Kjarnorkuver į undanhaldi?

japan-nuclear-plants-3.jpg

Alvarleg óhöpp ķ kjarnorkuverum eru afar sjaldgęf. Og kjarnorkuver eru žokkaleg ódżr leiš til aš framleiša raforku. Og žau losa engar gróšurhśsalofttegundir.

Žess vegna hafa kjarnorkuver af mörgum žótt einhver besti kosturinn til raforkuframleišslu. Enda eru allmörg rķki meš įętlanir um aš byggja mikinn fjölda nżrra kjarnorkuvera į nęstu įrum og įratugum. Orkubloggiš hefur įšur sagt frį metnašarfullum kjarnorkuįętlunum Kķnastjórnar. Og ķ Japan, žar sem kjarnorkan stendur undir um fjóršungi allrar raforkuframleišslunnar, hafa stjórnvöld haft žį stefnu aš hlutfall kjarnorkunnar ķ raforkuframleišslu landsins hękki śr nśverandi 27% ķ 40% fyrir 2017! Og aš įriš 2030 verši hlutfall kjarnorkunnar oršiš 50%.

japan_electricity_generation-2009.png

Žetta eru stórhuga įętlanir hjį Japönum. Žęr hafa m.a. oršiš til af žeim sökum aš Japan er svo gķfurlega hįš innflutningi į bęši gasi og kolum - og aušvitaš lķka į olķu. Kjarnorkan skapar Japönum meiri fjölbreytni ķ raforkuframleišslu og nż kjarnorkuver eru raunhęfasta leišin fyrir japönsku žjóšina aš minnka losun gróšurhśsalofttegunda og foršast mengun vegna kolefnisbruna. Jį - kjarnorkan hentar Japönum jafnvel žó svo žeir žurfi aš flytja inn eldsneytiš ķ kjarnorkuverin (śraniš). 

Žess vegna hafa Japanir vešjaš į kjarnorkuna. Jafnvel žrįtt fyrir žį nöturlegu stašreynd aš engin žjóš žekkir betur skelfilegar afleišingar kjarnorkunnar (žegar tveimur kjarnorkusprengjum var varpaš į Japan ķ įgśst 1945).

nuclear-power_europe-2009-map.gif

Kjarnorkan sem orkugjafi įtti blómaskeiš į 7. og 8. įratugum 20. aldar. En eftir žaš dró mjög śr byggingu kjarnorkuvera. Ekki sķst ķ Bandarķkjunum, en įstęša žess aš kjarnorkan missti mešbyr var m.a. óhappiš ķ kjarnorkuverinu į Žriggja mķlna eyju įriš 1979. Og eftir slysiš 1986 ķ Chernobyl ķ Śkraķnu (sem žį var hluti af Sovétrķkjunum) jókst andstaša viš kjarnorkuver vķša ķ Evrópu. Fyrir vikiš hafa mörg kjarnorkurķki ķ Evrópu stefnt aš žvķ aš fękka kjarnorkuverum. Žar mį t.d. nefna Svķžjóš og Žżskaland.

Sum rķki hafa aftur į móti haldiš fullri tryggš viš kjarnorkuna. T.d. hefur Frakkland gengiš svo langt aš framleiša um 75-80% allrar raforku sinnar meš kjarnorku. Og kjarnorka stendur undir stórum hluta allrar raforkuframleišslunnar ķ mörgum öšrum löndum Evrópu og hefur t.a.m. veriš furšu lķtiš umdeild ķ Finnlandi, sem hefur veriš aš auka žżšingu kjarnorkunnar ķ raforkuframleišslunni.

germany-nuclear-plants.png

Žrįtt fyrir nokkuš mikla andstöšu almennings viš kjarnorkuver vķša um lönd, mį segja aš sś andstaša hafi veikst žegar athygli fólks beindist aš hlżnandi loftslagi - sem mögulega stafar einkum af bruna į kolum, olķu, gasi. Gott ef sumir voru ekki farnir aš tala um kjarnorku sem gręna orku! Bara vegna žess aš kjarnorkuver losa ekki gróšurhśsalofttegundir - og žrįtt fyrir margvķslegan og mikinn vanda sem getur fylgt geislavirkum śrgangi frį kjarnorkuverum. Žar aš auki olli efnahagsvöxturinn ķ Asķu žvķ aš kjarnorkan fékk sķfellt meiri athygli sem góšur orkugjafi.

En svo varš jaršskjįlftinn viš Japan og enn į nż uršu kjarnorkuver ógnvaldur. Ennžį er ekki śtséš hvernig fer meš kjarnorkukljśfana ķ Fukushima og žetta atvik er sérstaklega ógnvęnlegt žegar haft er ķ huga žéttbżliš į svęšinu (kjarnaveriš er t.a.m. einungis um 200 km frį tugmilljónaborginni Tokyo). Ekki skrķtiš žótt į nż hafi blossaš upp mikil andstaša gegn kjarnorkuverum og aš stjórnvöld vķša um hinn kjarnorkuvędda heim kippi aš sér kjarnorkuhendinni.

En er raunhęft aš viš getum įn kjarnorkunnar veriš? Krafan um aš loka kjarnorkuverunum viršist hvaš hįvęrust ķ Žżskalandi. Af allri raforkuframleišslu žar ķ landi stendur kjarnorkan undir į bilinu 25-30%. Žżsku kjarnorkuverin framleiša į hverju įri um 140 TWst - sem er um įtta sinnum meira en öll sś raforka sem framleidd er ķ öllum virkjunum į Ķslandi. Jafnvel fyrir fjölmenna žjóš eins og Žjóšverja, er ekki neitt smįmįl aš taka svo mikiš afl śr sambandi (samanlagt afl žżskra kjarnorkuvera er um 21 žśsund MW - afl allra ķslenskra virkjana er um 2.600 MW).

nuclear-evening.jpg

Öll sś orka myndi žį žurfa aš koma annars stašar frį. Žetta myndi aušvitaš ekki gerast į einni nóttu. Lausnin gęti veriš aš auka innflutning į gasi og į t.d. einum įratug vęri hęgt aš reisa žśsundir og jafnvel tugžśsundir MW af nżjum vindrafstöšvum (ķ dag er uppsett afl žżskra vindorkuvera um 26 žśsund MW, sem geta sennilega framleitt jafn mikla raforku eins og ca. 7 žśsund MW kjarnorkuver). Og svo mętti bęta viš slatta af sólarorkuverum. Og kannski lķka nżjum kolaorkuverum!

Žetta vęri hęgt. En žessu myndi fylgja grķšarlegur kostnašur. Žrįtt fyrir allt, žį er kjarnorkan miklu ódżrari orkugjafi heldur en vindorka og margfalt ódżrari en aš virkja sólarorku. Žar aš auki hefur kjarnorkan žann kost aš vera yfirleitt mjög įreišanlegur orkugjafi, mešan bęši sól og vindur eru óvissir raforkugjafar og žurfa aš geta stušst viš ępandi mikiš varaafl.

nuclear_wind_1070905.jpg

Žvķ mišur er engin góš lausn boršleggjandi. Žjóšverjar vilja foršast aš verša enn hįšari žvķ aš kaupa gas frį Rśssum. Og vilja minnka stórlega losun gróšurhśsalofttegunda. Žaš er vandséš hvernig uppfylla į slķk markmiš ef loka į žżskum kjarnorkuverum ķ stórum stķl.

Žaš er vęgast sagt afar hępiš aš endurnżjanlegir orkugjafar geti žar oršiš allsherjarlausn. Til žess er kjarnorkan einfaldlega of stór og mikil umfangs. Og jafnvel žó svo žetta kunni aš vera fręšilega mögulegt yrši kostnašurinn svimandi. Eftir raforkuveršhękkanir sķšustu įra er hępiš aš almenningur sé tilbśinn aš kyngja miklum hękkunum ķ višbót bara til aš losna viš kjarnorkuverin.

Samskonar sjónarmiš eiga viš um Japan og flest önnur rķki sem nżta kjarnorku. Ętli menn aš gera alvöru śr žeim oršum sķnum aš minnka notkun kjarnorku umtalsvert og žį helst meš endurnżjanlegum orkugjöfum, žį veršur žaš afar kostnašarsamt. Kannski svo dżrt aš almenningur muni snśast į sveif meš kjarnorkunni - žrįtt fyrir įhęttuna, sem nżting kjarnorkunnar skapar.

japan-nuclear-plants-child.jpg

Orkubloggarinn er į žvķ aš EF slysiš ķ Fukushima hefur žegar nįš hįmarki, muni žaš ekki hafa miklar langtķmaafleišingar į orkustefnu rķkja. En EF slysiš į eftir aš verša mun alvarlegra og veruleg geislun frį verinu berist til stórborga ķ Japan, yrši žaš mikiš högg fyrir fylgjendur kjarnorkuvera. Sś atburšarįs viršist žó į žessari stundu fremur ólķkleg. Vonandi hafa Japanir nįš tökum į įstandinu ķ Fukushima. Og vonandi mun atburšurinn hafa žau jįkvęšu įhrif, aš rannsóknir og žróun į endurnżjanlegri orkuvinnslu verši stórefldar um allan heim.

Rķki heims žurfa aš huga miklu meira aš endurnżjanlegum orkugjöfum og sem flest rķki ęttu aš stefna ķ įtt aš orkusjįlfstęši - ekki bara ķ orši heldur į borši! Kannski fara ķslensk stjórnvöld loksins aš hlusta į hvatningar Orkubloggsins - og byrja brįšum af alvöru aš huga aš žvķ aš skapa hér kjörašstęšur fyrir fyrirtęki sem t.d. vinna aš framleišslu į gręnu eldsneyti og žróun sjįvarorkutękni. Meš sitt mikla vatnsafl og jaršvarma er Ķsland kjörinn stašur fyrir rannsóknir, žróun og framleišslu į slķkri tękni. Žetta gęti meira aš segja veriš besta tękifęriš ķ endurreisn ķslensk efnahagslķfs.

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Žakka Orkublogginu fróšlega og skemmtilega pistla um orkumįl sķšustu mįnuši

Ég er sammįla žvķ aš nś žurfi (ķslensk stjórnvöld) aš fara aš skapa „....hér kjörašstęšur fyrir fyrirtęki sem t.d. vinna aš framleišslu į gręnu eldsneyti og žróun sjįvarorkutękni. Meš sitt mikla vatnsafl og jaršvarma er Ķsland kjörinn stašur fyrir rannsóknir, žróun og framleišslu į slķkri tękni. Žetta gęti meira aš segja veriš besta tękifęriš ķ endurreisn ķslensks efnahagslķfs.“ 

Viš žetta vil ég bęta aš samkvęm nżlegri frétt į vef Vešurstofunnar, www.vedur.is, var verkefni tveggja ungra manna į sviši vindorkureikininga tilnefnt til Nżsköpunarveršlauna forseta Ķslands og hlaut sérstaka višurkenningu hans 2. mars sl.  Sjį hér http://www.vedur.is/um-vi/frettir/2011/nr/2150  .

Ķ lżsingu į verkefninu kemur fram aš unniš hafi veriš leišrétt gagnasafn meš vindmęlingum, sem framkvęmdar voru meš sjįlfvirkum vindmęlum, į įrunum 1998-2010.  Allir męlarnir sendu frį sér vindhrašagildi į 10 mķnśtna fresti og var unniš śr öllum męlingunum.

Ķ fréttinni segir ennfremur:  „Ķ framhaldi var gerš könnun į sambreytni vinds į landinu samkvęmt žessum męlingum og framkvęmt fyrsta mat į žvķ hve mikla orku mętti fį śr vindmyllum sem byggšar vęru į męlistöšunum. Alls eru ķ gagnasafninu męlingar frį 145 vešurstöšvum, aš mešaltali 7,5 įr fyrir hverja stöš, og žęr dreifast allvel um landiš. Aš mešaltali eru til męlingar fyrir 96,6% af tķmabilinu frį fyrstu til sķšustu męlingar į hverri stöš.Mat į mešalafli 3 MW stašalvindmyllu sem byggš vęri į vešurstöšvunum gaf aš mešaltali 1,08 MW og į 16 stöšum reiknašist mešalafliš yfir 1,5 MW.Žetta telst mjög góš nżtni ķ samanburši viš žaš sem žekkist ķ nįgrannalöndum okkar.“

Žetta sżnist mér mjög athyglisvert og veršskulda einhverja umfjöllun - og ķ framhaldinu ašgeršir.

Jónas Gušmundsson, Bolungarvķk

Jónas Gušmundsson (IP-tala skrįš) 21.3.2011 kl. 23:48

2 Smįmynd: Ketill Sigurjónsson

Athygisvert verkefni, sem viršist hafa fariš fram hjį helstu fjölmišlum. Ef stórar vindrafstöšvar į Ķslandi gętu skilaš fullu afli allt aš 50% tķmans, vęri žaš lķklega heimsmet. Nż-Sjįlendingar stįta sig af mjög góšri nżtingu vindrafstöšva, sem er aš mig minnir um 35% eša eilķtiš hęrra. Vķšast hvar annars stašar er žetta oft 20-25% mišaš viš fullt afl.

Ketill Sigurjónsson, 22.3.2011 kl. 08:30

3 Smįmynd: Gunnar Th. Gunnarsson

Mun tęknin ekki rįša aš lokum?

Svokallašir "demparar" ķ sökklum bygginga į jaršskjįlftasvęšum, t.d. ķ USA į Kyrrahafsströndinni, eru ķ stöšugri žróun. M.a.s. hefur žeim veriš komiš fyrir undir eldri byggingum.

Žaš er full snemmt aš afskrifa kjarnorkuna vegna hörmunganna ķ Japan, en óvissan er ógnvekjandi, sérstaklega žegar rķki eins og Kķna ętlar sér aš gera  stórįtak ķ byggingu kjarnorkuvera.

Gunnar Th. Gunnarsson, 26.3.2011 kl. 05:45

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband