George Olah ķ Svartsengi

Olah_1Ķ dag var fyrsta skóflustungan  tekin aš metanólverksmišju CRI ķ Svartsengi į Reykjanesi.

Mešal višstaddra voru hinn aldni og einstaklega viškunnanlegi efnafręšingur og nóbelsveršlaunahafi George Olah. Olah er fęddur ķ Ungverjalandi įriš 1927, en fluttist žašan ķ kjölfar atburšanna 1956 žegar rśssneski herinn stöšvaši lżšręšisbyltinguna ķ landinu. Eftir žaš starfaši hann fyrst nokkur įr hjį išnašarrisanum Dow, en varš svo prófessor viš bandarķska hįskóla.

Olah vann merkar rannsóknir į kolefni og gjörbreytti skilningi manna į ešli kolefnisins ķ efnafręšinni. Fyrir fróšleiksfśsa mį t.d. lesa yfirlit um žessar rannsóknir Olah į vef  Nóbelstofnunarinnar. Lengi vel įttu kolefnissameindir hug hans allan, en į sķšari įrum beindist athygli Olah aš metanóli. Hann hefur į undanförnum įrum kynnt hugmyndir um aš metanól sé einhver allra besti kosturinn til aš leysa hefšbundiš eldsneyti af hólmi. Og telur aš metanóliš sé mun vęnlegri kostur en t.d. etanól- eša vetnisvęšing.

olah_Beyond Oil and Gas_The Methanol EconomyBošskapur George Olah um kosti metanóls hefur gefiš honum nafngiftina fašir metanólvęšingar efnahagslķfsins. Sbr. ekki sķst bók hans frį 2005; Beyond Oil and Gas: The Methanol Economy. Žetta snżst vel aš merkja ekki bara um aš nota orku til aš bśa til metanól, sem nota megi ķ staš bensķns. Metanólverksmišja mun t.d. einnig geta framleitt DME; dimethyl ether sem er praktķskt į dķselvélar. Žetta er žvķ tvķmęlalaust įhugaveršur kostur til aš leysa innflutt eldsneyti af hólmi; bęši fyrir Ķslendinga og fleiri žjóšir.

Sennilega var umrędd bók og bošskapur hennar eitthvert įhugaveršasta innleggiš ķ orkuumręšuna um žaš leyti sem bókin kom śt. Į allra sķšustu įrum hafa reyndar komiš fram vķsbendingar um aš žróunin ķ annarrar kynslóšar etanólframleišslu og jafnvel enn frekar framleišsla į lķfhrįolķu, geti veriš hagkvęmari kostir en metanól. En slķkar vangaveltur eru ekki umfjöllunarefni žessarar fęrslu Orkubloggsins; höldum okkur viš metanóliš,

Metanólvinnsla er vel žekkt og stunduš ķ allmörgum löndum. En žį er jafnan notaš kol eša gas ķ ferlinu. Ķ verksmišjunni ķ Svartsengi mun aftur į móti koldķoxķš frį jaršhitavirkjuninni verša notaš sem kolefnisgjafi og raforkan er aš sjįlfsögšu fengin meš jaršvarma.

CRI_processŽetta veršur žess vegna miklu umhverfisvęnni metanólframleišsla en sś sem žekkist ķ dag. Og žaš aš nżta koldķoxķš til framleišslunnar er sannkallaš frumkvöšlastarf (ašstandendur CRI kalla žetta koldķoxķšendurvinnslu, eins og nafn fyrirtękisins ber meš sér; Carbon Recycling International). Žessi nżting CRI į CO2 er lķkleg til aš vekja talsvert mikla eftirtekt ķ metanólišnašinum. Og ekki skemmir nafniš į verksmišjunni: "George Olah CO2 to Renewable Methanol Plant"!

Į żmsum stöšum ķ heiminum er nś unniš aš žvķ hvernig framleiša megi metanól meš umhverfisvęnni hętti en gert hefur veriš fram til žessa. CRI viršist standa framarlega ķ žessum flokki, en einnig mętti t.d. nefna bandarķska fyrirtękiš Carbon Sciences, sem einnig hyggst nżta koltvķoxķš til metanólframleišslu. Orkubloggiš mun kannski sķšar segja frį tękninni sem menn žar į bę hyggjast beita - žetta er dagur CRI.

Lķklega eru Kķnverjarnir langstęrstir ķ metanólišnaši veraldarinnar ķ dag. Kķnversk stjórnvöld hafa marvisst hvatt til žess aš kol séu notuš til aš bśa til fljótandi eldsneyti ķ formi metanóls og sķšustu įrin hefur metanólframleišsla ķ Kķna aukist hratt. Žar munu nś vera meira en 200 metanólverksmišjur - flestar reyndar smįar ķ snišum. Sį išnašur byggir aš öllu leyti į žvķ aš nżta kol til metanólframleišslunnar, enda geysimikiš um kol ķ Kķna.

Methanol_Plant_ChinaKķnverjar žurfa ķ dag aš flytja inn nęstum helminginn af öllu fljótandi eldsneyti sķnu. Žaš er žvķ vel skiljanlegt aš žeir séu ęstir ķ aš framleiša metanól, etanól og eiginlega hvaš sem er til aš męta sķvaxandi eldsneytisnotkun sinni.

En žaš sem er svolķtiš illskiljanlegt ķ kķnversku metanólvęšingunni, er hversu grķšarlega hįtt hlutfall metanóls er ķ eldsneytisblöndunni - sem žeir nota į bęši strętisvagna og leigubķla. Algengt metanól-hlutfall žar er 85% (M85) en einnig er seld 15% blanda (M15). Eitt helsta vandamįliš viš metanól er tęringarmįttur žess og vatnssękni (sem getur valdiš vandamįlum viš gangsetningu). Žaš viršist ekki vefjast fyrir Kķnverjunum. Mjög athyglisvert. Įstęšan er sjįlfsagt sś aš metanól-bifreišar Kķnverjanna séu sérsmķšašar til aš žola metanóleldsneyti. Til aš hinar venjulegu fjöldaframleiddu bifreišar geti notaš metanól žarf aš gera breytingar į bķlunum - eša breyta žeim ķ framleišslunni - og žar stendur metanólišnašurinn frammi fyrir umtalsveršum žröskuldi. Tęringarvandinn kallar sennilega lķka į einhverjar breytingar į žeim bśnaši sem notašur er til aš geyma og flytja eldsneyti.

CRI_process_3Aš auki er orkuinnihald metanóls miklu lęgra pr. rśmmįl en ķ hefšbundnu fljótandi eldsneyti (bensķni). Meira aš segja etanól hefur žarna talsvert sterkari stöšu en metanóliš. Žaš eru sem sagt ennžį żmsar hindranir ķ metanólišnašinum og metanólsamfélag ekki alveg aš bresta į. En žarna eru samt żmsir įhugaveršir möguleikar fyrir hendi - sérstaklega žegar metanóliš er framleitt fyrir tilstilli endurnżjanlegrar orku eins og gert veršur ķ Svartsengi. Slķkur metanólišnašur getur t.d. dregiš śr heildarlosun gróšurhśsalofttegunda.

Orkublogginu er ekki kunnugt um hvaša ķblöndunarhlutfall CRI og samstarfsašili žess (OLĶS) hafa hugsaš sér. Lķklega vart hęrra en 5%. Žaš er a.m.k. ennžį langt ķ aš metanól muni leysa bensķn af hólmi. En žetta er engu aš sķšur frįbęr višbót ķ ķslenskt atvinnulķf. Žaš er svo sannarlega fullt tilefni til aš óska George Olah, KC Tran og félögum hans hjį CRI hjartanlega til hamingju meš įfanga dagsins - og óska žeim góšs gengis ķ framtķšinni.

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Ketill Sigurjónsson

Hér er linkur į śtvarpsvištal viš Olah um kosti metanóls. Hinn bandarķski śtvarpsžulur er reyndar svolķtiš óžolinmóšur... eša Olah langoršur:
http://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=5369301

Ketill Sigurjónsson, 18.10.2009 kl. 11:40

2 Smįmynd:  Birgir Višar Halldórsson

Žaš veršur gaman aš fylgjst meš žessu gręna verkefni

Birgir Višar Halldórsson, 18.10.2009 kl. 14:40

3 identicon

Įhugavert og spennandi verkefni.

Petur Einarsson Skagen (IP-tala skrįš) 18.10.2009 kl. 19:46

4 Smįmynd: Jón Magnśs

Žetta vištal er kostulegt - śtvarsgaurinn er engan veginn aš nenna aš tala viš hann og Olah fer śt um vķšann völl :D

Jón Magnśs, 20.10.2009 kl. 10:34

5 Smįmynd: Ketill Sigurjónsson

Žaš mį kannski segja aš śtvarpsmašurinn vilji vita hvernig börnin verši til ķ framtķšinni, en Olah svarar meš žvķ aš śtskżra žróunina frį žvķ fyrstu einfrumungarnir uršu til. Enda mašurinn fręši- og vķsindamašur en ekki spjallžįttafķgśra. Žarna mętast stįlin stinn.

Ketill Sigurjónsson, 20.10.2009 kl. 10:51

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband