Besta jlagjf Normanna

Sumir halda a Normenn hafi barrrasta ori oluj lttilega. Nnast egjandi og hljalaust. reynd urftu menn ar a fara gegnum langt og erfitt leitartmabil. ar sem mikil htta var tekin og alger vissa var um rangurinn. Rtt eins og nna gildir djpvinnslunni.

Norursjrinn var snum tma einhver drasta og flknasta oluleit sem menn hfu lti sr koma til hugar. dag er Norursjrinn barnaleikur mia vi oluvinnsluna djpi Mexkflans, Gneuflans og utan vi strendur Brasilu.

Suez_crisis

N egar sland er ann mund a opna fyrir oluleit a slenska landgrunninu, er tilefni til a lta til baka og rifja upp hvernig oluvintri norska landgrunnin byrjai.

egar Egyptar gerust svo svfnir a sna Vesturlndum puttann me v a jnta Sez-skurinn 1956, voru af allri olurf Evrpu skyndilega uppnmi. svo oluflg Vesturlanda ru essum tma yfir llum helstu olulindum Saudi Arabu, ran, rak og annars staar Mi-Austurlndum, var ekki lengur hgt a treysta a olan kmist fangasta tka t.ess vegna fr allt fullt a leita a olu eigin lgsgu.

Groningen_pipeline

sta ess a menn tku upp v a veja Norursj, upp r 1960, var a gas fannst hollenskri jr. S fundur gaf vsbendingu um a Norursjrinn gti mgulega geymt einhverja oludropa.

vor verur einmitt haldi upp 50 ra afmli gasfundarins mikla Groningen Hollandi. a var vori 1959 a borinn ar hitti risastra gaslind flatneskjunni nlgt hollenska bnum Slochteren.

Nstu ratugina tti essi gaslind viSlochteren, sem er ein s strsta heimi, eftir a mala gull fyrir Shell og Esso og sar einnig Exxon / ExxonMobil. Og hefur allan ennan tma veri mikilvg tekjulind fyrir Hollendinga. Enn ann dag dag erSlochterenein af flugustu gaslindum veraldar, framleislan ar s n aeins farin a minnka.

Fyrst a svo svakalega miki gas reyndist vera arna rtt vi hollensku strndina, gat ekki eins veri a finna mtti gas og jafnvel olu grunninu utan vi strndina? Menn fru a pra augun t yfir grynningarnar me glampa augum og slef munni. J - Slochteren-brunnurinn Groningen tti svo sannarlega eftir a marka ntt upphaf olubransanum. Rtt eins og Spindletop-brunnurinn Texas 1901 og Damman7-brunnurinn Saudi Arabu 1938 hfu ur gert.

Zapata_Oil_Rig

Um og upp r 1960 var oluvinnsla r hafsbotni enn ltt reynd og einungis stundu rfum stum heiminum. Og mjg litlu dpi rtt vi strndina; aallega vi strendur suurrkja Bandarkjanna.

Meal eirra sem ar sluu t sj var t.d. Zapata Oil, sem stofna var af George nokkrum Bush - sem sumir kannast vi. Zapata rann sar inn Pennzoil, sem var svo keypt af Shell og allt leiddi etta til ess a Bush-fjlskyldan augaist miki.

En arna grunnsvum Mexkflans voru astur allt arar og auveldari en Norursj. Og menn voru a vinna oluna um ea innan vi 50 metra hafdpi. Norursjnum urfti aftur mti a fara lengra t og meira dpi. Og svo fellibyljirnir su rviss viburur vi strendur Mexkfla, var miklu vandasamara a berjast vi vetrarverin Norursjnum. ess vegna var Norursjrinn mikil skorun. Alveg jafn miki strml, eins og djpvinnslan er dag.

ri 1959 vissi enginn af eim miklu olu- og gaslindum sem svfu vrum svefni undir botni Norursjvar. Og t af fyrir sig var spenningurinn yfir v a finna einhvern gasbelging, eins og Groningen, ekkert yfiryrmandi. Gas nam einungis innan vi 2% af orkunotkuninni Vestur-Evrpu. Skipti sem sagt ekki mjg miklu. Menn fru ekki a meta gasi a verleikum fyrr en olukreppunni 1973-74 - var allt einu fari a tala um "bla gulli". Fyrir ann tma var a ga vi gasi fyrst og fremst s stareynd a ar sem er gas er oft lka a finna olu.

North-sea

Gasi Groningen kveikti ess vegna mnnum, sem hugsuu til olunnar. Tilhugsunin um hrakfarirnar vi Sez fkk svitann til a spretta fram mrgu bresku og frnsku stjrnmlaenni. Ef ola kynni a leynast undir Norursjnum gti a redda Vestur-Evrpu.

Holland, Vestur-skaland og Danmrk gengu n a semja um lgsgumrk svinu, en enduu me mli fyrir Aljadmstlnum Haag. Bretland og Noregur ttu auvita einnig lgsgu a Norursj, en ar var enn ekki fari a hvarfla a mnnum a bora. Allt of miki dpi - aeins draumramenn su fyrir sr eldspandi borpalla arna ti "djpinu gilega". Nstum v hundra metrar!

Normenn voru fyrst og fremst fiskveii- og landbnaarj, auk ess reyndar a hafa veri nokku duglegir vi a byggja upp ina 20. ldinni. En ftt benti til ess a einhver meirihttar umskipti vru vndum norsku atvinnulfi. Og Norsararnir voru bara nokku sttir me sitt hlutskipti arna kringum 1960. Varla hafi hvarfla a Normnnum a ola gti fundist norska landgrunninu. Hva a hgt yri a n henni upp me gu mti.

Phillips_Petroleum_logo

bar a til tinda, a norsk stjrnvld fengu vnt brf alla lei vestan fr Oklahma Amerku. Undirrita afforstjra Phillips Petroleum, sem var eitt af strri oluflgum heimsins (Phillips er n hluti af hinu risastra oluflagi ConocoPhillips). etta var ri 1962.

brfinu ga st a eir hj Phillips vru bjartsnir um a unnt vri a finna vinnanlega olu og gas norska landgrunninu. Og fru vinsamlegast fram einkaleyfi a allri vinnslu ar.

eir ljflingarnir hj Phillips munu hafa boist til a greia 160 sund dollara mnaarlega fyrir einkaleyfi. etta vakti Normenn upp af dvalanum. Forstisrherrann Einar Gerhardsen og flagar hans ltu oludraumana ekki sa sig um of. Enda voru eir mevitair um hvernig sgur norsku landnemana Vesturheimi um gull og gng veiidra hfu reynst lygin ein. Nei - eitt brf vestan af amersku slttunum var ekkert til a sa sig yfir.

Fyrst og fremst leist Normnnum illa hugmynd a lta eitt fyrirtki um alla hugsanlega oluvinnslu lgsgu eirra. eir kvu ess sta a hefja sjlfir tarlega skoun mguleikunum.

egar lei 7. ratuginn komst smm saman hreyfing hugsanlega oluvinnslu norska landgrunninu. Menn gengu n a verkefni a semja um skiptingu landgrunnsins; ar urftu Normenn a semja vi Breta og Dani. eim samningum lauk 1965.

Phillips_Lisenser

aprl 1965 voru svo fyrstu leitarleyfin boin t norska landgrunninu. ttu eftir a la 44 r ar til slendingar hfu samskonar ferli. Og einmitt etta sama r 1965 - fannst fyrsta olan Norursj. a var hollenskri lgsgu ar sem dpi Norursjvar er hva minnst.

Auvitafkk Phillips Petroleumnokkur af eim oluleitarleyfum, sem thluta var fyrstu atrennu norska landgrunninu(Phillips-leyfin eru merkt me rauu hr kortinu). N hfst umfangsmikil oluleit um allan Norursjinn. Noregi kom norska rkisfyrirtki Norsk Hydro a leitinni og fkk til samstarfs vi sig reynd oluflg eins og BPog lkaElf og fleiri frnsk oluflg. essi flgvoru egar komnir me reynslu af oluleit breska landgrunninu.

Annar norskur player upphafsrum oluleitar norska landgrunninu var Saga Petroleum, sem raist r samstarfi nokkurra norskra fyrirtkja. Svo varStatoil - Den Norske Stats Oljeselskap - stofna 1972 v skyni a norska rki yri tttakandi oluvinnslu landgrunninu og byggi upp norska ekkingu oluinainum.

sam_eyde

Normenn hfu egar mikla reynslu af t.d. byggingu vatnsaflsvirkjana og burarverksmija, en a inaarvintri tti rtur snar a miklu leyti norska athafnamanninum Sam Eyde og fyrirtki hans Norsk Hydro (Norsk hydro-elektrisk Kvlstofaktieselskab, sem sar var einfaldlega kalla Hydro). Eyde var samtarmaur Einars Ben og mikill frumkvull, eins og hefur ur veri sagt fr hr Orkublogginu. Norsk Hydro var sar eitt strsta lfyrirtki heimi. Rtt eins og slendingar byggu upp sitt eigi lfyrirtki (sm kaldhni).

annig m segja a Sam Eyde hafi upphafi 20. aldar lagt grunninn a v a Normenn tku hlfri ld sar oluvinnsluna norska landgrunninu a verulegu leyti snar eigin hendur. sta ess a vera "olunlenda" stru bandarsku og bresku oluflaganna, eins og flest ll olurkin Mi-Austurlndum voru essum tma. dag er meira a segja veri a endurvinna rak sem olunlendu Vesturlanda, en ar hefur Shell n nlega einmitt fengi einkaleyfi oluvinnslu stru svi suurhluta rak.

Statoil_Hydro_logo

Nei - norsku skotthfurnar vildu ekki vera olunlenda. ess vegna gengu eir sjlfir a skipuleggja oluvinnslu landgrunninu snu. ri 2007 sameinuust svo risarnirStatoilogHydro. tli Orkuveita Reykjavkur ea Landsvirkjun su farin a sp Drekasvi?

egar fyrstu leitarleyfin norska landgrunninu voru auglst um mijan 7 ratuginn reyndist mikill hugi fyrir hendi. Auvita var urnefnt Phillips Petroleum meal umskjenda. Einnig oluflg eins og bandarsku Amoco (n hluti af BP) og Esso (n huti af ExxonMobil), frnsku flgin Total og Elf (n hluti af Total), og bresk-hollenska Shell.

En oluleit norsku landgrunninu var ekki aldeilis eins og a drekka vatn. Aldrei ur hafi veri leita a olu vi svo erfiar astur.

ocean_viking

Oluvinnsla hafsbotni hafi vissulega lengi ekkst utan vi strendur Bandarkjanna. En skilyrin Norursj voru allt nnur og langtum erfiari. Menn hfu aldrei kynnst ru eins veravti oluleit, ungum straumum og miklu dpi.

Enda fr a svo, a lengi vel gekk ekkert a finna olu undir Norursjnum. Fyrsti brunnurinn var boraur sumari ga 1966 einmitt smu daga og Orkubloggarin skrei nakinn og blautur ennan heim. En olubrunnurinn s reyndist urr og a lei enn talsveur tmi ar til eitthva markvert gerist.

Einhverjar sgur fara af v a Esso hafi fundi olu norska landgrunninu 1967. En a var smotter og reyndist vonbrigi. Menn voru a missa minn.

Ocean_viking_2

En svo kom a v sla rs 1969, a mikil tmamt uru norskri hagsgu. eir hj Phillips voru u..b. a gefast upp leitinni - tluu a byrja a pakka niur borpallinum Ocean Viking. En kvu a gera eina tilraun vibt sem skyldi vera s alra sasta.

Og viti menn - rtt eins og i gu jlavintri rttust n skyndilega villtustu draumar eirra og Normanna. rtt fyrir brjla veur og 15 metra lduh hinum dimma desember. um 1,6 km dpi undir hafsbotninum svi sem kalla var Ekofisk uru menn varir. sjlft afangadagskvld 1969 stu skyndilega logarnir t fr Ocean Viking borpallinum, egar olan streymdi upp llum a vrum. llum hamaganginum kviknai henni og mefylgjandi gasi, en snillingunum Ocean Viking tkst a hndla a og n tkum essum vnta eldi. vintri var byrja og kannski m segja a Normenn hafa sjaldan tt jafn g jl og .

Ocean_viking_kontrolrom

etta mun hafa veri 38. brunnurinn sem boraur var Norursjnum. Sumari eftir, 1970, gtu eir hj Phillips endanlega stafest a arna vri sko ekkert smri af olu ferinni. etta vri sannkllu risalind me a.m.k. 1 milljar tunna af olu. Sar tti eftir a koma ljs a Ekofisk-svinu voru tveir milljarar tunna af vinnanlegri olu.

Og n hreinlega sprakk Norursjrinn t, rtt eins og fegursta vatnalilja. ri 1971 streymdi fyrsta olan um nju vinnslukranana hj Phillips arna Ekosfisk. a var forstisrherrann Tryggvi Bratteli, sem fkk ann heiur a skrfa fr bununni. Oluvintri Normanna var ori a veruleika - draumurinn hafi rst. svo menn geru sr eim tmapunkti vart grein fyrir v hversu strt og miki a vintri tti eftir a vera. etta sama r - 1971 - fann BP olulind Bretlandsmegin vi lgsgumrkin. Og n fannst hver lindin af ftur annarri Norursj; Brent, Valhll, Frigg...

Norway_Petroleum_Products

eim tpu fjru ratugum sem linir eru san , hefur um 21,4 milljrum tunna af olu (og 8,2 milljrum olutunna af gasi, .e. olugildi af gasi) veri dlt upp r norska landgrunninu. essar tlur miast vi nvember 2008 og eru fengnar millilialaust fr stjrnvldum olumla Noregi. Orkubloggi reynir a vera up-to-date.

Bara Ekofisk-svi eitt hefur skila tekjum upp meira en 1.100 milljara norskra krna, til essa dags. Og svo ll helstu oluflg heims hafi komi a vinnslu norska landgrunninu, hefur enginn fjrfest ar jafn miki og norska rki sjlft. Me afar gri vxtun.

dag eru elstu olusvi Normanna Norursj, svo sem Ekofisk og Frigg, nokku hrari niurlei. Sustu rin hefur heildarframleislan landgrunni Noregs minnka talsvert, fr v hn fr hst upp r aldamtunum. Slefai yfir 3 milljn tunnur dag.

Norway_Oil_1970-2005

Stutt er san norsku skotthfurnar su fyrir sr a oluframleisla eirra myndi senn fara um 4,4, milljn tunnur. Sumir Normenn voru byrjair kalla Noreg Kuwait norursins.

a var lklega helst til mikil bjartsni. svo oluframleisla Normanna og Kuwait s ekki svipu, eru ekktar olubirgir Kuwait miklu, miklu meiri. ͠reynd ltur t fyrir a oluframleisla Noregs hafi n toppi 3 milljn tunnum fyrir feinum rum. dag er oluframleisla norsku lgsgunni "einingis" 2,3 miljn tunnur dag (mealtal fyrir 2008). Og horfur a framleislan minnki hratt han af.

Minnkandi oluvinnsla og lgt oluver n um stundir ir ekki a Normenn s leiinni down the drain alveg strax. v gasvinnsla eirra er hrari upplei.

Norway_oil+gas

Normenn eiga eftir a njta mikils ars nstu ratugina af gasframleislu sinni og njum gaslindum Barentshafi. Heildarframleisla norskri olu og norsku gasi gti jafnvel haldi horfinu a.m.k. fram til 2020. Og kannski lengur.

Og n er bara a sj hvort Drekasvi komi okkur sama flokk og Normenn eru . Og geri okkur a einni rkustu j heimi. Ea rkustu. Me ofurgjaldmiilinn ISK. Geisp.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: skar orkelsson

virkilega hugaverur lestur, takk fyrir mig :)

skar orkelsson, 8.3.2009 kl. 21:29

2 identicon

a ltur ekki vel t fyrir eim sem treysta hroluver essa dagana. a er veri a gera gjaldrota.

Vi ttum a sna okkur a v a vera meira sjlfbjarga heldur en a veja glbalseringuna, a kerfi er a hrynja og okkur er tla a taka vi nsta kerfi, kerfi egnajnustu vi heimsstjrnina. a kerfi er engin tpa, a hafi veri mla sem slkt endalausum framtarmyndum.

Gullvagninn (IP-tala skr) 9.3.2009 kl. 08:40

3 Smmynd: Heidi Strand

a var ttar norska sjnvarpinu um daginn um oluvintrinu. ar kom fram a framskin borgarstjri Stavangri sem var verkfrimenntaur hafi fyrst samband vi amersku oluflgin.
a var eftir a fiskiverksmijurnar fru a ganga illa. Stavanger var ekkt fyrir niursuuframleislu og margar verksmijur hafi veri lokaar.
Gaman vri ef RUV mundi sna ennan ttar.

Heidi Strand, 9.3.2009 kl. 11:59

4 Smmynd: Ketill Sigurjnsson

J, etta er lklega leiindavani hj mr a hljma stundum tvrur. N ertu vntanlega a vsa til lokaoranna frslunni.

Til a taka af vafa um au or, tel g afar lklegt a Drekasvi muni skila jafn miklu og sumir hafa glt vi. Og er hrddur um a basalti eigi eftir a gera oluleitarmnnum mjg erfitt fyrir. En etta verur einfaldlega a koma ljs. Minn spdmur ea hyggjur skipta ar auvita engu.

Fyrst og fremst er g sttur vi hversu illa slensk stjrnvld hafa stai sig a stra efnahagslfinu. slenskur almenningur er svo lengi sem g man, binn a vera undir hl fbjna. Sem hafa vallt haft srhagsmuni a leiarljsi, en aldrei unni fyrir jina.

Ketill Sigurjnsson, 9.3.2009 kl. 17:52

5 Smmynd: Sigurjn Jnsson

akka r fyrir skemmtilega og frlega pistla Ketill, og endilega ekki breyta ritstlnum, hann er gur. Varandi fbjnana sem stjrna er g hjartanlega sammla og skiptir engu hvaa flokki eir eru. Krnan er bin a vera fru falli san s fyrsta var slegin svo ar er n fullreynt. Eina ri er a taka upp annan gjaldmiil sem vi hfum ekkert yfir a segja og pna annig Selabankann og hina fbjnana til a hafa stjrn mlum. Og fyrir alla muni ekki ganga ESB. Lklega er best a taka upp USD v hann mun falla eins og steinn innan tar og a mun gefa okkur dlti svigrm.

Sigurjn Jnsson, 11.3.2009 kl. 13:46

6 Smmynd: Ketill Sigurjnsson

Takk fyrir a. g er reyndar skotnastur kanadadollarnum. Sem er n eiginlega semi-USdollar; sveiflast hann ekki mjg takt vi dollarann eina og sanna?

En vegna ess hversu mikil viskipti vi eigum vi rki innan ESB, er evran samt vntanlega skynsamlegasti og raunhfasti kosturinn.

Ketill Sigurjnsson, 11.3.2009 kl. 13:55

7 Smmynd: Sigurjn Jnsson

Er ekki best a stofna sambandsrki Skanada (Skandinavia Freyjar sland Grnland og Canada) ar eru sameiginlegir hagsmunir. Evra n ESB er fn.

Sigurjn Jnsson, 11.3.2009 kl. 14:00

8 Smmynd: Gerur Plma

Mjg hugaver lesning, fyrir utan gravon slendinga (hversu margra a n verur, vandi er um slkt a sp, olukvti, beintsamband vi gu veit hvern)

En hugavert er a skoahva strs- og rartin er djp...

egar Egyptar gerust svo svfnir a sna Vesturlndum puttann me v a jnta Sez-skurinn 1956, voru af allri olurf Evrpu skyndilega uppnmi.

svo oluflg Vesturlanda ru essum tma yfir llum helstu olulindum Saudi Arabu, ran, rak og annars staar Mi-Austurlndum, var ekki lengur hgt a treysta a olan kmist fangasta tka t.ess vegna fr allt fullt a leita a olu eigin lgsgu

STRSTI HLUTUR INNKOMU ESSARA LANDA HEFUR LENT I HNDUM JHFINGJA ekki gfu skt flki landinu en SEM FJRFESTU A MESTU LEYTI AMERKU OG EIGIN HAGSMUNASKYNI... ekkjum vi etta n af eigin reynslu... en vi erum kllu skrll slandi, en terroristar Asu.. almenningur Asu hefur ekki mlfrelsi, enga frjlsa fjlmila, eina sameiningameali er trin, annig a ll mtmlivera agerast undir merki trar, hva sem allri tr lur.

Egyptaland var ratugi undir breskri stjrn.. egar eir brutust undan henni fr allt uppnm og standi dag er bein arflei ess tma.

Egyptar tluu a koma ngrannalandi snum og brrum(Arbum) Palestnu til hjlpar gegn ofbeldi sraels en hlutu strkostlegt afhro v stri ar sem Amerka kom inn me strhjlp vi Israel sem lamai Egyptaland til margra ra og er valdandi a undirlgjuhtti Egypta vi Vesturveldin dag. Arabajhfingjarnir grasvo mikla peninga olunni og samningum vi Amerku sem eir hafa selt slu sna til, a eir geta ekki stai saman gegn Isreal, hrynur eirraprivateveldi.

En a sama skapi hafa eir, stoli essum au af flkinu landinu sem lur skort hvaa svii sem er.Vi ekkjum n af eigin reynslu hvernig slkt gengur fyrir sig. essvegna eru essirterroristar starfandi. Ben Ladenhefur jur fjldinn fundisamnefnara og flykkjast undir a flagg hvar sem er.

Allur essi GRGISvibbi er grunnur ess ofbeldis sem rkir n um heim allan.

Amerka gekk inn heimsyfirrastefnuna vegna olu, Amerka rst inn rak vegna olu..

dag er meira a segja veri a endurvinna rak sem olunlendu Vesturlanda, en ar hefur Shell n nlega einmitt fengi einkaleyfi oluvinnslu stru svi suurhluta rak.

g er ekki a vekja athygli essu vegna ess a flk almennt viti etta ekki, en g hnaut um hvernig umran um essi ml rennur svo ljft fram n alls srsauka , sektar og/ea samkenndarme v flki sem essar aulindir en fr ekkert. eirra voli er okkar veldi, einfalt ml.

A sjlfsgu er Noregur og Holland undandskilin, svo framarlega sem g veit. sland? Ef vi hldum klkuplitkinni fram og finnum olu innan okkar lgsgu, hvert tli tekjurnar fari?Til tunglsins me fa?

g tel a jafnri og viring er svar vi llum vanda, grgi grefur llum grf.

Gerur Plma, 11.3.2009 kl. 23:26

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband