Villihęnsnaveišar og bandarķska gasbyltingin

Į örfįum įrum hefur oršiš hljóšleg en afar žżšingarmikil tęknižróun ķ bandarķska orkugeiranum. Sumir myndu kalla žetta byltingu - gasbyltingu sem kann aš breišast hratt śt um heiminn og hafa afgerandi įhrif į žróun orkumįla.

gas_us_shale_gas_low48_2009_945883.jpg

Upphaf 21. aldarinnar kann ķ hugum flestra aš markast af sprunginni Netbólu og hryšjuverkaįrįsunum į Tvķburaturnana ķ New York. Fyrir dramatķska orkubolta er stóri atburšurinn ķ aldarbyrjun žó allt annar: Nefnilega sį aš žį tók bandarķska žunnildisgasiš aš streyma śtį markašinn. Žaš gęti jafnvel fariš svo aš rétt eins og 20. öldin hefur veriš nefnd olķuöldin, verši sś 21. kölluš gasöldin.

Af einhverjum įstęšum er bara afskaplega lķtiš talaš um žessa gasbyltingu. Kannski af žvķ sumir óttast aš sannleikurinn muni samstundis ganga frį vindorku og sólarorku daušri, rétt eins og geršist žegar olķuverš hrundi ķ upphafi 9. įratugarins. Eša af žvķ fjölmišlar hafa engan įhuga į einhverju leišindagasi, heldur vilja frekar segja frį safarķkum framtķšarspįdómum Bölmóša um yfirvofandi hörmungar vegna hlżnunar jaršar eša olķukreppu sem brįtt muni skella į okkur Jaršlingum.

Orkuskorturinn ķ Kalifornķu upp śr aldamótunum var aš minnstu leyti lęvķsi Enron  aš kenna. Žrįtt fyrir żmis bellibrögš Enron-manna, er stašreyndin sś aš gasframleišsla ķ Bandarķkjunum nįši einfaldlega ekki aš halda ķ viš vaxandi eftirspurn góšęrisins. Meira aš segja žrįtt fyrir stóraukinn innflutning į gasi til Bandarķkjanna frį jafn ólķkum löndum eins og Kanada og Katar var hreinlega fariš aš stefna ķ gasskort ķ Bandarķkjunum.

En žegar žegar neyšin er stęrst er hjįlpin nęst. Einmitt žegar bandarķski gasorkugeirinn virtist vera į hrašleiš ķ meirihįttar vandręši meš aš anna eftirspurninni, opnašist óvęntur krani og nżtt bandarķskt gas tók aš streyma į markašinn. Žaš skemmtilega er, aš žar var ekki aldeilis um aš ręša gas frį nżjum gassvęšum. Žvert į móti kom nżja gasiš frį gamalreyndum gasvinnslusvęšum, sem höfšu virst į góšri leiš meš aš vera fullnżtt.

barnett_shale_geology_east-west_945890.jpg

Žannig hagar til į gasvinnslusvęšunum ķ Texas og vķšar um Bandarķkin aš gasiš hefur veriš sótt śr stórum gaslindum, sem eru ašgengilegar meš žvķ einfaldlega aš bora beint nišur ķ sandsteinshvelfingarnar og lįta gasiš streyma upp. En ķ nįgrenni viš stóru gaslindirnar eru ókjör af gasi, sem er samanžjappaš milli žröngra og grjótharšra laga af sandsteini. Meš žvķ aš bora beint nišur ķ slķk žunnildi nęst kannski upp smįręši af gasi. En svo žarf aš flytja borinn til aš berjast į nż viš sandsteininn. Žetta borgar sig alls ekki og fyrir vikiš er ógrynni af žessu žunnildisgasi ķ jöršu, sem hefur enn ekki veriš sótt. Og žar til fyrir skömmu töldu flestir aš žetta óašgengilega gas myndi aldrei verša sótt vegna tękniöršugleika og kostnašar.

Bandarķska gasbyltingin fólst ķ žvķ aš snjöllum mönnum tókst aš žróa nżja og tiltölulega ódżra tękni til aš nįlgast žessi žunnu lög af gasi, sem liggja klemmd milli sandsteinslaganna. Meš lįréttri bortękni og hįžrżstivatni tókst framtakssömum frumkvöšlum žaš sem öll stęrstu olķu- og gasvinnslufyrirtęki Bandarķkjanna höfšu löngu afskrifaš: Aš bora žvert inn ķ gasžunnildin og nota hįžrżstivatn til aš žvinga gasiš žašan śt og upp į yfirboršiš. Meš vel višrįšanlegum tilkostnaši.

gas_shale_us_future-impact.jpg

Ķ daglegu tali nefna menn žetta gas oftast shale gas. Orkubloggarinn hefur vel aš merkja įšur sagt frį upphafi žessarar nżju gasvinnslutękni, sem sumir segja aš žżši ekkert minna en byltingu ķ bandarķska orkugeiranum. Afleišingin er sś aš gasžunnildin sem liggja klemmd ķ sandsteininum ķ Texas og vķšar um Bandarķkin uršu skyndilega uppspretta ofsagróša. Žessi nżja tękni virkar nįnast eins og gullgeršarvél og nżja gasęšiš breiddist aušvitaš śt meš leifturhraša. Sem eldur ķ sinu bįrust tķšindin frį Texas og Louisiana til flest allra fylkjanna frį Arkansas til Pennsylvanķu og reyndar alla leiš til bęši New York fylkis og Bresku Kólumbķu ķ Kanada. Į öllum žessum svęšum eru horfur į aš nżja vinnslutęknin komi til meš aš stórauka gasframleišsluna og veitir ekki af. 

Um leiš jukust mjög birgšir Bandarķkjanna af žekktu vinnanlegu gasi. Til marks um mikilvęgi nżju vinnslutękninnar, žį voru sannreyndar birgšir af vinnanlegu gasi ķ Bandarķkjunum įriš 2000 sagšar vera 177 žśsund milljaršar teningsfeta (177 Tcf sem jafngilda um 5 žśsund milljöršum teningsmetra), en 2008 var talan komin ķ 245 žśsund milljarša teningsfeta (7 žśsund milljaršar teningsmetra). Og žaš žrįtt fyrir aš į žessu įtta įra tķmabili hafši 165 žśsund milljöršum teningsfeta (4,7 žśsund milljöršum teningsmetra) af gasi veriš dęlt upp ķ Bandarķkjunum!

arctic_princess_lng_darkness.jpg

Įriš 2008 jukust sannreyndar gasbirgšir Bandarķkjanna sem sagt um 68 žśsund milljarša teningsfeta (tęplega 2 žśsund milljarša teningsmetra). Sem jafngildir t.d. öllum sannreyndum gasbirgšum Kķna. Eša Noregs.

Žaš vill einmitt svo skemmtilega til aš undanfariš hefur norskt flotgas (LNG) streymt meš tankskipum vestur yfir Atlantshafiš til Bandarķkjanna. Norsararnir eru aš gera žaš gott ķ heimskautagasinu og žašan sigla gasflutningaskipin non-stop vestur um haf, hlašin fljótandi gasi. Rétt eins og Arctic Princess, sem var einmitt į feršinni um efnahagslögsögu Ķslands fyrr ķ dag, sbr. žessi frétt Moggans..

gas_world_lng_trade_945884.jpg

Slķkir flutningar į fljótandi gasi hafa vaxiš mikiš undanfarin įr, vegna nżrra gasvinnslusvęša langt frį mestu gasnotendunum. Fljótandi gas er t.d. lķka flutt meš skipum frį Įstralķu og Katar og fleiri Persaflóarķkjum til landa eins og Bandarķkjanna og Japan. En nś er skyndilega śtlit fyrir aš Bandarķkjamenn žurfi ekki aš vera jafn hįšir fjarlęgu gasi eins og žeir voru farnir aš óttast. Mišaš viš nśverandi žekktar vinnanlegar gaslindir, eiga Bandarķkin kannski allt aš hundraš įra birgšir af gasi ķ jöršu! Og žar sem žunnildisęvintżriš er bara rétt aš byrja, eru góšar lķkur į aš gasbirgšir Bandarķkjanna eigi enn eftir aš aukast umtalsvert.

Hugsanlega er einhver mesta umbreyting orkugeirans til žessa, allt frį žvķ olķuöldin hófst vestur ķ Pensylvanķu, nśna aš hefjast vestur ķ Bandarķkjunum. Bylting sem felst ķ žvķ aš gasiš verši ķ sķauknum męli nżtt sem eldsneyti ķ bęši samgöngum og raforkuframleišslu. Nż vind- og sólarorkuver munu halda įfram aš rķsa. En hinir raunverulegu risapeningar munu streyma ķ gasišnašinn. Gasbrennsla losar miklu minna koldķoxķš en kolabrennsla og gas er einfaldlegasta ódżrasta og hagkvęmasta leiš Bandarķkjanna til žess bęši aš minnka losun gróšurhśsalofttegunda OG minnka žörf sķna į innfluttri orku frį vafasömum rķkjum.

bob_simpson_xto_945894.jpg

Til marks um žessa žróun mį nefna nżlegar fréttir um aš ExxonMobil sé aš kaupa XTO Energy. XTO er einmitt ķ fararbroddi žeirra sem hvaš best viršast rįša viš žunnildisgasiš. Meš žessum višskiptum er Exxon einfaldlega aš horfa til framtķšar og tryggja sér sterka aškomu aš žunnildisgasišnašinum.

Og eins og gildir um öll skemmtileg višskipti, munu žessi hafa komist į undir notalegum kringumstęšum. Žannig var aš Rex Tillerson, forstjóri ExxonMobil, bauš Bob Simpson, stofnanda og stjórnarformanni XTO, nżveriš į villihęnsnaveišar į bśgarš fyrirtękisins sušur ķ Texas. Og žar sem žeir röltu um sléttuna og svipušust um eftir kjįnalegum Texas-rjśpunum, bar aušvitaš żmislegt į góma. Žessi ljśfa skemmtiferš endaši svo į žvķ, aš žeir Rex og Bob handsölušu nettan 40 milljarša dollara dķl um kvöldiš - eflaust meš konķaki framan viš arininn.

qail_hunting_texas.jpg

Žannig gerast "kaupin į eyrinni" vestur ķ Texas. Og žannig mótast orkuframtķš veraldarinnar į fuglaveišum og ķ žęgilegum lešurstólum langt śtķ sveit. Ķ vinsamlegu spjalli einstaklinga, svo órafjarri žingsölum, rįšuneytum eša Loftslagsrįšstefnum.

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Ķ žvķ samhengi mį benda į norsku fyrirtękin Questerre energy (QEC) og Norse energy corp (NEC) sem bęši eiga grķšarleg landflęmi į shale svęšinu į og viš New York og eru talin kandidatar til uppkaupa eins og XTO. Auk gaslinda eru žau lķka meš olķuvinnslu, m.a. viš strendur Brasilķu og žvķ lķka meš tekjustreymi. Verandi į norska hlutabréfamarkašnum eru žau, aš mķnu mati, öruggara en margt annaš žar sem jś norska krónan berst gegn straumnum og mun sennilegast gera įfram. Fyrirtękin eru bęši talin hręódżr mišaš viš allt gasiš sem žau eiga.

Hins vegar įtta ég mig ekki į žvķ hvort žessi shale gasbóla muni lękka gasveršiš svo mikiš aš fyrirtękin teljist eiga "mikiš en ódżrt" eša hvort žau verši veršlögš m.t.t. žess aš žau eiga gas sem mun seljast tugi įra fram ķ tķmann...

Takk fyrir frįbęra pistla į įrinu!

Davķš Žórisson (IP-tala skrįš) 27.12.2009 kl. 09:25

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband