Norsk Hydro i ölduróti

Ķ morgun birtust fréttir um aš hagnašur Norsk Hydro į 2. įrsfjóršungi sé minni en var į žeim fyrsta. Ekki veit ég hvort žetta segir ķ reynd mikiš - a.m.k. vęri naušsynlegt aš bera žessa tvo įrsfjóršunga saman viš reksturinn į sķšasta įri. Žaš gęti žó reynst snśiš, žvķ ķ millitķšinni sameinašist olķuvinnsla Norsk Hydro nefnilega Statoil og fyrirtękiš er žvķ mikiš breytt frį žvķ sem var fyrir įri.

einar_ben

Norsk Hydro į sér langa og merkilega sögu. Fyrirtękiš er stofnaš um žaš leyti sem Ķslendingar fengu heimastjórn. Ég held žvķ oft fram aš mest alla 20. öld hafi efnahagsžróun į Ķslandi veriš ca. 20 įrum į eftir Noršurlöndunum. Og hrošaleg einhęfnin ķ ķslenskum atvinnuvegi endurspeglar žetta enn žann dag ķ dag. Žaš er einhver skelfileg ķhaldsemi ķ ķslenskri žjóšarsįl. Hér var lķtt hlustaš į hugmyndir manna eins og Einars Ben og framsóknarmönnum tókst aš drepa Korpślfsstašabśiš hjį Thor Jensen. Og litlu mįtti muna aš Ķslensk erfšagreining yrši śthrópuš sem eitthvert višbjóšslegt tilraunafyrirtęki, sem hygšist nżta sér Ķslendinga sem lķftęknileg tilraunadżr - nįnast ķ anda Mengele. A.m.k. var ofstęki margra gegn Kįra Stefįnssyni meš ólķkindum.

En aftur aš Norsk Hydro. Žaš var stofnaš 1905 sem Norska vatnsafls- og niturfélagiš. Eins og nafniš gefur til kynna snerist žetta um įburšarframleišslu. Žar sem slķk framleišsla var orkufrek var starfsemin stašsett ķ Noregi, en fjįrmagniš var sęnskt (kom frį Wallenbergunum). Byggšar voru virkjanir viš fossana Svelg og Rjukan ķ S-Noregi. Rjukan-virkjunin var fullklįruš 1911 og žessi 60 MW virkjun var um įrabil aflmesta virkjun ķ heimi. 

telemark_heroes

Talsverš dramatķk hefur oft rķkt ķ kringum Norsk Hydro. Hįpunkturinn er lķklega žegar norska andspyrnuhreyfingin nįši aš sprengja upp žungavatnsverksmišju fyrirtękisins viš Rjukan. Allt frį 1934 hafši žar veriš framleitt žungavatn, en ekki er mér kunnugt um ķ hvaša tilgangi. Hugsanlega hafa menn einfaldlega veriš framsżnir og séš aš žungavatn yrši senn veršmęt afurš.

Bandamenn höfšu talsveršar įhyggjur žegar Žjóšverjar hernįmu Noreg og komust žar meš yfir žungavatnsverksmišjuna. Jukust žį mjög lķkur į žvi aš Žjóšverjar gętu śtbśiš kjarnorkusprengju. Svo vel vildi žó til aš skömmu fyrir innrįs Žjóšverja ķ Noreg höfšu allar žungavatns-birgširnar veriš fluttar žašan til Frakklands og svo til Bretlands. Til aš koma ķ veg fyrir aš Žjóšverjar gętu framleitt žungavatn ķ verksmišjunni reyndu Bretar įrangurslaust aš sprengja hana ķ loft upp frį flugvélum. Žaš gekk ekki. En žį komu norskar andspyrnuhetjur til skjalanna og tókst aš eyšileggja framleišsluna og eyša žungavatnsbirgšunum sem til voru. Žetta er hugsanlega eitthvert mikilvęgasta skemmdarverkiš ķ Sķšari heimsstyrjöldinni. Til aš sjį dramatķska śtfęrslu į žessum atburšum, mį benda į bķómyndina "Hetjurnar frį Telemark" (Heroes of Telemark) meš jaxlinum Kirk Douglas ķ ašalhlutverki.

En žó svo Noršmenn hafi sżnt mikinn styrk ķ barįttunni gegn nasistum, léku sumir žeirra tveimur skjöldum. Óneitanlega var Norsk Hydro lengi vel mjög lipurt ķ samstarfi viš Žjóšerja. En hvaš um žaš. Til aš gera langa sögu stutta, žį varš Norsk Hydro sišar žįtttakandi ķ olķuvinnslu vķša um heim og einnig ķ įlbręšslu. Sem fyrr segir hefur Statoil nś tekiš yfir olķuvinnslu Hydro.

Norsk_Hydro_Logo

Ķ dag er norska rķkiš stęrsti hluthafinn meš yfir 40% og Norsk Hydro er eitt stęrsta įlfyrirtęki heims (og gamla heitiš er ekki lengur notaš heldur er žaš nś einfaldlega kallaš Hydro).

Grunnurinn aš stofnun fyrirtękisins, ž.e. įburšarframleišslan, var fyrir nokkrum įrum tekin śt śr Hydro og nefnist nś Yara International. Og er aušvitaš eitt stęrsta fyrirtęki heims i įburšarframleišslu. Norska rķkiš er meš um 43% eignarhlut. Einkavęšingaręšiš hefur nefnilega ekki alveg heltekiš Noršmenn. Eins og suma ašra. Hvort žaš er gott eša slęmt er önnur saga.

Hydro er aušvitaš enn stórtękt ķ rekstri vatnsaflsvirkjana. Og Orkubloggiš kemst aušvitaš ekki hjį žvķ aš nefna eitt nżjasta venture žeirra hjį Hydro - öldurótiš! Žaš er fjįrfesting ķ skoska fyrirtękinu Pelamis, sem er aš žróa tękni til aš framleiša rafmagn meš virkjun į ölduafli ķ sjó.

Wave_pelamis

Fyrsta Pelamis virkjunin hefur žegar veriš sett upp utan viš strönd Portśgal. Hśn framleišir rśm 2 MW meš žremur "rörum", žar sem orkunni frį öldunum er breytt ķ rafmagn. Hvert "rör" er um 120 metra langt, 3,5 metrar ķ žvermįl og framleišir um 750 KW (0,75 MW). Markmišiš er aš virkjunin žarna viš Portśgal verši alls 40 "rör" sem framleiši samtals um 25-30 MW. Virkjunin nefnist Aqucadora og er utan viš bęinn Povoa de Varzim ķ N-Portśgal. Enn eitt forvitnilegt orkuverkefni!

Į mešan Norsararnir taka žįtt ķ nįnast öllum tegundum af orkuframleišslu, eru Ķslendingar enn aš einblķna į vatn og jaršvarma. Sem er aušvitaš prżšis aušlind - en žetta segir samt sķna sögu. Fyrir utan vandręšaganginn meš REI og allt žaš... 


mbl.is Bréf Norsk Hydro lękka eftir afkomuvišvörun
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband