Hrikalegt stefnuleysi

Bjarni_i_Holmi

Žaš er etv. ekki skrżtiš žó mér žyki virkjun nįttśruaflanna tęr snilld. Ég er alinn upp austur ķ Skaftafellssżslu viš arfleifš helstu frumerja Ķslands ķ virkjun vatnsorkunnar. Manna eins og Bjarna ķ Hólmi og bręšranna Eirķks og Sigurjóns ķ Svķnadal. Svo ég vitni ķ heimildamyndina "Žaš kom svolķtiš rafmagn":

"Bjarni Runólfsson og fleiri rafstöšvasmišir ķ Vestur-Skaftafellssżslu raflżstu tvöhundruš og žrettįn sveitaheimili į fimmtķu įra tķmabili. Uppsett afl žessara stöšva var tvö megavött, sem er um fjóršungur žess sem Mjólkįrvirkjun ķ Arnarfirši framleišir. Bjarni ķ Hólmi var sjįlfmenntašur smišur og rafvirki og hrįefniš sem hann notaši ķ virkjanirnar var fengiš śr ströndum į Mešallandssandi. Mešal nįnustu samstarfsmanna Bjarna voru žeir bręšur frį Svķnadal ķ Skaftįrtungu, Sigurjón og Eirķkur Björnssynir. Skaftfellingar voru frumkvöšlar ķ raftękni į Ķslandi og fóru ķ alla landsfjóršunga aš koma upp rafstöšvum. Fjölmargar žessara stöšva ganga  enn..."

Systrafoss2

Ein af žessum stöšvum, rafstöš sem gengur enn fyrir vatni ofan af Klausturfjalli, framleiddi allt rafmagn fyrir ęskuheimili mitt, undir įrvökulum augum rafstöšvarstjórans Jóns Björnssonar, bróšur Eirķks og Sigurjóns ķ Svķnadal. Jón var lķka nįgranni okkar og minnist ég margra ljśfra stunda sem snįši hjį honum og Imbu (Ingibjörgu), konu hans. Žar fékk ég saltfisk og hrķsgrjónagraut ķ hįdeginu į laugardögum og horfši į Stundina okkar ķ svarthvķta sjónvarpinu žeirra į sunnudögum. Žar leiš mér vel og man enn dillandi hlįturinn ķ Imbu žegar ég veltist um meš köttinn hennar.

Hljóp svo heim ķ myrkrinu, yfir tśniš, og fann stundum andardrįtt huldufólksins fyrir aftan mig. Og herti į sprettinum ķ tunglsljósinu.

Og ég man vel eftir Eirķki žegar hann kom skröltandi aš Klaustri į gamla Vķponinum sķnum meš skrįningarnśmeriš Z-2. Žetta var į žeim yndislega tķma žegar mašur hafši fyrst og fremst tvö įhugamįl; aš sparka bolta og skrifa flott bķlnśmer ķ stķlabók! Önnur eftirminnileg nśmer eru Z-22 į rauša Reinsinum hans Jóns Björnssonar, nįgranna okkar. Og aušvitaš nśmeriš okkar; Z-226. Į gręna Reinsinum. En žaš er önnur saga.

Svolitid_rafmagn

Jį - žaš er žetta meš virkjanirnar. Ég hef lengi undrast aš ķ reynd viršist aldrei  hafa rķkt nein stefna ķ orkumįlum Ķslands. Žetta hefur allt frį 7. įratugnum meira og minna snśist um örvęntingafulla leit aš stórišjufyrirtękjum, til aš koma og fį hér orku į afslętti. Orkufyrirtękin eru ķ eigu rķkisins og sveitarfélaganna, en eru samt hulin leyndarhjśp. Pólitķkusar skipa sjįlfa sig ķ stjórnir fyrirtękjanna og almenningur hefur engin raunveruleg tękifęri til aš leggja mat į hvort žessi fyrirtęki eru vel rekin ešur ei.

Og af hverju žarf aš vera leynd um orkuverš til stórišju? Svörin eru jafnan į žį leiš aš žaš sé til aš nį hagstęšum samningum um sölu į orku. Allt er žetta įvķsun į sukk og tortryggni. Ef orkuveršiš hefur veriš aš skila ešlilegri įvöxtun af fjįrfestingum i virkjunum, er engin įstęša til aš hafa žessa leynd. Ķslensk orka til stórišju - eša annarrar starfsemi - į aš hafa markašsverš. En ekki vera hluti af einhverjum leynileik.

Af hverju er ekki skżr og opin orkustefna į Ķslandi? Žetta er hiš furšulegasta mįl. Ekki sķst žegar haft er ķ huga aš orkan er einhver mesta aušlind landsins. Hvaš er išnašarrįšherra alltaf aš gera ķ einhverjum afkimum veraldarinnar? Mér finnst stórskemmtilegt aš lesa pistlana hans žašan. En vęri ekki nęr aš taka til hendinni hér heima?

Žaš er löngu oršiš tķmabęrt aš taka til ķ ķslenska orkugeiranum. Sennilega gerist žaš ekki nema meš einkavęšingu. Žaš getur vel fariš saman viš hagsmuni rķkisins og žjóšarinnar. Fyrirtęki eins og Landsvirkjun og Orkuveita Reykjavikur yršu įfram mešal leikenda į žvķ sviši aš byggja og reka virkjanir. Til aš byrja meš vęri skynsamlegast aš einkavęša fyrirtękin smįm saman. Į svipašan hįtt og senn veršur gert ķ Danmörku meš risaorkufyrirtękiš Dong Energy. 

foss_sidu

Sérstakur sjóšur ętti aš hafa umsjón meš leigu į réttindum til aš nżta sameiginlegar aušlindir. Hann gęti bęši séš um fiskveišikvótakerfiš og orkulindir į svęšum utan eignarlanda. Til aš tryggja ešlilega samkeppni ęttu öll gögn hans aš vera opinber og ašgengileg eins og kostur er. Annar sjóšur myndi hafa žaš hlutverk aš įvaxta tekjurnar.

Viš uppsetningu į slķku kerfi mętti hafa hlišsjón af žvķ hvernig stašiš hefur veriš aš sambęrilegum mįlum ķ tengslum viš gas- og olķuaušlindir Noršmanna. Og um leiš foršast annmarka į norska kerfinu. Žar er mikil reynsla sem hęgt er aš lęra af.

Žetta žarf aš gera įšur en fariš er aš semja um ašild aš EB.

Myndirnar sem fylgja žessar fęrslu eru ķ viršingarskyni viš nokkra helstu frumherja ķ orkunżtingu į Ķslandi.


mbl.is Engir orkusamningar į nęstunni
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Kjartan Pétur Siguršsson

Įhugaveršur pistill hjį žér og margir góšir punktar.

Kjartan Pétur Siguršsson, 21.5.2008 kl. 10:37

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband