BP í ćvintýraleit

Í ţessaru fćrslu ćtla ég ađ fylgja eftir umfjöllun um orkuveldiđ Rússland. Og beina athyglinni ađ fyrirtćkinu TNK-BP og baráttu BP viđ Gazprom, Kremlverja og rússneska ólígarka.

Gazprom_BP_death

Ţessi ógeđfellda mynd hér til hliđar, er tilvísun til ţeirra vandrćđa sem BP hefur lent í vegna olíu- og gasvinnslu sinnar í Rússlandi. Ţar hefur BP í nokkur ár veriđ ţátttakandi í dramatísku ćvintýri, sem óljóst er hvort muni enda vel eđa illa. Sennilega ţó illa.

Fyrirmynd ţessarar teikningar, međ lógói BP í bakgrunninum, er augljóslega ljósmyndin óhugnanlega, ţegar Nguyen Ngoc Loan, sem var lögreglustjóri í Saigon, skýtur stríđsfanga frá N-Víetnam í höfuđiđ. Myndin sú er einhver frćgasta fréttamynd allra tíma og var tekin snemma árs 1968 af ljósmyndaranum Eddie Adams. Á sama sekúndubrotinu og byssukúlan ţýtur úr skammbyssuhlaupinu. Upprunalegu myndina má sjá hér neđar.

Kannski ekki beint smekkleg samlíking viđ ógnanir Rússa gagnvart BP. En ţó svo BP sé eitt af stćrstu orkufyrirtćkjum heims, má ţađ sín lítils í baráttu sinni viđ rússneska orkurisann Gazprom og ţá sem ţar ráđa ríkjum.

Vietnam_kill

Ţó svo grimmdin í Víetnamstríđinu hafi veriđ mikil á báđa bóga, ćtla ég ađ sjálfsögđu ekki ađ halda ţví fram ađ sambćrilegt ástand ríki á rússneska orkumarkađnum. En yfirburđastađa Gazprom er hreint ótrúleg. Mađur veit varla hvar mađur á ađ byrja, ţegar mađur ćtlar ađ lýsa Gazprom í stuttu máli.

Í fyrsta lagi er Gazprom stćrsta fyrirtćki Rússlands. Í öđru lagi er Gazprom stćrsti gasframleiđandi i heimi. Fyrirtćkiđ framleiđir rúmlega 85% af öllu gasi í Rússlandi - og Rússland er einmitt ţađ land sem býr yfir langmestu gasbirgđum í heiminum.

Og í ţriđja lagi (og ţetta finnst mér alltaf skemmtilegasta viđmiđunin); ef Gazprom vćri sjálfstćtt ríki, vćri Gazprom í öđru sćti yfir ţau ríki sem eiga mestu samanlögđu olíu- og gasbirgđir í heiminum. Ţađ er m.ö.o. ađeins eitt ríki sem býr yfir meiri gas- og olíubirgđum en Gazprom. Og ţađ er Saudi Arabía. Í ţriđja sćti kemur svo Íran. Ţetta er náttúrlega bara fyndiđ. En svona er raunveruleikinn alltaf miklu dramatískari en skáldskapur eđa einhverjar hasarmyndir frá Hollywood.

Cartoon_Russia_Gas_Bear

Og ţađ er ţessi litli sćti bangsi sem BP stendur nú í stappi viđ. Eđa kannski öllu heldur bestu vinir bangsans.  Og rússneski Bangsímoninn skaffar nú löndunum innan EB gríđarstóran hluta af ţví gasi, sem íbúar Evrópu-sambandsins nota (um helmingur af öllu innfluttu gasi EB kemur frá Rússlandi).

Svo ţykist Evrópa vera eitthvađ! Ćtli "hnignandi útkjálki veraldarinnar" vćri ekki betri lýsing á gömlu stórveldunum; Bretlandi og Frakklandi. Satt ađ segja held ég ađ ţađ eina sem geti bjargađ efnahag Evrópu - og ţar međ ţeim pólitíska styrk sem álfan ennţá hefur - sé ađ taka upp náiđ samstarf viđ olíu- og sólarorkuríkin í N-Afríku. Og hananú. Ţannig myndi Evrópusambandiđ fá ađgang ađ nýjum og hratt vaxandi mörkuđum og um leiđ minnka áhćttuna sem felst í ţví ađ vera svo háđ Rússum um orku.

BP_old_logo

En aftur ađ BP. British Petroleum! Hljómar svo virđulega.

Ađ mati Orkubloggsins er BP eitt af athyglisverđustu fyrirtćkjum heims. Kannski ađallega vegna ţess ađ mér fannst hann Ólí i Olís svo fjandi flottur ţegar hann keypti gamla BPiđ á Íslandi. Og stökk sjálfur út ađ dćla ţegar Dagsbrúnarverkfall skall á. Ţá vorum viđ Óli báđir í sama djobbinu - bensínguttar.

Önnur ástćđa fyrir ţví ađ ég fíla BP er forstjórinn. Hann er eitthvađ svo skolli geđfelldur náungi. Sá heitir Anthony Hayward og er svo sannarlega ekki ţessi venjulega forstjóratýpa. Allra síst ţegar litiđ er til hrokagikkana hjá mörgum af stóru olíufélögunum.

BP_Tony_Hayward

Tony er jarđfrćđingur, rétt eins og vinur minn T. Boone Pickens. Hann byrjađi hjá BP ađeins 25 ára gamall (ţađ var 1982) og vann ţá ađallega fyrir olíuborpallana utan viđ Aberdeen í Skotlandi.

Ţarna var Tony búinn ađ vinna í nćrri áratug ţegar ţáverandi forstjóri BP, John Brown (afsakiđ... Barón Brown), heillađist af ţessum sjarmerandi náunga. Eftir ţađ kleif Tony Hayward hratt upp metorđastigann hjá BP. Varđ m.a. yfirmađur olíuvinnslu BP i Venesúela 1995 og fjármálastjóri samsteypunnar áriđ 2000. Á liđnu ár (2007) varđ hann svo forstjóri BP. Og ekki er verra ađ Tony mun vera harđur stuđningsmađur Íslendingaliđsins. West Ham! Hvernig vćri ađ bjóđa honum embćtti orkumalaráđherra i ríkisstjórn Geirs Haarde?

En ađ kjarna málsins - sem er ćvintýri BP í Rússlandi (eins og stundum áđur hefur Orkubloggiđ gleymt sér í aukaatriđunum). Til ađ gera langa sögu stutta, ţá er málum ţannig háttađ ađ BP á í fyrirtćkinu TNK-BP, sem er eitt af stćrstu olíuvinnslufyrirtćkum í Rússlandi. BP á sem sagt helminginn í TKN-BP, en hinn helminginn eiga fjórir ljúflingar; Mikhail Fridman, Leonard Blavatnik, German Khan og Viktor Vekselberg. Auđur ţessara fjögurra snillinga er metinn á ca. 20-25 milljarđa dollara, en ţar fer Fridman auđvitađ fremstur. Nefna má ađ stór hluti af auđćfum hans kom einmitt til, ţegar BP keypti sig inn í olíufyrirtćki Fridman's. Ţađ var 2003 ađ Fridman og BP féllust í fađma og BP borgađi rúma 6 milljarđa dollara fyrir hlut Fridman's í olíufélaginu Tyumen. Sem var ađgangsmiđi BP ađ rússneska gas- og olíuiđnađinum.

mikhail-fridman

Svo skemmtilega vill til ađ TNK-BP er nú eina stóra olíufélagiđ í Rússlandi, sem útlendingar eiga tök í. Ţađ var, eins og fyrr segir, áriđ 2003 sem BP kom ţarna inní rússneska orkuiđnađinn viđ hátíđlega athöfn í Moskvu. Ţar sem bćđi Pútín og Tony Blair voru viđstaddir. Og allir voru fjarska góđir vinir. Tilgangur Rússanna var ađ fá tćkniţekkingu BP inní landiđ, enda miklir reynsluboltar ţar á ferđ. En fljótlega urđu blikur á lofti. Fridman, stjórnarformađur TNK-BP, vildi stćrri bita af kökunni og mikil valdabarátta upphófst. Fridman segir stjórnun Bretanna á fyrirtćkinu fyrir neđan allar hellur. Og ađ hann vilji reka fyrirtćkiđ sem "öflugt sjálfstćtt olíufyrirtćki". I love this guy.

Ţađ eru smávegis hagsmunir í húfi. Rekja má fjórđung allrar olíuframleiđslu BP til TNK-BP. Og verđmćti eignarhlutarins er áćtlađ 25-50 milljarđar USD (lćgra matiđ er miđađ viđ "óróann" sem ţar ríkir nú - en hćrra matiđ miđađ viđ hvađ vćri ef friđur ríkti innan stjórnar fyrirtćkisins). Gaman ađ ţessu.

Möguleikinn er ađ BP ţurfi ađ láta af hendi eign sína í TNK-BP. Jafnvel langt undir raunvirđi. Ţađ eitt og sér er kannski aukaatriđi. En ţađ ađ missa svo stóran hluta af olíubirgđum sínum í einu vettvangi, gćti aftur á móti stórskađađ BP. Og útlitiđ er ekki allt of gott fyrir Tony Hayward og félaga, ţarna austur í Rússkí. TNK-BP er i raun eini olíurisinn í Rússlandi, sem ekki er undir stjórn Kremlarmanna. Nefna má ađ síđustu mánuđina hefur hitnađ ţokkalega í kolunum. Í mars s.l. réđust menn frá "rússneska FBI-inu" inn á skrifstofur TNK-BP og skrifstofur BP í Moskvu og handtóku BP-starfsmenn fyrir "iđnađarnjósnir" (rússneska alríkislögreglan nefnist Federalnaya Sluzhba Bezopasnosti eđa FSB og er í raun arftaki bćđi KGB og rússnesku leynilögreglunnar NKVD - svona rétt til ađ skýra máliđ fyrir gömlum ađdéndum James Bond, John Le Carré og annarra snillinga fortíđarinnar).

BP_Bob_Dudley

Sagt er ađ síđustu vikurnar hafi forstjóri TNK-BP, Bandaríkjamađurinn Bob Dudley, lćđst međ veggjum um Moskvu og einungis hringt úr gemsanum ţví allt annađ var örugglega hlerađ - helst lćstur inni á klósetti međ alla krana a fullu. Reyndar flúđi Dudley frá Rússlandi i vikunni sem leiđ - en ţađ er reyndar ekkert minnst á svoleiđis smárćđi á vef TNK-BP. Sýnist mér. Hann er ţó enn starfandi forstjóri TNK-BP!

Síđustu fréttirnar sem ég sá um ţetta ćvintýri BP, var á CNBC í dag. Ţar er haft eftir Tony Hayward, forstjóra BP, ađ öllum yfirtökutilraunum rússnesku fjórmenninganna verđi mćtt af fullri hörku og fyrir dómstólum, ef ţörf krefji. Úúúúúhhh. Ćtli ţeir Kremlverjar og vinir ţeirra skjálfi ekki örugglega á beinunum núna, eftir svona hörđ ummćli?

Hver ţarf ađ borga sig inn á James Bond myndir, ţegar svona fjör ríkir í raunveruleikanum!

PS: Tóm vitleysa. Auđvitađ er sagt frá brotthvarfi Dudley's á vef TNK-BP:     www.tnk-bp.com/press/releases/2008/7/90/


mbl.is Olíuverđ hćkkar töluvert
Tilkynna um óviđeigandi tengingu viđ frétt

« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband