Umręša um orkumįl

michael-porter-iceland-geothermal.jpg

Į žrišjudaginn sem leiš var haldinn opinn fundur hjį Arion banka, žar sem formlega var żtt śr vör samstarfi allmargra ķslenskra fyrirtękja um ķslenska jaršvarmaklasann. Žarna var fullt hśs, ķ nokkuš stórum sal ķ ašalstöšvum bankans viš Borgartśn.

Sennilega voru margir gestanna fyrst og fremst męttir til aš sjį og heyra erindi próf. Michael's Porter, sem enn og aftur var kominn til Ķslands. Porter lék žarna viš hvurn sinn fingur og viršist sem hann hafi tekiš miklu įstfóstri viš Ķsland. Gaman aš žvķ. Um kvöldiš var svo vištal viš karlinn ķ Kastljósinu.

landsvirkjun_logo_1095508.jpg

Samt mį segja aš žaš hafi veriš  Landsvirkjun sem stal senunni žennan žrišjudag. Žvķ žį var birt athyglisverš skżrsla sem unnin var af GAM Management (GAMMA) fyrir Landsvirkjun og ber titilinn Efnahagsleg įhrif af rekstri og aršsemi Landsvirkjunar til įrsins 2035.

"Svimandi framtķšarsżn" - titill ritstjórnargreinar Fréttatķmans nś um helgina - er kannski til marks um fyrstu višbrögš margra sem skżrsluna lesa. Enda lżsir skżrslan hreint mögnušum tękifęrum Landsvirkjunar og Ķslands. Ž.e. aš raforkuframleišsla Landsvirkjunar kunni allt aš tvöfaldast į nęstu 15 įrum og į sama tķma gętu tekjurnar žrefaldist. Mišaš viš spįr um žróun raforkuveršs myndi žetta geta leitt til stórkostlegrar aršsemi hjį Landsvirkjun og ķ ķslenska orkugeiranum. 

gamma-logo_1095330.png

Žessi svišsmynd GAMMA gerir rįš fyrir žvķ aš mešalveršiš sem Landsvirkjun fįi fyrir framleišslu sķna, hękki śr nśverandi 25 USD pr. MWst ķ 40 USD įriš 2020 og verši komiš ķ 60 USD įriš 2030 (m.v. nśverandi veršlag). Žessi framtķšarsżn byggir m.a. į erlendum spįm um žróun raforkuveršs ķ Evrópu og aš Ķsland komi til meš aš tengjast Evrópu meš sęstreng.

lv-gamma-tekjur-ardgreidslur.png

Gangi žetta eftir myndi Landsvirkjun skila miklum hagnaši. Og žį myndi aršgreišslugeta fyrirtękisins, skv. forsendum GAMMA, fara śr žvķ aš vera nįnast engin ķ dag (til žessa hefur raforkan veriš seld stórišjunni į sem nęst kostnašarverši) ķ aš verša hįtt ķ 600 milljón USD įriš 2020 og rśmlega 1 milljaršur USD įriš 2030! Og skv. GAMMA nęmu žį arš- og skattgreišslur Landsvirkjunar įsamt afleiddum skattaįhrifum samtals hvorki meira né minna en 3-6% af landsframleišslu og yršu į bilinu 9-14% af tekjum rķkissjóšs Ķslands.

Ķ skżrslu GAMMA eru settar fram żmsar skemmtilegar višmišanir til aš skżra betur žessar stęršir. Žar segir t.d. aš aršgreišslan frį Landsvirkjun til rķkissjóšs įriš 2030 myndi jafngilda vel rśmlega helmingi af öllum kostnaši viš ķslenska heilbrigšiskerfiš. Og yrši u.ž.b. tvöfalt meiri en allur kostnašurinn viš ķslenska hįskóla- og framhalsskólakerfiš.

lv-gamma-tekjur-rikisins.png

Önnur višmišun sem GAMMA nefnir er sś aš rķkiš gęti nżtt aršinn til aš lękka tekjuskatt einstaklinga um helming. Einnig mętti nżta aršinn til aš aš greiša nišur allar erlendar skuldir ķslenska rķkisins į stuttum tķma. Ķ framhaldinu mętti svo lįta aršgreišslurnar renna ķ sérstakan sjóš - sem viš getum nefnt Orkusjóš Ķslands

Slķkur Orkusjóšur gęti oršiš einskonar risa-sparibaukur Ķslendinga, ekki ósvipašur norska Olķusjóšnum. Til sjóšsins mętti grķpa til aš halda fjįrlögum hallalausum - og hann yrši e.k. trygging aš grķpa til žegar mišur įraši ķ ķslensku efnahagslķfi. Orkusjóšurinn hefši žaš reyndar umfram Olķusjóš Noršmanna aš orkuaušlindir Ķslands eru endurnżjanlegar og žvķ myndu vęntanlega bętast hįar aršgreišslur ķ sjóšinn į įri hverju - um alla framtķš!

lv-gamma-vlf.png

Vissulega kann sumum aš svima viš aš heyra žessa framtķšarsżn um stórfelldar fjįrfestingar ķ nżjum virkjunum sem muni skila ępandi aršsemi. En allt mišast žetta vel aš merkja viš bestu eša bjartsżnustu svišsmyndina. Gangi hśn ekki eftir gerir GAMMA rįš fyrir nokkrum öšrum möguleikum. Allt nišur ķ žaš aš engar breytingar verši į raforkuverši Landsvirkjunar og jafnvel aš engar nżjar virkjanir verši reistar.

Flestir fjölmišlar viršast hafa litiš framhjį žvķ aš skżrslan bošar ekki endilega bjarta tķma hjį Landsvirkjun. Einn möguleikinn sem lżst er ķ skżrslunni, er sį aš viš munum įfram sitja uppi meš hiš ferlega lįga raforkuverš til stórišjunnar sem veriš hefur. Og aršurinn af orkuaušlindum Ķslands renni žar meš įfram fyrst og fremst til hinna śtlendu stórišjufyrirtękja.  Lesendur skżrslunnar ęttu aš gęta sķn į aš lķta ekki fram hjį žessum möguleika og huga aš öllum žeim mismunandi svišsmyndum sem fjallaš er um ķ skżrslunni (sbr. taflan hér aš nešan, sem eins og gröfin ķ žessari fęrslu eru śr skżrslu og kynningu GAMMA, sem nįlgast mį į heimasķšu fyrirtękisins).

lv-gamma-tafla-7.png

Sumir hafa brugšist afar illa viš žessari skżrslu; lķkt henni viš strķšshanska og segja hana vera sprengju innķ umręšuna um hina margumtölušu Rammaįętlun. Žetta eru sérkennileg višbrögš. Ķ reynd ętti žaš aš vera jįkvętt fyrir alla aš fyrir liggi sem mestar upplżsingar um hvaša efnahagslegu įhrif orkuaušlindir Ķslands geti mögulega haft ķ framtķšinni. 

Skżrsla GAMMA gerir vissulega rįš fyrir žvķ aš einn kosturinn sé aš hér verši mikiš virkjaš ķ framtķšinni. Žess vegna er kannski ešlilegt aš žeir sem eru mjög andsnśnir virkjunum hrökkvi viš. En žetta eru fyrst og fremst upplżsingar. Ķ skżrslunni er einfaldlega śtskżrt hvaš mismunandi kostir gętu žżtt fyrir rekstur og aršsemi Landsvirkjunar, aš tilteknum forsendum gefnum. Ešlilega gefur hęsta orkuveršiš og mikil framleišsla žar mestu aršsemina. 

lv-gamma-tekjur-framleidsla.png

Žetta eru upplżsingar sem varpa athyglisveršu ljósi į mikilvęgi ķslensku orkuaušlindanna. Fólk getur aš vild sett fram įbendingar um žau atriši sem žaš telur rangt meš fariš ķ skżrslunni, gagnrżnt forsendur hennar o.s.frv. Slķkar umręšur eru hiš besta mįl. En žaš er aš mati Orkubloggarans afar ómįlefnalegt aš lżsa skżrslunni sem e.h.k. strķšsyfirlżsingu  eša sprengju.

Žaš er reyndar svo aš meš žessari skżrslu er Landsvirkjun bersżnlega aš kalla eftir meiri umręšu ķ žjóšfélaginu um hinar żmsu leišir sem hęgt er aš fara m.t.t. nżtingar į orkuaušlindum Ķslands. Um žetta mį vķsa til greinar eftir forstjóra Landsvirkjunar, sem birtist ķ Fréttablašinu nśna um helgina, žar sem hann einmitt kallar eftir slķkri umręšu.

Svo er eitt atriši sem vert er fyrir alla Ķslendinga aš hafa ķ huga. Ķ skżrslunni kemur fram sś skošun GAMMA, aš raforkuveršiš eitt og sér er žaš sem öllu skiptir fyrir afkomu Landsvirkjunar og aršsemi rķkisins af orkuaušlindunum. Ž.e. aš öll önnur efnahagsleg įhrif af virkjanaframkvęmdum skipti ķ reynd litlu mįli fyrir žjóšina. Oršrétt segir ķ skżrslunni: "Kjarni mįlsins er sį aš žegar söluašili raforkunnar er opinber ašili sem greišir arš til rķkisins en kaupandi er erlent stórfyrirtęki sem flytur allan hagnaš śr landi ręšst žjóšhagslegur įbati vegna raforkuframleišslu fyrst og fremst af žvķ raforkuverši sem žessir ašilar semja um į milli sķn."

glencore-rusal-1.jpgŽarna er bent į stašreynd, sem hefur žvķ mišur alltof lķtiš veriš rędd hér į landi: Aš ķ reynd hefur nęr allur aršurinn af orkulindum Ķslands runniš til erlendu stórišjufyrirtękjanna. Og verši ekki tekiš tillit til stefnumótunar nśverandi stjórnenda Landsvirkjunar, er hętt viš aš svo verši įfram; aš žaš verši Glencore, Rio Tinto Alcan, Alcoa og félagar sem įfram hirša einir svo til allan aršinn af raforkuframleišslu į Ķslandi. Varla er žaš sem viš helst viljum? Ķ stašinn getum viš haft aš leišarljósi, aš bęta aršsemi Landsvirkjunar og žannig aukiš efnahagslega velferš Ķslendinga - eins og GAMMA einmitt bendir į.

lv-gamma-mynd-10.png

Žessi skżrsla GAMMA er allrar athygli verš. Samt veršur ekki komist hjį žvķ aš nefna aš skżrslan hefši mįtt lesast a.m.k. einu sinni enn fyrir birtingu. Žvķ žarna eru nokkrar óžarfa villur sem geta virkaš svolķtiš óžęgilega į lesendur. Orkubloggaranum žótti t.d. skrżtiš aš lesa žarna aš einn elsti sęstrengur ķ Evrópu sé frį 1986 og aš danska orkufyrirtękiš Dong Energi sé skrįš į hlutabréfamarkaš. Hiš rétta er jś aš įętlanir danskra stjórnvalda um hlutabréfaskrįningu Dong hafa legiš ķ dvala sķšan 2008 - og rafstrengur milli Bretlands og Frakklands var upphaflega lagšur upp śr 1960.

En žetta eru aukatriši; ašalatrišiš er aš ķslenskur raforkumarkašur kann nś aš standa į tķmamótum og žar meš lķfskjör okkar Ķslendingra allra. Vonandi skilja stjórnmįlamennirnir hversu miklir hagsmunir žarna eru ķ hśfi. Og įtta sig į žvķ aš raforkuveršiš skiptir algeru höfušmįli.

Landsvirkjun er tvķmęlalaust į réttri leiš og mikilvęgt aš stjórn fyrirtękisins og fulltrśi eigenda (fjįrmįlarįšherra) styšji višleitni stjórnenda Landsvirkjunar til aš auka aršsemi žessa langstęrsta orkufyrirtękis į Ķslandi. Gleymum žvķ ekki aš hagsmunir Landsvirkjunar og žjóšarinnar eru samtvinnašir og aš žarna er um aš ręša einhvern allra mikilvęgasta hlekkinn ķ hagsęld Ķslendinga.  

europe-lights.jpg

Žar meš er Orkubloggarinn ekki endilega aš tala fyrir žvķ aš tvöfalda eigi raforkuframleišslu Landsvirkjunar į einungis 15 įrum eša svo. Umhverfissjónarmiš og żmis önnur sjónarmiš kunna aš valda žvķ aš ęskilegra sé aš fara hęgar ķ sakirnar. Grundvallaratrišiš er aš Ķslendingar séu mešvitašir um möguleikana sem raforkuframleišsla og raforkusala skapa okkur. Stjórnmįlamennirnir og žjóšin eiga aš ręša žessa möguleika vandlega og meta og įkveša hvaša leiš sé farsęlust. Umrędd skżrsla GAMMA fyrir Landsvirkjun er žarft innlegg ķ žį mikilvęgu umręšu.

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Ég trśi žvķ ekki aš ég hafi misst af Porter į landinu!

Žaš eru klįrlega svakalegir möguleikar fyrir LV og Ķslendinga ef haldiš er rétt į spöšunum hjį fyrirtękinu. Mér lķst vel į nśverandi stjórnendur og vona innilega aš žeir standi viš orš sķn um sjįlfbęra aušlindanżtingu og skynsamlegar framkvęmdir

Hjalti Rognvaldsson (IP-tala skrįš) 3.7.2011 kl. 21:23

2 Smįmynd: Erlingur Alfreš Jónsson

Žó ég hafi um langt skeiš veriš fygjandi stórišju, enda oršiš var viš hvernig stórišja hefur skapaš störf ķ mķnum uppvaxtarslóšum, tel ég aš nóg sé komiš. 

Ég vil veita raforku ķ meiri męli ķ ylrękt į hagmkvęmnara verši en nś er.  Ég mundi vilja sjį samanburšarśtreikninga į hagkvęmi ylręktar į hinum żmsu svišum į móti stórišju.  Tek fram aš ég hef ekkert kynnt mér slķkt.

Stórišja ępir į śtgjöld ķ erlendum gjaldeyri t.d. vegna hrįefniskaupa, eldsneytis į skip vegna flutninga į ašföngum og framleišslu, og eldsneytis vegna keyrslu ofna (t.d. kol fyrir Elkem og kolaskaut fyrir įlverin, žó öll įlverin aš ég held séu meš eigin skautsmišjur). Tęknilega gętum viš veriš sjįlfum okkur nóg meš alla gręnmetisframleišslu og jafnvel flutt hana śt ķ staš žess aš flytja inn.  Žį held ég aš žaš séu sóknartękifęri fyrir blómaframleišendur.  Viš erum ķ 4 tķma fjarlęgš meš flugi frį stęrsta blómauppbošsmarkaši ķ heimi en žangaš er flogiš ķ hverri viku meš mörg hundruš tonn af blómum frį sunnanveršri Afrķku og Sušur-Amerķku, 8-12 tķma flug.  Hvers vegna ęttu ķ slenskir blómaframleišendur ekki aš hafa möguleika žarna?

Sömuleišis er ég į móti žvķ aš selja raforku um sęstreng til Evrópu.  Įstęšan er sömuleišis aš ég tel žvķ betur variš aš selja orkuna ķ Ķslandi til innlendrar framleišslu.  Og ég vil ekki sjį meira af nįttśrunni okkar sökkt nema žį hugsanlega örfoka landi.  Mér hugnast t.d. illa aš svö stöddu aš virkja nešri hluta Žjórsįr.

Žį ber aš hafa ķ huga aš žessi "endurnżjanlega" orka er ekki alveg óžrjótandi.  Žaš kemur nefnilega aš žvķ aš mišlunarlónin fyllast af framburši.  Kįrahnjśkavirkjun er sögš hafa um 100 įra lķftķma.  Hvaš meš eldri virkjanir eins og Sigöldu, Bśrfell og Hrauneyjafoss svo dęmi séu tekin?  Og mišlunarlónin ofan žeirra?

Erlingur Alfreš Jónsson, 4.7.2011 kl. 22:03

3 Smįmynd: Sigurjón Jónsson

Eins og segir ķ skżrslunni žį er orkuveršiš ašal mįliš. Žvķ liggur beint viš aš įlżkta sem svo aš best sé aš bķša meš nżjar virkjanir og leggja alla įherslu į aš hękka verš til nśverandi stóryšju fyrirtękja.

Žaš vęri glapręši aš fara aš virkja meira įšur en tekist hefur aš hękka verš til žeirra fyrirtękja sem eru hér nś, meš žvķ hverfur samningsašstašan til aš fį gott verš fyrir nżja orku.

Allir eru tilbśnir aš borga dagprķsa fyrir olķu žvķ ekki įrprķsa fyrir rafmagn.

Sigurjón Jónsson, 5.7.2011 kl. 09:01

4 identicon

Skżrsla Gamma skżrir frį žeirri framtķšarsżn sem blasir viš Ķslendingum, hvort sem įfram er haldiš uppbyggingu virkjana eša ekki.  Žaš er stašreynd aš orkuframleišsla og stórišja eru įsamt sjįvarśtvegi stęrsta śtflutningsgrein Ķslendinga og framtķšarmöguleikar eru miklir.  Žvķ ętti sś greining sem kynnt er ķ Gamma-skżrslunni aš vera hvati til umręšu.

Fiskum fjölgar vart ķ sjónum į nęstunni svo vaxtarmöguleikar sjįvarśtvegs felast ķ einkum ķ bęttri aršsemi, t.d. meš hękkandi afuršaverši.

Ķ orkugeiranum eru tękifęrin hins vegar bęši aš auka framleišslu og bęta aršsemi.

Raforkuverš fer hękkandi; hér sem annars stašar.  Nżlegir samningar viš Green Globe ķ Helguvķk og endursamningar viš ĶSAL į verulega hękkušum veršum eru marks um žaš.

Virkja įfram eša vernda nįttśruna?  Viš höfum a.m.k. mat į fórnarkostnaši viš aš virkja ekki sem er afar mikilvęgt innlegg ķ umręšuna - erum viš Ķslendingar tilbśin aš "fjįrfesta" ķ verndun lands?

Hvaš į aš gera viš orkuna - flytja um sęstreng žangaš sem orkuverš er hęst, eša einblķna į išnaš į Ķslandi, t.d. gróšurhśs?  Eša eigum viš aš greina alla möguleika og velja hvaša orkusölustefna hįmarkar žjóšhagslega aršsemi af orkuframleišslu?

Umręšufletirnir eru margir og allir mikilvęgir.  Mikilvęgast er aš góš sįtt nįist um stefnu ķ žessum mikilvęga mįlaflokki og sameinast svo um aš nį žeim markmišum sem sett eru, žjóšinni til hagsbóta.

Bjarni Pįlsson (IP-tala skrįš) 7.7.2011 kl. 00:49

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband