Skjölin ķ Flórens

Er Ķsland ķ OECD? Reyndar hįlf bjįnaleg spurning. Žvķ Ķsland er ekki bara ķ OECD. Heldur var Ķsland meira aš segja eitt af stofnrķkjum žessa alžjóšasamstarfs, sem hófst 1961. Og ekki nóg meš žaš. Ķsland var lķka einn af stofnašilum OEEC; undanfara OECD. Sem var sett upp žegar įriš 1948, ķ framhaldi af Marshall-ašstošinni. Ķ hnotskurn hefur žessi efnahagssamvinna žaš takmark, aš auka višskipti milli žjóša į grundvelli lżšręšis.

OEEC_Council_2

Ķsland er sem sagt eitt af žeim rķkjum, sem einna lengst hafa tekiš žįtt ķ alžjóšasamstarfi, sem mišar aš žvķ aš żta śr vegi gjaldeyrishindrunum og höftum į vöruvišskipti milli landa. Svolķtiš hlęgilegt žegar haft er ķ huga, aš lengst af var Ķsland nišurnjörvaš ķ haftabśskap, gjaldeyrisskömmtun og umlukiš tollmśrum.

Žó žetta skįnaši eitthvaš meš inngöngunni ķ EFTA 1970 breyttist įstandiš hér ekki af viti fyrr en meš EES-samningnum. Samningnum sem tryggši vķštkękt višskiptafrelsi Ķslendinga viš Evrópu. Ég er hręddur um aš ķslenskir stjórnmįlamenn hefšu seint komiš sér saman um aš taka upp allan žann pakka, ef žaš hefši allt įtt aš gerast meš frumvarpa-maražoni Alžingis. Til allrar hamingju var žessi ašild ķ formi netts samnings, sem var lögfestur, įsamt tilheyrandi bókunum og višaukum. Žar sem vķsaš er til hinnar żmsu löggjafar EB.

fiesole

Lķklega hefši veriš ešlilegast aš Ķsland geršist fullur ašili aš EB ķ framhaldinu af EES. Rétt eins og t.d. Svķžjóš og Finnland. Į žeim tķma hafši Ķsland ennžį mikilvęga strategķska stöšu hernašarlega og naut rķkrar velvildar flestra žįverandi ašildarrķkja sambandsins. Sś staša kann aš vera breytt nśna og žvķ vęntanlega erfišara aš fį hagstęšan ašildarsamning nś.

Žaš var forvitnilegt, žegar ég hér ķ Den fékk ašgang aš nokkrum pappakassahrśgum ķ hįlfgeršu vöruhśsi austur ķ bę. Sem var kallaš "skjalageymsla" utanrķkisrįšuneytisins. Žetta var lķklega 1994. Žarna rakst mašur į żmislegt athyglisvert. Ég var žó fyrst og fremst į höttunum eftir skjölum frį fundum ķ stjórn OEEC, ķ tengslum viš landhelgisdeilurnar į 6. įratugnum. Og hótanir Breta um višskiptahindranir į Ķsland (löndunarbann į ķslensk skip ķ breskum höfnum).

Petur_Ben2

Žaš er varla ofsagt aš ašildin aš OEEC (og aš NATO) hafi į žeim tķma bjargaš okkur frį žvķ aš einangrast frį Evrópu. Žaš var żmislegt athyglisvert aš finna ķ skżrslum Pétur heitins Benediktssonar, sem žį var sendiherra og kom fram fyrir Ķslands hönd hjį OEEC. Greinilega flinkur samningamašur og diplómat. Mig grunar aš Hans G. Andersen, sem žį var ungur mašur ķ utanrķkisžjónustunni, hafi lęrt margt af Pétri. Sem kom sér vel žegar Hans varš ašalsamningamašur Ķslendinga į Hafréttarrįšstefnunni. En žaš er önnur saga.

Ritvélarblekiš į žessum gömlu skjölum frį tķmum OEEC var nokkuš fariš aš dofna og lķklega verša žessir pappķrar brįšum ólęsilegir. Ef žaš er ekki einfaldlega bśiš aš keyra žessum pappakössum į haugana nś.

Žess skal getiš aš skjalaleitin bar mig einnig til Flórens į Ķtalķu. Žar uppķ fögrum hęšunum ofan viš žessa fallegu borg, hvar heitir Feisole, er stašsett sam-evrópskt skjalasafn, sem hefur aš geyma gulnaša pappķra frį žessum fyrstu dögum nśtķmasamvinnu Evrópurķkja. Myndin hér ofar ķ fęrslunnin er einmitt frį Fiesole, og sér žašan yfir Flórens. Tekin frį hótelinu, sem ég gisti į.

OEEC_book

Sérstök įstęša er til aš rifja žetta upp nśna. Žvķ žessar rannsóknir mķnar tengdust skrifum Einar Benediktssonar, žįverandi sendiherra Ķslands ķ Washington og įšur ķ Parķs. Žessi vinna okkar Einars kom sķšar śt ķ bók hjį Hįskólanum. Einar var einmitt starfsmašur hjį OEEC ķ Parķs įrin 1956-60. Hann hefur nżveriš įtt athyglisvert come-back ķ ķslenska efnahagsumręšu. Žar sem hann įsamt Jónasi Haralz męlir meš ašildarumsókn aš EB. Ég held aš forkólfar rķkisstjórnarinnar ęttu aš lesa greinar žeirra vandlega og taka góšum rįšum.

Žaš var athyglisvert aš kynnast Einari Benediktssyni. Žar fékk mašur beint ķ ęš żmsan fróšleik frį žvķ žegar ķslensk utanrķkissamvinna var aš mótast. Žaš var ekki sjįlfgefiš aš Ķsland fengi svo greišan ašgang aš samstarfi žjóšanna į meginlandi Evrópu. Fyrir žvķ žurfti mikiš aš hafa. Žvķ mišur tók samt langan tķma aš Ķsland nśtķmavęddist fyrir alvöru. Žaš geršist ķ raun fyrst meš ašildinni aš EES - žó svo ašildin aš OEEC og EFTA-ašildin hafi lķka skipt miklu mįli.

david_oddsson

Ekki get ég skiliš viš žessa fęrslu, įn žess aš nefna žrišja manninn ķ samstarfinu viš Einar Benediktsson. Sį er Sturla Pįlsson, nś hagfręšingur ķ Sešlabankanum. Skemmtilegur nįungi - meš pķnu grófan hśmor eins og ég sjįlfur. Stulla kynntist ég fyrst ķ gegnum kęrustuna hans, hana Helgu sem var meš mér ķ lagadeild. Nś heyri ég sagt aš Stulli sé besti vinur "Ašal" ķ Sešlabankanum. Kęmi mér ekki į óvart aš satt sé. Get vel ķmyndaš mér aš žeir fįi hvorn annan til aš brosa ķ kaffitķmunum.


mbl.is Enn mun hęgja į efnahagsumsvifum
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband