Hrgeir Hauer og Cantarell

blade-runner_time-to-die.jpg

"I've seen things you people wouldn't believe. Attack ships on fire off the shoulder of Orion. I've watched c-beams glitter in the dark near the Tannhauser Gate. All those moments will be lost in time... like tears in rain. Time to die".

arna var vel mlt! Hj honum Rutger Hauer alias Roy Batty. En n virist komi a leiarlokum hj rum hfingja. Risinn Cantarell gti nefnilega lka veri binn a vera!

ruvsi mr ur br. ratugi hefur Cantarell veri ein rosalegasta olulind veraldar og mala Mexknum gull (vi sem erum fdd um mijan 7. ratuginn tlum um Mexkana en ekki Mexka!). huga Orkubloggarans er a skemmtilegasta vi Cantarell hvernig ar sameinast heimur olunnar, jarsgunnar, geimvsindanna...og regindjp tmans. Allt er hverfult og ekkert er eilft!

chicxulub-impact.jpg

Segja m a oluvintri arna vi ljfar strendur Karbahafsins, skammt t af Jkatan-skaganum, eigi sr upphaf einhverjum mestu hamfrum sem jrin hefur ori fyrir. egar risaloftsteinn kenndur vi Chicxulub skall jrinni fyrir um 65 milljnum ra og trmdi risaelunum.

a er reyndar umdeilt hvort essar ofboslegu nttruhamfarir voru nkvmlega a sem leiddi til ess a riselurnar du t. En a var a.m.k. kominn tmi risaelurnar tiltlulega fljtlega eftir ennan ofsalega rekstur. Og eftirChicxulub myndaist arna innhaf, ar sem grarlegt magn af lfrnum leifum safnaist botninn og var undirstaan a miklum olulindum. S pandi frkaa jarfrirun sem arna var, olli v lka a eftir 65 milljn r voru essar lindir jafn agengilegar eins og skreppa Rki eftir bjrkassa.

saga-af-saehaki_relato_de_un_naufrago.jpg

rekstur Chicxulub og jararinnar var undir lok tmaskeis sem kalla er Krtartmabili en jarlg fr eim tma eru va mikilvg uppspretta olu ntmans. a sem vi vitum enn betur, er a fyrir tpum fjrutu rum var sextugur mexkanskur sjmaur a nafni Rudesindo Cantarell a veium nokku langt utan vi strndina, grynningum sem voru prileg fiskisl. Og eins of stundum vill vera hj einmana shkum, sem freista gfunnar mium Mexkflans, lenti hann Rudesindo sm veseni. Ekki hkrlum - heldur uru netin hj honum af einhverjum stum gegnssa af einhverju fjrans oluklstri.

Rudesindo tti ng um ennan hroa og kvartai undan essu vi kollega sna. Sagan barst fr fiskimnnunum og inn skrifstofur Pemex - mexkanska rkisoluflagsins sem fullu nafni kallast Petrleos Mexicanos. ar b tluu menn a leia etta rugl hj sr, en svo kvu skrifstofublkurnar a senda jarfring svi til a kkja astur.

etta um a menn hj Pemex hafi tla a vira bendinguna a vettugi er reyndar skldaleyfi Orkubloggarans! En til a gera langa sgu stutta, reru sem sagt jarfringar fr Pemex t Flann og kom brtt ljs a hann Rudesindo Cantarell hafi hvorki meira n minna en ramba eina allra strstu olulind heimsins! Og strstu utan Persaflans. Bara si sona.

cantarell_gas_flares_at_nohoch-a_oil_platform.jpg

J - Mexk hafi dotti lukkupottinn. arna spttist upp ola af miklum krafti sralitlu dpi og brtt kom ljs a ar var ferinni ekkert minna en sannkllu risamegalind. Olulind sem reyndist hafa a geyma um 35 milljara tunna mjg afmrkuu svi (um 180 ferkm).

ar a auki var allt etta ofurgums undir svo miklum rstingi a snillingarnir hj Permex nu varla a stinga fyrsta rrinu niur egar 300 sund tunnur sprautuust upp fyrsta daginn - sem er sund sinnum meira en venjulega nst upp r fyrstu borholunum litlegu olusvi! Eftir laufltt stumat var tali fullvst a sraeinfalt yri a n arna upp a.m.k. 18 milljrum tunna af olu - og jafnvel enn meiru eftir v sem tkninni fleygi fram og nting olulinda batnai.arna undir sjvarbotninum var sem sagt allt lrandi olu og um a ra eina strstu olulind sem nokkru sinni hafi fundist verldinni. Enda fr svo a fljtlega gusaist arna upp margfalt meiri ola en nokkur Mexkani hafi lti sig dreyma um - jafnvel villtustu draumum hinna Rmnsku kappa.

cantarell_field_mexico.jpg

Eftir a hyggja m kannski segja a singurinn hafi teki vldin af skynseminni hj Mexknunum. Lkt og vi slendingar knnumst svo vel vi, fr t.d. sldarrunum og nlinu fjrmla-gri. Eftir a hyggja er margt sem bendir til ess a Mexkanarnir hefu tt a fara sr hgar a dla olunni upp r Cantarell. Njta hennar betur og leitast vi a fullnta lindina, fremur en a setja ar allt fullt.

Flumbrugangurinn olli v m..o. a Cantarell - essi risastra olulind -missti fljtlega dampinn. svo lklega s n bi a n arna upp heilum 13 milljrum tunna, er ori augljst a menn fru of geyst. a er a vsu fullt af olu eftir, en hn liggur mjg dreif og a verur v sennilega rndrt a elta pollana uppi.

En hva um a. Cantarell hefur skila um 13 milljrum tunna og olli algerum straumhvrfum efnahagslfi Mexk. Upp r 1980 voru brunnarnir svinu ornir tv hundru talsins og upp spttust meira en 1 milljn tunnur af olu dag. Framleislan jkst jafnt og tt. Til a auka tekjur landsins voru sfellt fleiri brunnar borair og alltaf var ngur rstingur til a olan frussaist upp af sjlfu sr, rtt eins og gum draumi.

cantarell_map.jpg

Fljtlega fr n samt a bera minnkandi rstingi og egar la fr tunda ratuginn byrjuu sumir brunnarnir a hiksta. rstingurinn elstu brunnunum lkkai hratt; skuggalega hratt a sumum fannst. Cantarell var ekki lengur hin eilfa sla og n voru g r dr.

Mexkanarnir litu kringum sig og uppgtvuu a msar olujir me hnignandi olulindir voru bnar a ra nja tkni til a rva lindirnar. Ein leiin var a dla kfnunarefni ofan brunnana og me v mti lifnai heldur betur yfir Cantarell. a var um aldamtin a byrja var essari dlingu - um sama leiti og blessaur kallinn hann Rudesindo Cantarell lst hrri elli og framleislan tk n kipp upp vi.

etta var meira en bara a segja a; til a hressa Cantarell vi urftu Mexkanarnir a byggja einhverja strstu kfnunarefnisverksmiju heimi og slkt apparat er ekki aldeilis keypis. En me asto essarar tkni jkst framleislan fr Cantarell hratt og sl n hvert meti ftur ru. rfum rum tvfaldaist framleislan og slefi lak r vitum stjranna hj Pemex, sem me graglampa augum tldu sig stvandi. ri 2004 skilai lindin 2,3 milljnum tunna dag! ar me var essi magnaa olulind orinn nst flugasta olulind heims; hlfdrttingur vi arabsku ofurbombuna Ghawar, sem framleiir um 5 milljn tunnur dag.

etta var sem sagt sannkalla skubuskuvintri arna utan vi strnd Karbahafsins. Munurinn er bara s a Ghawar hefur gubba upp umrddu magni hverjum einasta slarhring marga ratugi. a breytir v ekki, a Cantarell hefur veri metin sem ttanda strsta olulind heims!

cantarell_1995_june-20093.jpg

En v miur sprakk Cantarell limminu eftir aeins feina mnui. etta pandi magn ri 2004 reyndist vera hi endanlega hmark hj Cantarell og ri 2005 drst framleislan umtalsvert saman. llu verra var a samdrtturinn hj Cantarell hlt fram rtt fyrir rvntingafullar leiir Pemexmanna til a rngva olunni upp - og hnignunin var hraari en flesta hafi ra fyrir. N rttust svartsnustu spdmar Hbbert-krfunnar. Ein strsta olulind veraldar var byrju dauateygjunum og v ekkert minna en alheims Peak Oil yfirvofandi hverri stundu.

ri 2006 var enn meira hrun hj Cantarell og a hlt fram nstu rin. linu ri (2009) var framleislan vel innan vi 800 sund tunnur dag ea einungis um fjrungur af v sem var fimm rum ur! N fullyra sumir a lok 2010 muni Cantarell varla n 500 sund tunnum pr. dag. Og a Mexkanarnir megi jafnvel akka fyrir ef eim tekst a kreista eina einustu tunna arna upp rslok 2011!

cantarell_production_pemex.jpg

etta eru auvita afleitar frttirfyrir Mexkanana. a er ekki ng me a stjrnvld hafa fari illa me gann af Cantarell. Heldur hafa smilega bjartsnar spsagnir Pemex barrrasta alls ekki gengi eftir. egar mrgum tti tliti framundan fari a vera nokku svart ri 2008, fullyrtu stjrnendur Pemex a fyrirtki vri komi yfir verstu hnignunina og svo bast mtti vi minnkandi framleislu hj Cantarell myndi jafnvgi nst ri 2012 me um 500 sund tunna framleislu pr. dag.Svo kom 2009 og september a r fr dagsframleisla Cantarell einmitt undir 500 sund tunnur - svo 2012 vri enn langt undan.

N segja stjrnvld Mexk a Cantarell s u..b. a n jafnvgi og muni skila um hlfri miljn tunna dag fjlda ra. mean muni finnast njar, flottar lindir ti Mexkflanum, .a. Mexk ver fram risi oluframleislu.a m svo sem vel vera a a finnist prilegar olulindir innan lgsgu Mexk ti djpi Flans - en dpi ar er margfalt meira og vinnslan yri langtum drari en hj Cantarell. Og svo arna finnist fljtlega strar olulindir myndi olan aan ekki fara a skila sr marka fyrr en eftir a.m.k. ratug ea meira. ar a auki er mexkanska rki bi a mergsjga Pemexgegnum tina, .a. fyrirtki hefur ekki tt neitt afgangs til a rast drar rannsknir djpi Flans og hefur nkvmlega enga ekkingu slku. reynd eru Mexkanar komnir algera sjlfheldu og munu sennilega urfa a galopna oluinainn hj sr fyrir tlensku oluflgin, til a geta auki framleisluna svo einhverju nemi.

pemex-oil-rig-fire.jpg

J - Mexkanarnir voru full stir a dla essu svakalega olugumsi upp og brenndu brrnar a baki sr. N er svo komi a framleislan fr Cantarell er a hrapa og er hnignunin miklu hraari en nokkur hafi bist vi. Jafnvel eir alsvlustu bransanum eru agndofa yfir essari dramatk. a er einfaldlega svo a Cantarell virist vera sustu dropunum - me skuggalegum afleiingum fyrir efnahag Mexko.

svo olutflutningur nemi n einungis um 10% af llum tflutningstekjum Mexk, stendur olan undir nstum helmingi allra rkistgjaldanna! Pemex skilar m..o. htt helmingi allra tekna rkissjs og ar af kemur helmingurinn fr einungis tveimur olulindum; Cantarell og ngranna hennar Flanum sem kallastKu-Maloob-Zaap.

us_oil_origins_map.gif

runin hj Cantarell fr ekki aeins Mexkanana til a trast. Bandarkjunum eru menn lka me bggum Hildar, v etta mun a a Bandarkin vera enn hari Persaflaolunni. Pemex er nefnilega einhver strsti innflytjandi olu til Bandarkjanna. Til a setja etta eitthvert samhengi, m nefna a Pemex var til skamms tma strri oluframleiandi en ExxonMobil!

Sem fyrr segir, tala Pemexar um a jafnvgi komist brtt Cantarell um 400 sund tunnum. eir sem eru ornir reyttir ruglinu Pemex-stjrunum, benda a ef menn horfi lnuriti s einfaldlega langlklegast a sasta tunnan r Cantarell muni skila sr upp yfirbori skmmu eftir nstu ramt. Cantarell-lindin s bin a vera. Og til eru eir sem telja a hruni Cantarell muni valda alvarlegri olukreppu allra nstu rum - og ekki sar en 2012. Ekkert s borinu sem geti mtt eim rmlegu milljn olutunnum sem Bandarkjamenn hfu vanist a flytja inn fr Cantarell degi hverjum og afleiingin veri risastkk oluveri

us_oil_imports_2008.gif

Blmarnir alltaf samir vi sig. Kannski er samt vissara fyrir bi Orkubloggarann og ara sbrosandi sakleysingja a hlusta slk avrunaror. Cantarell er ekki neinn venjulegur pollur, heldur langmikilvgasta olulind Mexk og ar me Amerku allri. Vi skulum minnast ess a sustu rum hefur Mexk veri nst strsti oluframleiandinn Vesturlndum me um 3,5 milljn tunnur dag; einungis Bandarkin hafa framleitt meira (Bandarkin framleia rmlega 9 milljn tunnur dag og Kanada er me um 3,4 milljnir tunna). essi oluframleisla Mexkananna hefur skipa eim sjtta sti yfir mestu oluframleislurki veraldarinnar, en n eru horfur a eir detti hratt niur stigatfluna.

Pemex rur yfir allri oluframleislu Mexk og eir sem hafa ferast ar um vita a nnast allar bensnstvar eru reknar af Pemex. Engin leiinda samkeppni ar fer. En Pemex hefur ekki fengi a halda granum til a leita a njum olulindum. Gosbrunnurinn Cantarell blindai stjrnmlamnnunum Mexk sn og Pemex hefur veri nota sem mjlkurk fyrir arfaslaka efnahagsstjrnun.

pemex-logo_966501.jpg

Oluauurinn olli v a lengi vel var Pemex strsta fyrirtki allri Rmnsku-Amerku - og reyndar eitt af allra strstu fyrirtkjum heims. Sustu rin hefur halla undan fti og dag hafa Brassarnir hj Petrobras siglt framr Pemex. ar me er Pemex ekki orinn a neinum dverg; er lklega tunda strsta oluflag heims n um stundir og enn inni topp-50 hj Fortune. En leiin virist v miur liggja niur vi.

Rtt eins og Pemex, er Cantarell lka fallin anna sti; skilar n einungis nstmestu oluframleislunni Mexk. janar linu ri (2009) datt Cantarell r efsta stinu og ar trnir n olulindin me skemmtilega nafni; Ku-Maloob-Zaap. Allra njustu tlurnar - tlur sem birtar voru n vikunni um janarframleisluna - segja a Cantarell hafi skila af sr 463 sund tunnum daglega. a er 31% minna en janar fyrra (2009)! Til samanburar var ni methafinn, Ku-Maloob-Zaap, n janar me um 850 sund tunnur. Svona illa er komi fyrir Cantarell. En ljflingarnir sem starfa olupllum Ku-Maloob-Zaap hafa veri gu stui undanfari, enda glottu eir barrrasta kampinn og veifuu til ngranna sinna: "Adis, Cantarell". Ouch!

felipe-calderon-cph.jpg

a er samt hreinlega afleitt fyrir mexknsku jina a sj svo hratt eftir olutekjum snum. Og eflaust veldur etta forsetanum Felipe Calderon nokkru hugarangri. Sennilega er eina leiin til a rva oluframleisluna innan lgsgu Mexk a galopna landi fyrir fjrfestingu erlendra olufyrirtkja, en a vri alger stefnubreyting nstum sjtu ra olusgu Mexk. Orkubloggarinn man ekki betur en einkarttur rkisins s ar tryggur sjlfri stjrnarskrnni. etta er sem sagt strplitskt ml og engan veginn vst a stt nist um breytingar ar meal hinna strandi stjrnmlaafla Mexk.

Og jafnvel svo a njar lindir kunni a leynast undir botni Mexkflans innan lgsgu Mexk, yri a.m.k. ratugur a ola fari a skila sr aan. Cantarell er ekki nein venjuleg olulind og framhaldandi hnignun hennar mun v hjkvmilega hafa talsvert neikv hrif efnahagslfi Mexk. Fram a v munu Mekanarnir berjast af rvntingu vi a kreista upp ungaoluna Chicontepec noraustur af hinni geggjuu Mexkborg. a er hgara sagt en gert - jafnvel svo erlent lnsf streymi n essar framkvmdir fr Japnum, sem eru strsta hagkerfi heimsins sem rur yfir sama sem engum olulindum. Ftt virist geta bjarga efnahagshruni Mexk nema a n sannkllu risalind finnist. En v miur var Cantarell einmitt sasta sannreynda risalindin sem fannst heiminum!

Vissulega er enn of snemmt a fullyra a Cantarell s sasta risaolulindin sem vi munum finna hr jru. En a er a.m.k. svo a eim fjrum ratugum san mexkanski sjmaurinn rambai essa ofsalegu uppsprettu, hefur ekkert fundist sem jafnast vi hana. eir dagar eru v miur lngu linir a einmana fiskimenn ea fjrhirar t haga, sem gta um ntur hjarar sinnar, rambi olulindir ea annan fgnu. A vsu hafa Brassarnir st hafa fundi njar svaalindur utan vi R, en a er megadpi og getur vart talist jafnast vi billegt megastffi kennt vi Cantarell. Heimurinn stendur frammi fyrir drari oluvinnslu - sem er reyndar barrrasta hi besta ml. Af v a mun skapa sterkari hvata til a finna nja og jafnvel enn betri orkugjafa.

Jamm - lingurinn Cantarell virist vera lei lknardeildina. rtt fyrir a essi risalind hafi ekki fundist fyrr en seint oluldinni, er saga hennar lklega brtt ll. En rtt eins og framfarir lknavsindum n a vihalda lfinu lengur ldruu flki, mun tknin eflaust n a lta Cantarell skila slatta af olu enn um senn. a breytir v samt ekki a rtt fyrir tiltlulega ungan aldur, virist olulindin kennd vi Cantarell sdd lfdaga. Hn hefur upplifa glstar vonir Mexks, gifgur stjrnuhrp Karbahafsins og teljandi hitabeltisstorma. Kannski getur Cantarell sagt rtt eins og Roy Batty - og af smu rsemi; "Time to die":


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Ketill Sigurjnsson

"...blindai stjrnmlamnnunum Mexk sn"! Sic.

Ketill Sigurjnsson, 7.3.2010 kl. 22:16

2 identicon

Gur pistill.

a verur hugavert a fylgjast me Mexk nstu rin. Sumir sp v a eir veri ornir innflytjendur olu eftir ekki svo mrg r. gti n standi ori slmt. Kannski a Kanar geri alvru r v a reisa giringu milli landanna.

Svo er spurning hvorteins gti fari fyrir Gawar Saudi-Arabu nstu rum ea ratugum. Lindin er orin svo gmul. a yri gfurlegt fall fyrir Sdanna ar sem svo str hlutiframleislu eirra kemur aan. raun trlegt hva eir f mikla olu r fum risalindum en Bandarkjamenn f sna olu r gfurlega mrgum lindum.

Pll F (IP-tala skr) 8.3.2010 kl. 19:50

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband