Vatnaskil ķ Vestrinu

Ķ dag lķšur Bandarķkjamönnum lķklega ekki ósvipaš eins og Ķslendingum. Žegar viš hugsum til žess hvernig žorsk- og sķldveišar hafa hruniš į Ķslandi, frį žvķ sem var žegar best lét.

Sķld!

Kannski er svolķtiš hępiš af Orkublogginu aš lķkja saman fiskveišum og olķuvinnslu. En žaš er samt athyglisvert aš Ķslandsmiš gįfu einu sinni af sér meira en 500 žśsund tonn af žorski įrlega. Ķ dag eru žorskveišarnar varla žrišjungur af žvķ. Og allir sęmilega žroskašir Ķslendingar muna lķka eftir sķldaręvintżrinu mikla.

Žetta minnir svolķtiš į olķuframleišslu Bandarķkjamanna. Hśn var einu sinni 3,5 milljaršar tunna į įri. En er nś einungis um 1,8 milljaršur tunna.

Rétt eins og Ķslendingar "skiptu" yfir ķ ašra fiskstofna žurfa Bandarķkin nś aš ganga rösklega til verks viš aš skipta yfir ķ ašra orkugjafa.

Fisheries_Iceland_Total-catch

Į sjöunda įratugnum var uppistašan ķ afla Ķslendinga žorskur og sķld. En žorskveišarnar fóru minnkandi og svo hrundi sķldin. Til aš žetta ylli ekki langvarandi efnahagshruni tóku Ķslendingar upp į žvķ aš veiša lošnu og żmsa ašra stofna. Žannig var hęgt aš auka fiskaflann į Ķslandsmišum verulega, žrįtt fyrir samdrįttinn ķ žorsk- og sķldveišum. Nżjasta ęšiš er svo kolmunni. Žannig hafa nżjar fisktegundir komiš ķ staš žeirra gömlu, ef svo mį segja.

US_Oil_Gap_WasPost

Žetta žurfa Bandarķkjamenn nś aš gera. Aš finna nżjar orkulindir til aš standa undir vaxandi orkunotkun og minnkandi olķuframleišslu innanlands. Aš öšrum kosti žurfa žeir aš eyša alltof miklum fjįrmunum ķ innflutta olķu.

Ķ dag öll er öll framleišsla Bandarķkjamanna į olķu og fljótandi gasi nįnast nįkvęmlega sś sama eins og var fyrir rśmum 50 įrum sķšan. Og sé einungis litiš til hrįolķunnar, žarf aš fara 60 įr aftur ķ tķmann til aš finna sambęrilega olķuframleišslu vestan hafs. Ž.e. skömmu eftir seinna strķš.

Olķuframleišsla Bandarķkjanna óx hratt fyrstu 70 įr 20. aldar. Nįši hįmarki įriš 1970 ķ um 3,5 milljöršum tunna eša 9,6 milljón tunnur į dag.

US_Oil_Gap_4

Sķšan framleišslu-toppnum var nįš ķ upphafi 8. įratugarins hefur framleišslan minnkaš jafn og žétt. Įrsframleišslan nś er einungis 1,8 milljaršur tunna eša um 5 milljón tunnur į dag. Žetta er nįnast nįkvęmlega jafn mikil olķuframleišsla og var ķ Bandarķkjunum įriš 1948 og einungis um helmingur žess žegar framleišslan var ķ toppi um 1970.

Samdrįtturinn ķ olķuframleišslu Bandarķkjanna hefur žvķ veriš um 50% į innan viš 40 įrum. Į sama tķma hefur olķunotkun žeirra aukist jafnt og žétt. Upp śr 1970 notušu Bandarķkin um 17 milljón tunnur af hrįolķu į dag en nś er notkunin tęplega 21 milljón tunnur į dag. Afleišingin er einfaldlega ę meiri olķuinnflutningur. Um 1970 fluttu Bandarķkjamenn inn u.ž.b. 40% allrar olķunotkunarinnar en nś er žetta hlutfall komiš ķ um 70%. 

Og žó svo stór hluti af innfluttri olķu Bandarķkjanna komi frį vininum ķ noršri - Kanada - eru Bandarķkin einnig hįš olķu frį "vinum" sķnum ķ Venesśela, Miš-Austurlöndum o.s.frv. Žaš eru žvķ bęši mjög sterk efnahagsleg og pólitķsk rök aš baki žvķ aš Bandarķkin leggi nś höfušįherslu į aš framleiša orku meš öšrum orkugjöfum. Orkugjöfum sem geta tęknilega leyst umtalsveršan hluta olķunnar af hólmi og keppt viš olķuna ķ verši.

US_oil_imports_1970-2007

Žaš sem hefur bjargaš Bandarķkjunum frį algeru olķuframleišsluhruni sķšustu 30 įrin eru lindirnar miklu viš Prudhoe-flóa ķ Alaska. Sem fundust įriš 1968 og byrjušu aš skila olķu į markašinn 1977. Sś nżja framleišsla kom reyndar um svipaš leyti og samdrįttur varš i bandarķsku efnahagslķfi upp śr 1980. Žetta eru tvęr helstu įstęšur žess aš į žessum tķma dró mjög śr olķueftirspurn ķ Bandarķkjunum. Og žess vegna minnkaši lķka olķuinnflutningurinn um skeiš.

Olķulindirnar viš Prudhoe-flóa eru langstęrstu olķulindir Bandarķkjanna meš allt aš 25 milljarša tunna af olķu. Žó veršur lķklega reyndar einungis unnt aš vinna um 13 milljarša tunna af žvķ magni.

Prudhoe_Bay_Oil

Nś er žegar bśiš aš dęla upp u.ž.b. 11 milljöršum tunna žarna viš Prudhoe-flóann. Framleišslan žar minnkar hratt, žannig aš lķklega er Prudhoe brįšum bśiš spil. Žaš mun hafa afgerandi žżšingu fyrir Bandarķkin, enda hefur Prudhoe t.d. jafnast į viš helminginn af allri olķuframleišslu Noršmanna. Sem sagt grķšarlegt magn.

Žaš eru sem sagt horfur į aš ęvintżriš ķ Prudhoe verši brįšum fyrir bķ. Žess vegna hefur sprottiš upp mikil umręšan um aš aflétta olķuborunarbanninu af frišušu svęšunum austan viš Prudhoe. Ķ Arctic National Wildlife Refuge eša ANWR.

anwar-bear

Eins og śtlitiš er nśna, veršur ekkert af slķku. Breiš pólitķsk samstaša viršist vera mešal bęši demókrata og repśblķkana um aš hreyfa ekki viš frišušu svęšunum. Fyrir vikiš munu olķufélögin leggja enn meiri pressu į olķuboranir į djśpi Mexķkóflóans og annars stašar į bandarķska landgrunninu. Og į svęšum eins og Bakken ķ Montana og Noršur-Dakóta, sem Orkubloggiš sagši frį nżlega.

Olķuframleišsla į bandarķska landgrunninu mun fresta žvķ eitthvaš aš olķa Bandarķkjamanna hreinlega klįrist. En žaš tekur mörg įr og jafnvel meira en įratug aš hefja vinnslu į nżju olķusvęši. Leitin, rannsóknirnar og undirbśningurinn allur er einfaldlega mjög tķmafrekur.

Žaš skuggalegasta er kannski sś stašreynd, aš jafnvel žó olķuvillidżrunum hjį ExxonMobil og ConocoPhillips yrši sleppt lausum ķ ANWR, yrši žaš einungis skammtķmalausn. Hefši sįralķtil įhrif į olķubśskap Bandarķkjanna til lengri tķma litiš. Kannski mį segja aš Bandarķkin séu einfaldlega komin fram af olķuhengifluginu. Žaš verši ekki aftur snśiš - stórveldiš mun lenda į fallandi fęti ef ekki koma til nżjar stórar orkulindir. Helst sem allra fyrst.

Pickens_biggest_ever2

Besti vinur Orkubloggsins – Boone Pickens – hefur nś a gamals aldri oršiš óžreytandi bošberi žessara vįlegu tķšinda. Fżlupokarnir segja aš Pickens sé bara aš hugsa um eigin hag, ķ barįttu sinni fyrir vindorkuvęšingu Bandarķkjanna. Vegna žess aš hann er sjįlfur bśinn aš setja stórfé ķ aš kaupa upp land undir vindtśrbķnur.

Žetta kann aš vera réttmęt gagnrżni į Pickens. Hann er enginn engill, sį gamli bragšarefur. En žegar Pickens minnir menn į žęr brjįlęšislegu upphęšir sem bandarķska žjóšin eyšir ķ innflutta olķu, er hann einungis aš benda į stašreyndir. Til aš koma skilabošunum įleišis tók hann nżlega upp į žvķ aš birta regluleg upplżsingar um olķuinnflutninginn og dollarana sem ķ žetta ęvintżri fara: www.pickensplan.com/oilimports/

SoundBarrier

Žaš er varla ofsagt aš Bandarķkin séu olķufķkill. Sem veršur aš taka sig į, įšur en illa fer. En Orkubloggiš er sannfęrt um aš Bandarķkin munu standast prófiš. Ekkert annaš rķki bżr yfir jafn mikilli tęknižekkingu. Og Bandarķkin draga ennžį aš sér flesta ofurheila heimsins.

Bush seinkaši žvķ reyndar um nokkur įr aš rķkisvaldiš skapaši grunn aš įtaki, sem naušsynlegt er til aš hvetja til fjįrfestinga ķ nżjum orkulindum. En nś leika nżir og ferskir vindar um Washington DC.

Sennilega vanmeta flestir hvaš mun gerast ķ Bandarķkjunum į nęstu misserum og įrum. Lķklega gera fęstir sér grein fyrir žeim grķšarlegu fjįrmunum, sem senn munu streyma til rannsókna og uppbyggingar ķ orkuframleišslu. Orku, sem ekki byggir į olķu og mengar eins lķtiš og mögulegt er.

obama_pres_2

Žaš veršur hin nżja efnahagsuppsveifla, sem mun festa Bandarķkin ķ sessi sem mesta og ótvķręšasta heimsveldi veraldar. Um žaš leyti sem žau hafa endurbyggt orkuframleišslukerfiš sitt, munu lönd eins og Kķna og Rśssland vakna upp viš vondan draum. Sitjandi ķ mengunarskķtnum og langt į eftir Bandarķkjunum ķ virkjun nżrra orkulinda. Mesta óvissan er kannski um žaš hvernig fer fyrir Evrópu. Žar į bę kann ósamstaša aš gera Evrópusambandiš ennžį hįšara innfluttu gasi, en nś er.

Jį - žó svo Orkubloggarinn sé mikill Evrópusinni innst inni, trśir bloggiš į mįtt Bandarķkjanna. En til aš svo megi verša, žurfa aš verša grķšarlegar breytingar. Og eins gott fyrir bandarķska kjósendur aš standa žétt aš baki Obama og demókrötum į žingi. Orkubloggiš vonar lķka aš yfirvofandi fall dollarans og veršbólga žarna fyrir vestan, muni einfaldlega styrkja samkeppnisstöšu Bandarķkjanna. Įfram Obama!


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Frįbęr pistill takk

Loki (IP-tala skrįš) 1.2.2009 kl. 18:03

2 Smįmynd: Kristjįn Siguršur Kristjįnsson

Sęll. Ekki veit ég hve mikil olķa fer į bķlaflotann. En verši vinmilludraumurinn aš veruleika įsamt fleiru rafmagnstengdu er einn žröskuldur; batterķiš eša rafhlašan. Ekkert hefur spurst til unga Svķans sem var aš sögn bśinn aš "leysa" batterķsvandan. 600MW fara į hinn hreyfanlega flota ķslendinga. Skotiš śt ķ loftiš er žetta innan viš 10% af orkužörf ķslands.

Kristjįn Siguršur Kristjįnsson, 1.2.2009 kl. 23:23

3 Smįmynd: Ketill Sigurjónsson

Samgöngugeirinn ķ Bandarķkjunum er sagšur nema ęplega 30% allrar orkunotkunar ķ Bandarķkjunum. En notar um 70% olķunnar.

Nś viršast mestar vonir bundnar viš aš koma trukkunum į gas. Og aš rafvęša fólksbķlaflotann. Sem mun hugsanlega valda sprengingu ķ eftirspurn eftir ližķum. Vegna rafgeymanna.

Ketill Sigurjónsson, 2.2.2009 kl. 09:40

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband