Drekaskatturinn og Gullni žrķhyrningurinn

Tilefni žessarar fęrslu er frétt sem ég heyrši nś undir kvöld ķ śtvarpinu. Um verulegan įhuga erlendra olķufyrirtękja į Drekasvęšinu. Nś bķšum viš nefnilega öll spennt eftir žvķ, hversu mikill įhugi veršur mešal olķufyrirtękjanna aš rįšast ķ olķuleit į Drekasvęšinu.

Dreki_sildarsmuga

Sem kunnugt er hófst olķuleitarśtbošiš - the first licensing round on the ICS, eins og žaš er kallaš ķ śtlöndum – žann 22. janśar s.l. Og įhugasöm fyrirtęki eiga aš gefa sig fram ekki sķšar en kl. 4 sķšdegis žann 15. maķ n.k.

Mišaš viš spįr ķslensk/ norska fyrirtękisins Sagex Petroleum um grķšarlegt olķumagn į svęšinu, ętti Orkubloggiš aš leyfa sér bjartsżni. En reyndar er bloggiš į žvķ, aš Drekasvęšiš sé bęši erfitt, dżrt og įhęttusamt. M.a. vegna mikils dżpis og basaltsins, sem gęti gert olķudrauminn aš martröš.

Svo hefur olķuverš lękkaš mikiš undanfariš. Veršiš nśna er langt fyrir nešan žaš sem žarf til aš vinnsla į svo miklu dżpi geti skilaš hagnaši. Į móti kemur, aš til framtķšar bśast flestir viš verulegum hękkunum į olķuverši. Žess vegna er mikilvęgt fyrir olķufyrirtękin aš finna nżjar lindir, til aš geta makaš krókinn žegar veršiš hękkar. Lįgt olķuverš nśna er m.ö.o. ekki afgerandi žegar fyrirtęki velta Drekasvęšinu fyrir sér.

oil-rig-dollars

Um žaš leyti sem Drekaolķan ķmyndaša kemst į markašinn - kannski eftir svona 10-15 įr - er lķklegt aš olķuverš verši langt umfram vinnslukostnaš. Svęšiš gęti skilaš miklum hagnaši, ef žar finnst mikiš af olķu og/eša gasi.

Engu aš sķšur er hętt viš aš įhugi olķufyrirtękja į Drekasvęšinu kunni aš vera lķtill nś um stundir. Kannski ašallega sökum žess aš fyrirtękin eiga ķ veseni meš aš fjįrmagna nż og įhęttusöm verkefni. Fjįrmįlageirinn er ekki beint ķ langtķmagķrnum žessa dagana.

Žar aš auki hafa śtlendir menn śr olķubransanum bent Orkublogginu į aš skattareglurnar, sem samžykktar voru į Alžingi skömmu fyrir jól, séu verulega ķžyngjandi fyrir olķuvinnslu į Drekasvęšinu. Lögin leggi t.a.m. gjald į vinnsluna įn tillits til žess hvort hśn skilar hagnaši eša tapi - og reglurnar séu žar aš auki óžarflega flóknar. Žessar reglur muni draga śr įhuga į Drekasvęšinu.

FPSO_diagram

Synd ef satt er. Óneitanlega varš Orkubloggiš nokkuš undrandi į aš heyra žetta sjónarmiš. Žegar skattareglurnar eru skošašar (sjį lög nr. 170/2008 um skattlagningu kolvetnisvinnslu) viršast žęr ķ fljótu bragši ekki ósanngjarnar. A.m.k. ekkert yfirgengilega verri en t.d. norsku reglurnar. En kannski mį segja aš ķslensku reglurnar séu öllu flóknari en žęr norsku.

Žarna spila saman annars vegar vinnslugjald og hins vegar hįr olķutekjuskattur. Ekki reynir į olķuskattinn fyrr en hagnašur af vinnslunni er oršinn a.m.k. 20% m.v. skattskyldar rekstrartekjur įrsins (ķ lögunum kallaš hagnašarhlutfall). Fram aš žeim tķma leggst vinnslugjald į - og žaš įn tillits til žess hvort vinnslan skilar hagnaši eša tapi. Kannski rétt aš śtskżra žetta ašeins nįnar:

Oil_platform_Gas_flare

Vinnslugjaldiš er eins konar gjald fyrir aš fį aš stunda olķuvinnslu į ķslenska landgrunninu. Vinnslugjaldiš er tiltekiš hlutfall af olķuverši af allri framleišslu umfram 10 milljón tunnur. Žaš leggst į alla olķu sem unnin er, umfram žessar 10 milljón tunnur, allt žar til hagnašur fyrirtękisins hefur nįš 20% markinu, sem fyrr segir. Žį tekur olķuskatturinn viš.

Žaš er sem sagt ekkert vinnslugjald greitt af fyrstu 10 milljón tunnunum. Fari framleišslan lķtiš yfir 10 milljón tunnur yfir įriš er vinnslugjaldiš sįralķtiš, en fer svo sighękkandi meš aukinni framleišslu. Nęr t.d. 95% fari vinnslan ķ 200 milljón tunnur yfir įriš!

Orkubloggiš veltir fyrir sér hvort žetta vinnslugjald sé sanngjarnt. Hugsunin aš baki vinnslugjaldinu er sögš vera sś, aš gjaldiš sé hvatning fyrir fyrirtękin aš skila hagnaši. Kannski spurning aš taka žetta kerfi upp ķ atvinnurekstri yfirleitt? T.d. ķ sjįvarśtveginum. Tķkall pr. fisk! Žangaš til śtgeršin fer aš gręša žokkalega. Hvernig ętli kvótaeigendum myndi lķtast į žaš?

OIL_PLATFORM_SEMI_SUB

Žaš viršist sem sagt svo, aš ķslensk stjórnvöld treysti ekki olķufyrirtękjunum til aš vilja skila hagnaši. Žaš žurfi svipu į žau til aš žau nenni aš hagnast. Svolķtiš sérkennilegt sjónarmiš. En kannski er žetta vinnslugjald barrrasta sanngjarnt. Ķ staš žess aš lįta einfaldan olķutekjuskatt nęgja.

En til aš menn hafi įhuga į Drekanum žarf svęšiš aš vera skattalega ašlašandi. Svo einfalt er žaš. Žaš į eftir aš koma ķ ljós hvort olķufyrirtękin telji žaš įhęttunnar virši aš setja pening ķ rannsóknir og leit į Drekasvęšinu - žessu nįnast ókannaša og óvissa svęši. Eša hvort žau vilji frekar setja žį aura ķ önnur svęši meš minni eša įlķka įhęttu – žar sem vinnslan er gjaldfrjįls žar til hśn skilar hagnaši.

Orkubloggiš er į žvķ aš setja megi spurningamerki viš vinnslugjaldiš į Drekasvęšinu. Hugsanlega er ekkert sérstaklega spennandi fyrir olķufyrirtęki ķ nśverandi įrferši, aš leggja śtķ mikinn kostnaš viš olķuleit į nżju og lķtt žekktu svęši. Og žurfa svo strax aš fara aš greiša vinnslugjald - nįnast um leiš og olķa finnst. Og žaš jafnvel žó svo vinnslan verši rekin meš tapi.

Svona vinnslugjald įn tillits til hagnašar er til žess falliš aš kęfa fjįrfestingaįhuga. Žaš er alžekkt ķ bransanum aš olķufyrirtękjunum er alveg meinilla viš gjald af žessu tagi.

ThunderHorse_damaged

Ķ versta falli gęti žetta oršiš til žess aš śtboš į leitarleyfum vegna Drekasvęšisins floppi. Allt śt af nįnast kjįnalega hįu vinnslugjaldi, sem lagt er į olķuvinnslu žó svo hśn verši rekin meš tapi.

Fyrstu 10 milljón tunnurnar (m.v. įrsvinnslu) eru reyndar "ókeypis", eins og įšur var nefnt. Ekkert vinnslugjald vegna žeirra. Žaš magn - 10 milljón tunnur - jafngildir vinnslu upp į um 27 žśsund tunnur į dag ef žeim er dreif į heilt įr. Til samanburšar mętti nefna aš Perdido-pallurinn ķ Mexķkóflóanum, sem Orkubloggiš hefur įšur sagt frį, mun framleiša um 130 žśsund tunnur į dag. M.ö.o. žį er žessi dśsa upp į gjaldfrķar 10 milljón tunnur, eitthvaš sem hętt er viš aš skipti litlu mįli ķ djśpvinnslunni og sé ekki ekki nóg til aš gera Drekasvęšiš sexķ.

Auditor_at_work

Sjįlfur olķutekjuskatturinn, sem kemur til žegar vinnslan er farin aš skila a.m.k. 20% hagnaši mišaš viš heildartekjur įrsins, er stighękkandi. Viš 20% hagnašarhlutfall er olķuskatturinn 5,5% - og aš auki žurfa fyrirtękin aš greiša hefšbundinn tekjuskatt fyrirtękja.

Vegna žess hversu grķšarlega dżr djśpvinnsla er, er kannski hępiš aš hagnašarhlutfall fyrirtękja į Drekasvęšinu fari nokkru sinni mikiš hęrra en sem nemur 20-30%. En ef žaš gerist fer olķuskatturinn hękkandi eftir žvķ sem hagnašarhlutfalliš eykst. Verši hagnašarhlutfalliš 50% er olķuskatturinn 22% og ef hagnašarhlutfalliš fer i 70% veršur olķuskatturinn 33%. Sem fyrr er olķuskatturinn višbót viš almennan tekjuskatt - sį hefšbundni tekjuskattur leggst ętķš į hagnaš fyrirtękjanna.

thunder-horse-transport

Fyrirtęki ķ olķuvinnslu į Drekasvęšinu, sem er meš 19% hagnašarhlutfall, greišir žvķ bęši vinnslugjald og almennan tekjuskatt, en ekki sérstakan olķutekjuskatt. Um leiš og hagnašarhlutfalliš er oršiš 20% byrjar olķuskatturinn aš bętast viš - en žį fellur aftur į móti vinnslugjaldiš brott. Olķuskatturinn leysir žį m.ö.o. vinnslugjaldiš af hólmi.

Orkubloggiš hefur ekki gefiš sér tķma hér ķ kvöld til aš reikna og bera saman hvernig žaš kęmi śt fyrir olķuvinnslu į Drekasvęšinu, aš vera meš t.d. 15% hagnašarhlutfall eša 25% hagnašarhlutfall. Ž.e. sitt hvoru megin viš 20% markiš. Enda er slķkur samanburšur nįnast ómögulegur - af žvķ vinnslugjaldiš mišast viš unniš magn og olķuverš į hverjum tķma. Fyrir vikiš er lķka nįnast ógjörningur fyrir olķufyrirtękin aš meta hvaš skattareglurnar gętu haft ķ för meš sér fyrir rekstur žeirra. En žaš į svo sem alltaf viš um olķuvinnslu - žvķ enginn veit hvert olķuveršiš veršur ķ framtķšinni.

Kannski er hįrrétt aš skattalegt óbragš sé af Drekasvęšinu. Kannski... kannski ekki. Orkubloggiš ętlar ekki aš kveša upp śr meš žaš.

Atlantis_Semi_Sub

En ķslensk stjórnvöld verša aš sżna smį raunsęi - ef žau vilja ķ alvöru trekkja bestu og öflugustu olķufyrirtęki heims aš Drekanum. Vķsbendingar eru um aš slķkt raunsęi hafi ekki veriš fyrir hendi, žegar skattareglurnar voru samdar.

Žaš mun lķklega seint finnast olķa į Drekanum ef hvorki Chevron, Shell eša BP skjóta hér upp kollinum. Žaš vęri a.m.k. mikil heppni - žaš eru ekki mörg önnur félög sem rįša viš slķkt žolinmęšisverk sem djśpvinnslan er. Orkubloggiš veit t.d. aš snillingarnir hjį Anadarko Petroleum, sem eru framarlega ķ djśpi Mexķkóflóans, eru ekki aš spį ķ Drekann. Žaš į viš um fleiri félög - og žau bera fyrst og fremst viš efnahagsįstandinu og lįnažurršinni. Hafa ekki einu sinni skošaš śtbošs-skilmįlana. En norska Statoil hlżtur žó aš slį til, for fanden.

Stjórnvöld unnu Drekaįętlunina į žeim tķma žegar olķuveršiš ęddi upp. Af gögnum išnašarrįšuneytisins mį žó rįša, aš žar į bę hafi menn ekki lįtiš glepjast af spįm um hękkandi olķuverš til eilķfšarnóns. Ķ rįšuneytinu viršist fólk hafa unniš sķna vinnu af skynsemi og vandvirkni. En kannski veriš helst til bjartsżnt - enda var kreppa žį ekki ķ spilunum

Deepwater_offshore_Oil

Fyrir vikiš er etv. ešlilegt aš menn hafi haldiš aš öll helstu olķufélög heimsins kęmu ęšandi um leiš og fréttist af opnun Drekans. Žrįtt fyrir žrönga śtbošsskilmįla. En svo steinféll veršiš. Og einhver mesta kreppa nśtķmans skall į. Ķslands óhamingju veršur allt aš vopni.

Djśpvinnslan er helsta vonin til aš višhalda og auka olķuframleišslu ķ heiminum. En munum žaš aš Drekasvęšiš er ekki eina olķusvęši heimsins. Menn hafa śr mörgum öšrum kostum aš velja, žegar žeir meta hvar žeir vilja rįšast ķ óhemju fjįrfestingar i olķuleit.

Drekasvęšiš er t.d. ķ samkeppni viš megasvęši eins og landgrunn Angóla og hiš dįsamlega landgrunnsdżpi Sambarķkisins Brasilķu. Og nżju olķusvęšin djśpt śtķ Mexķkóflóanum.

Deepwater_Triangle

Žessi žrju djśpsvęši eru stundum nefnd hinn gullni djśpolķu-žrķhyrningur (sbr. gula, fjólublįa og ljósblįa svęšiš į myndinni hér til hlišar). Sem sagt ekki Žingvallahringurinn via Gullfoss og Geysi!

Nś į eftir aš koma ķ ljós hvort djśpvinnslan fari lķka vaxandi hér ķ Noršrinu. Samkvęmt fréttum RŚV ķ kvöld hefur "hópur olķufyrirtękja" nś žegar veriš ķ sambandi viš Orkustofnun og sżnt olķuleit į Drekasvęšinu įhuga. Viš veršum bara aš bķša og sjį hvaša raunverulegi įhugi veršur į Drekasvęšinu. Žaš ętti aš koma ķ ljós eftir rétt rśma žrjį mįnuši.

-------------------------------- 

PS: Myndarnar sem fylgja žessari fęrslu eru m.a. af nokkrum uppįhalds borpöllum Orkubloggsins. Ž.į m. hinum glęsilegu flotpöllum Atlantis og Thunder Horse.

Og teiknaša myndin ofarlega ķ fęrslunni sżnir dęmigert FPSO-olķuvinnslukerfi. Sem yrši hugsanlega notaš į Drekasvęšinu ef žar veršur einhvern tķma unnin olķa.

Loks skal nefnt aš sjį mį umrędda frétt RŚV hér:  http://ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item249735/ 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Offari

ef žar veršur einhvern tķma unnin olķa.

Miš megum ekki lifa į vęntingunum. 

Offari, 8.2.2009 kl. 01:53

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband