Verkefnafjįrmögnun ķslenskra virkjana

Nś um stundir er talsvert rętt um um verkefnafjįrmögnun og aškomu lķfeyrissjóša (og etv. fleiri einkaašila) aš opinberu orkufyrirtękjunum.

Asgeir-Jonsson-2Žessa umręšu mį m.a. rekja til skżrslu sem žeir hagfręšingarnir Įsgeir Jónsson og Siguršur Jóhannesson unnu nżveriš fyrir fjįrmįlarįšuneytiš. Skżrslan sś, sem nįlgast mį į vef rįšuneytisins, fjallar um aršsemi af orkusölu til stórišju į Ķslandi. Žar leggja höfundarnir til aš allar nżjar virkjanaframkvęmdir Landsvirkjunar (og annarra ķslenskra orkufyrirtękja ķ opinberri eigu) verši verkefnafjįrmagnašar. Og ķ framhaldinu verši opinberu orkufyrirtękin gerš aš almenningshlutafélögum, ž.e. aš hlutafélögum sem skrįš verši į markaš.

Skżrsluhöfundarnir segja aš aršsemi af raforkusölu til stórišju į Ķslandi hafi fram til žessa veriš afar lķtil. Og aš raforkuframleišsla Landsvirkjunar hafi ekki skilaš beinni aušlindarentu. Ef einhver slķk renta hafi į annaš borš myndast žį hafi hśn a.m.k. ekki runniš til orkufyrirtękisins, heldur til orkukaupendanna - ķ formi lęgra orkuveršs. Žar er stórišjan lang fyrirferšamest. Žvķ mį segja aš nišurstaša žeirra Įsgeirs og Siguršar sé ķ reynd sś, aš žaš séu fyrst og fremst eigendur stórišjufyrirtękjanna sem njóti aušlindarentunnar af orkunżtingu į Ķslandi. Sem er aušvitaš ekki alveg nógu gott og mikilvęgt aš eigendur orkufyrirtękjanna (hiš opinbera) njóti hennar ķ rķkara męli.

Skżrsluhöfundar segja aš hin lįga aršsemi af rafmagnssölu Landsvirkjunar til stórišju myndi tęplega standa undir žeim kröfum um įvöxtun sem geršar eru til orkuframleišslufyrirtękja į frjįlsum markaši śti um heim. Žeir telja mikilvęgt aš bęta žarna śr og aš ekki verši rįšist ķ nżjar virkjanaframkvęmdir hér, nema tryggt sé aš aršsemiskrafan verši ķ samręmi viš žaš sem myndi gerast į markaši. Ž.e. aš aršsemiskrafan hękki umtalsvert. Og til aš svo megi vera sé mikilvęgt aš gera įkvešnar breytingar į Landsvirkjun og öšrum orkufyrirtękjum ķ opinberri eigu.

Hverahlid-borhola

Breytingarnar sem žeir Įsgeir og Siguršur leggja til eru annars vegar aš allar nżjar virkjanaframkvęmdir verši verkefnafjįrmagnašar og hins vegar aš opinberu orkufyrirtękjunum verši breytt ķ almenningshlutafélög. Žetta sé tryggasta leišin til aš auka aršsemi ķ raforkuframleišslunni į Ķslandi. Oršrétt lżsa žeir žessu žannig (leturbreyting er Orkubloggarans):

Höfundar leggja til aš unniš verši aš žvķ aš breyta Landsvirkjun og öšrum orkufyrirtękjum ķ opinberri eigu ķ almenningshlutafélög og leggja beri įherslu į verkefnafjįrmögnun nżrra framkvęmda. Žaš felur ķ sér aš framkvęmdir séu fjįrmagnašar af eigin veršleikum en skatttekjur ķslenska rķkisins séu ekki lagšar aš veši žegar orkumannvirki eru byggš.

Žarna er ķ reynd um tvö atriši aš ręša. Annars vegar aš allar nżjar virkjanaframkvęmdir verši reistar sem alveg sjįlfstęš verkefni, ž.e. verkefnafjįrmagnašar ķ staš žess aš lįn til framkvęmdanna séu tekin af Landsvirkjun meš rķkisįbyrgš. Og hins vegar aš Landsvirkjun verši breytt ķ almenningshlutafélag. Tillaga žeirra Įsgeirs og Siguršar merkir žvķ vęntanlega aš byrja eigi į aš žvķ aš setja allar nżjar virkjanaframkvęmdir ķ verkefnafjįrmögnun - uns bśiš veršur aš afnema rķksiįbyrgšina og gera Landsvirkjun aš almenningshlutafélagi. Aš breyttu breytanda gildir hiš sama um Orkuveitu Reykjavķkur.

Budarhalsvirkjun-Hordur-kynning

Ķ skżrslunni er aš finna nokkrar röksemdir fyrir žessari tillögu. Žar segir m.a. eftirfarandi (leturbreyting er Orkubloggarans)i:  "Į mešan rķkiš įbyrgist fjįrfestingar orkufyrirtękja veršur alltaf hętta į aš stjórnendur žeirra freistist til žess aš leggja ķ fjįrfestingar sem ekki ganga upp į frjįlsum markaši." Skv. žessu er freistnivandi stjórnenda Landsvirkjunar ein helsta įstęša žess aš skżrsluhöfundar leggja til verkefnafjįrmögnun nżrra virkjana

En er verkefnafjįrmögnun ķslenskra orkufyrirtękja skynsamleg og raunhęf? Rétt er aš įrétta aš meš verkefnafjįrmögnun er įtt viš aš hver og ein virkjun yrši fjįrmögnuš sem afmarkaš verkefni. Žar sem einungis viškomandi verkefni er lagt aš veši vegna fjįrmögnunarinnar (ž.e. tekjustreymiš vegna raforkusölu frį virkjuninni, en žar yrši vęntanlega um aš ręša langtķmasamning viš stórišjufyrirtęki eins og t.d. įlver). Ķ staš žess aš Landsvirkjun (OR) taki viškomandi lįn meš tilheyrandi rķkisįbyrgš (įbyrgš borgarsjóšs ķ tilviki OR).

Viš fyrstu sżn kann žessi hugmynd um verkefnafjįrmögnun opinberu orkufyrirtękjanna aš lķta nokkuš vel śt. Tilgangurinn er jś aš lįgmarka hęttuna į žvķ aš nż virkjunarverkefni séu lķtt aršbęr og fjarlęgja įbyrgš skattborgaranna vegna fjįrmögnunar virkjanaframkvęmda. Enda hefur Orkubloggarinn veriš talsmašur žess aš afnema rķkisįbyrgš og įbyrgš Reykjavķkurborgar vegna Landsvirkjunar og OR. En er žetta ķ raun mögulegt žegar į reynir? Er ķ raun og veru unnt aš fjįrmagna stóra vatnsafls- eša jaršvarmavirkjun į Ķslandi meš žessum hętti?

Stefan_Petursson_1Ķ žessu sambandi mį vitna til nokkurra įra gamalla ummęla Stefįns Péturssonar, sem žį var fjįrmįlastjóri Landsvirkjunar og er nś framkvęmdastjóri fjįrmįlasvišs Arion banka. Ķ umręšu sem varš upp śr aldamótunum sķšustu um fyrirkomulagiš ķ ķslenska orkugeiranum benti Stefįn į aš žó svo hugmyndir um verkefnafjįrmögnun virkjanaframkvęmda hljómi oft vel, sé žetta vart raunhęfur kostur. Rökin eru sś aš til aš verkefnafjįrmögnun sé raunhęf žurfi įvöxtunarkrafa verkefnisins aš vera miklu hęrri en veriš hafi viš byggingu virkjana į Ķslandi. Og til aš svo megi vera žarf raforkuveršiš aušvitaš aš vera talsvert mikiš hęrra en ella (annars stęši verkefniš eitt og sér ekki undir aršsemiskröfunni).

Aš mati Stefįns yrši afleišing žess aš taka upp verkefnafjįrmögnun lķklegast sś aš hér yrši engin nż vatnsaflsvirkjunvirkjun byggš. Žaš var vel aš merkja fyrir rśmum įratug sķšan sem hann setti žetta sjónarmiš fram. En Orkubloggarinn er į žvķ, aš žrįtt fyrir aš raforkuverš ķ heiminum hafi almennt hękkaš umtalsvert frį aldamótum, sé hętt viš aš afar erfitt yrši aš fjįrmagna nżjar ķslenskar stórvirkjanir meš verkefnafjįrmögnun. Sérstaklega jaršvarmavirkjanir, žvķ ķ jaršvarmanum er įhęttan almennt umtalsvert meiri en ķ vatnsaflinu

Hverahlid-OR-rainbowŽaš er a.m.k. varla sannfęrandi aš į sama tķma og hęgt gengur aš laša nżja raforkukaupendur til Ķslands, sé unnt aš taka upp verkefnafjįrmögnun viš byggingu nżrra virkjana hér į landi! Mun raunhęfara er aš lķta į aukna aršsemi Landsvirkjunar og annarra ķslenskra raforkuframleišenda sem langhlaup. Ķ žvķ langhlaupi er mikilvęgt aš treysta stjórnendum fyrirtękisins til aš smįm saman nį aš hękka raforkuverš ķ nżjum samningum ķ samręmi viš skżra stefnu Landsvirkjunar žar um. Til framtķšar er vafalaust skynsamlegt aš stefna aš žvķ aš afnema rķkisįbyrgšina vegna Landsvirkjunar. En aš gera slķkt nśna er varla rétta tķmasetningin, heldur fyrst og fremst hagfręšilegar vangaveltur.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Sigurjón Jónsson

Ég verš aš segja aš žaš eru greinilega miklu meiri hśmoristar ķ fjįrmįlarįšuneytinu en ég gerši mér grein fyrir.

Mišaš viš žęr skżrslur og annaš skemmtilegt sem komiš hefur frį Įsgeiri Jónssyni undanfarin įr žį er greinilegt aš rįšuneytiš hefur leitaš til žeirra sérfręšinga sem einna best hafa stašiš sig ķ aš gefa śt fyndiš efni.

En nżting orkuaušlinda žjóšarinnar į ekki aš byggjast į skošunum grķnara, og ef fjįrmįlarįšuneytiš kaupir svona skemmtiefni aš "jókerum" og ętlar svo aš taka įkvaršanir śt grį žvķ, žį er hętt viš aš viš sitjum aftur uppi meš Svarta Pétur.

Sigurjón Jónsson, 2.4.2012 kl. 15:03

2 identicon

Žaš vęru mikil mistök aš eikavęša orkufyrirtękin. Afhverju eiga einkašailar aš hirša framķšarhagnaš Landsvirkjunar en ekki rķkiš sem hefur veriš aš byggja fyrirtękiš upp ķ įratugi.

Eigiš fé Landsvirkjunnar er mörg hundruš milljaršar. Hvašan halda žessir menn aš žeir peningar hafi komiš ef ekki vegna aršsemi fyrirtękisins.

Landsvirkjun lękkaši skuldir sķnar um sirka 20 milljarša ķ fyrra. Ef skuldir LV lękka um svipaša tölu nęstu įr žį tekur žaš Landsvirkjun 12-15 įr aš verša skuldlaust. Er ekki kominn tķmi til žess aš hętta aš hlusta į žessa svokallaša sérfręšinga sem lķtiš viršast geta gert annaš en klśšraš mįlunum fyrir žjóšina.

Alls ekki mį einkavęša orkufyrirtękin. Framtķšararšur žeirra į aš renna til allra ķslendinga en ekki fįrra śtvalinna.

Žórhallur Kristjįnsson (IP-tala skrįš) 2.4.2012 kl. 19:04

3 identicon

Hafa menn ekkert lęrt ? Mér finnst ekki koma til greina aš hleypa braskaragengjunum aš Landsvirkjun og öšrum orkufyrirtękjum. Žaš kom nokkuš typisk reynsla į žaš fyrir hruniš og halda menn aš innrętiš hafi eitthvaš batnaš.

Olgeir Engilbertsson (IP-tala skrįš) 3.4.2012 kl. 11:23

4 identicon

Ketill,

 

Fķnn pistill, einu sinni sem oftar.

 

Ein leiš til aš auka hagnaš almennings af virkjunum į Ķslandi, er aš skattleggja orkuframleišslu ķ nżjum virkjunum, og skipta Landsvirkjun ķ tvennt. “Gamla” Landsvirkjun getur žį įtt žęr virkjanir og skuldir sem fyrir eru meš rķkisįbyrgš, į mešan “nżja” Landsvirkjun veršur lįtin eiga og fjįrmagna nżjar virkjanir į eigin įbyrgš.

Sennilega er best aš gamla Landsvirkjun eigi žį nżju (annars yrši bżsna flókiš aš semja um żmsar smįveitur og ašrar hagkvęmar stękkanir į eldri virkjunum), og hófleg skattlagning getur svo séš til žess aš ekki sé virkjaš nema aršsemin sé sęmileg og standi undir bęši fjįrmögnun og sköttum.  

Ari Eiriksson (IP-tala skrįš) 4.4.2012 kl. 00:53

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband