess aš hiš opinbera setji upp hvatakerfi sem hefur žann tilgang aš gera nżja orkugjafa samkeppnishęfari viš olķuna. Og žannig stušlaš aš minni mengun og minni losun kolefnis (minni gróšurhśsaįhrifum). Slķkar ašgeršir geta t.d. veriš ķ formi margs konar kvóta og/eša nišurgreišslna. Žżšingamesta skilgreiningin į umhverfismįlum er fyrst og fremst pólitķsk!

Eflaust eru deildar meiningar mešal Ķslendinga um žaš hvort rķkiš eiga aš beita sér fyrir žvķ aš minnka žörf okkar į innfluttri olķu og olķuafuršum. Kannski er einfaldlega ódżrast aš kaupa bara gamla, góša stöffiš frį śtlöndum, flytja žaš inn og fį um leiš fullt af pening ķ rķkiskassann meš skattlagningu į vesęla landsmenn. Kannski er status quo barrrasta langbest og įhyggjuminnst? Svo mį lķka hugsa sér aš fara örlķtiš gręnni leiš og flytja inn etanól, t.d. frį löndum sem nišurgreiša slķka framleišslu. Möguleikarnir eru margvķslegir.

Į móti kemur aš framleišsla į innlendu eldsneyti myndi skapa nż störf hér į landi og spara mikinn gjaldeyri. Žannig mį tķna til żmis rök fyrir žvķ aš žaš yrši til mikilla hagsbóta fyrir landsmenn ef Ķsland yrši aš verulegu leyti sjįlfbęrt um eldsneyti į bķla- og skipaflotann. Meš eigin framleišslu į etanóli og/eša lķfdķsil.

biodiesel_new_fuelAš mati Orkubloggsins er frįleitt aš sitja meš hendur ķ skauti og bķša t.d. eftir hugsanlegri vetnisvęšingu ķ óvissri framtķš. Hér ęttu stjórnvöld žegar ķ staš aš hefja skipulega og markvissa vinnu ķ žvķ skyni aš gera Ķsland nįnast algerlega orkusjįlfstętt.

Žaš ętti aš vera unnt aš bśa svo um hnśtana, ķ gegnum skattakerfiš, aš ķslensk lķforkuframleišsla verši aršbęr. En til aš žetta yrši aš alvöru išnaši, žyrfti lķklega eitthvaš meira aš koma til en bara skattalegt hagręši. Ķ framleišslu į orku gildir nefnilega, sem fyrr segir, gamla góša lögmįliš um hagkvęmni fjöldaframleišslunnar - eins og svo vķša annars stašar. Best vęri ef framleišslan yrši bęši mikil og nżtti sér öll žau grķšarlegu tękifęri sem olķu- og efnaišnašurinn bżšur upp į.

Ein athyglisverš hugmynd er aš skapa stóran ķslenskan lķfolķuišnaš. Slķkt myndi ekki ašeins žżša stórfellda lķfmassaframleišslu. Mikilvęgur hluti starfseminnar fęlist ķ žvķ aš auka orkužéttleika lķfmassans fyrir tilverknaš vetnis. Žaš vetni yrši framleitt meš ķslensku rafmagni; endurnżjanlegri orku. Sś vetnislķfmassatęknier enn į tilraunastigi, en aš öšru leyti er žetta gjöržekktur prósess. Ķslenskur lķfmassa- og vetnisišnašur gęti nįnast gert Ķsland aš fyrsta sjįlfbęra orkusamfélagi į Vesturlöndum. Og ekki myndi skemma fyrir, aš orkulindirnar aš baki žeim išnaši yršu 100% endurnżjanlegar. Vatnsafl, jaršvarmi og... vindur!

Island_tunLķklega er ekkert land ķ heiminum ķ eins góšri ašstöšu aš sameina lķfmassatęknina og vetnistęknina, eins og Ķsland. Viš höfum hér einstakt tękifęri til aš byggja upp öflugan og mjög įbatasaman eldsneytisišnaš. Sį išnašur myndi ekki ašeins framleiša innlent eldsneyti fyrir bķla- og skipaflotann, heldur einnig žęr fjölmörgu og veršmętu aukaafuršir sem fylgja olķuišnašinum. Žar er mestu aršsemina aš finna. Žetta yrši jafnvel nż og mikilvęg leiš til gjaldeyrisöflunar meš śtflutningi į eldsneyti og fleiri olķuafuršum frį Ķslandi. Žaš įsamt sjįvarśtveginum og įlišnašinum myndi skapa hér grķšarlega öflugt hagkerfi. Og um leiš gręnna hagkerfi.

---------------------------------------

PS: Orkubloggarinn var į yndislegum hljómleikum fyrr ķ kvöld  meš Ragnheiši Gröndal. Og hitti žar gamlan vin og lofaši aš tileinka honum nęstu fęrslu. Og af žvķ Orkubloggarinn metur hreinskilni mikils er žessi fęrsla hér meš tileinkuš žeim góša dreng; viršulegum tónlistarśtgefanda Lįrusi Jóhannessyni hjį 12 tónum. Og til višbótar skal tekiš fram aš hśn Ragnheišur Gröndal var hreint frįbęr, svo og bandiš hennar. Takk fyrir góša kvöldstund.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Siguršur Hreišar

Ekki efa ég aš žś hefur miklu meira vit į žessu heldur en t.d. ég, og ert sjįlfsagt skólašur ķ žessum fręšum. En ég vona aš mér fyrirgefist žótt mér finnist žś skoppa svolķtiš léttilega yfir metaniš sem viš framleišum öll meš hśsasorpi okkar hvort sem okkur lķkar betur eša verr og fer śt ķ andrśmsloftiš lķka hvort sem okkur lķkar betur eša verr. Og er žį ekki feitur kostur ķ stöšunni aš nżta žaš sem orkugjafa ķ leišinni? Žaš kostar enga aukaręktun eins og repja eša lśpķna. Vęri ekki lķka stoškerfiš (infrastrśktśrinn) fyrirhafnarminni og ódżrari viš nżtingu sorpgassins (metansins) heldur en vetnisins? -- Svo mikiš žori ég aš fullyrša aš ķ samgöngutękninni eru efnarafalar og stoškerfi fyrir nżtingu žeirra mun skemmra į veg komnir til nżtingar heldur en bśnašur fyrir metan.

Gaman vęri aš sjį mentaša rökfęrslu hér um -- helst ķ heilu bloggi ekki bara svariš viš athugasemd.

Meš góšri kvešju

Siguršur Hreišar, 5.7.2009 kl. 09:51

2 Smįmynd: Ketill Sigurjónsson

Metan er veršugt višfangsefni Orkubloggsins og bķšur betri tķma.

Ketill Sigurjónsson, 8.7.2009 kl. 15:28

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband