Hólmsį

Hver er fallegasti stašur į Ķslandi? Žar hefur hver sinn smekk. Žegar śtlendingar spyrja Orkubloggarann spurningarinnar hver sé fallegasti stašur į Ķslandi, męlir bloggarinn jafnan meš Skaftafelli. Žangaš er alltaf gaman aš koma og "stórleikur landskaparins" óvķša meiri. 

atley-ketill-2.jpg

Ķ huga Orkubloggarans er žó annar stašur sem stendur hjarta hans nęr. Žaš er landsvęšiš viš Hólmsį ķ nįgrenni Mżrdalsjökuls. Frį upptökum įrinnar undan jöklinum žar sem hśn rennur fyrst ķ noršur og allt žar til hśn nįlgast Kśšafljótiš, er aš finna grķšarlega stórbrotiš og fallegt landslag.

Nęst jöklinum rennur įin žung og dökk eftir kolsvörtum söndum. En vegna fjölda bergvatnsįa og -lękja sem falla ķ Hólmsįna frį Fjallabaki fęr žetta śfna jökulljót fljótlega furšulegan og óvenjulegan gljįandi lit. Og žrįtt fyrir aušnina sem įin rennur um nęr mosi sér vķša į strik og glóir žį oft sem dżrasta gull skaparans.

Skemmtilegast žykir Orkubloggaranum aš aka aš Hólmsį austanfrį. Žį er fyrst fariš upp ķ Skaftįrtungu žar sem bęirnir Snębżli, Ljótarstašir og Borgarfell liggja į mörkum hins byggilega heims.

maelifellsleid-ketill-2.jpg

Žašan sker vegaslóšinn sig upp brattar brekkur ofan viš bęina og er hękkunin žarna ótrślega mikil į stuttum kafla. Skyndilega opnast tilkomumikil śtsżn vestur yfir aušnina noršur af Mżrdalsjökli og yfir snębreišu jökulsins sjįlfs, žar sem eldstöšin ęgilega, Katla, lśrir undir. Ķ sušri sést yfir vķšįttumikinn Mżrdalssandinn og til noršurs eru mosagróin móbergsfjöll Fjallabaksins.  

Ķ skamma stund er ekiš um heišarlönd, sem fljótlega breytast ķ lķtt gróna įsa og m.a. liggur slóšinn yfir skemmtilega hraunbrś (myndin hér aš ofan er einmitt tekin af hraunbrśnni; horft til sušurs). Til vesturs sést til svartra sandanna nęst jöklinum og hér og hvar rķsa tignarleg fell upp śr sandinum og minna okkur į eldgosin žarna ķ fyrndinni. 

Sennilega žykir flestum Męlifelliš tilkomumest. En Öldufelliš er litlu sķšra og Einhyrningur er alveg sérstaklega fallegur. Žó svo nafni hans vestan Eyjafjallajökuls sé žó kannski svipmeiri. Žarna er mašur skammt frį byggšinni ķ Skaftįrtungu, en engu aš sķšur er eins og mašur sé komin langt inn į öręfi. The Icelandic Outback, eins og mér žykir svo višeigandi aš kalla žaš upp į ensku.

maelifellsleid-ketill-3.jpg

Viš nįlgumst nś Hólmsį. Žar kann feršalangur aš męta bķlum sem koma noršan frį Eldgjį um hina skemmtilega Įlftavatnaleiš. Sumum ökumanninum veršur reyndar ekki um sel žegar hann sér slóšann hverfa śtķ įna og veršur lķtt hrifinn af žvķ aš halda įfram vestur yfir. Žarna viš vašiš rennur Hólmsįin ķ tveimur kolmóraušum og śfnum kvķslum og getur veriš afar óįrennileg aš lķta. Venjulega er žó vašiš gott og lķtiš mįl aš ösla yfir.

Strax žarna er Hólmsįin afar ólķk žeim jökulfljótum sem mašur į aš venjast, žvķ bakkarnir eru vķša grónir alveg fram į vatnsbakkann. Engu aš sķšur getur alręmd sandbleyta jökulvatnanna stundum veriš til vandręša.

atley-ketill-3.jpg

Žegar yfir įna er komiš stendur vališ milli žess aš halda įfram vestur eftir aušnum Męlifellssands eša aš sveigja til vinstri og halda sušur s.k. Öldufellsleiš. Žį er ekiš ķ įtt aš Öldufelli og er vķša tignarlegt aš horfa žar yfir vötnin og ķ įtt til Mżdalsjökuls. Žaš er žessu leiš sem viš förum ķ dag; Öldufellsleiš.

Sól skķn ķ heiši en engu aš sķšur stendur kaldur blįstur frį jöklinum. Nś er haldiš įfram ķ rólegheitum um stund og ekki lķšur į löngu žar til aftur kemur aš Hólmsį žar sem hśn fellur um Hólmsįrfoss.

Nśna erum viš vestan viš įna og sum okkar verša sjįlfsagt undrandi aš sjį hvernig jökulįin hefur allt ķ einu fengiš į sig tęrblįan glampa. Hśn minnir nś jafnvel meira į frussandi fagra lindį heldur en jökulfljót!  Hvannivaxnir hólmarnir śtķ ķ įnni żta enn frekar undir žessi įhrif.

Žarna rétt nešan viš fossana er kjöriš aš staldra viš, kasta sér ķ žykkan mosann og maula nestiš. Žegar gengnir eru žessir fįu metrar frįslóšanum og aš fossunum finnur mašur afliš sem žarna brżst fram į hrašleiš nišur ķ įtt aš Mżrdalssandi. Žetta er samt bara lķtill hluti af fallinu; landiš lękkar žarna nokkuš hratt til sušausturs uns Hólmsį fellur straumžung og ógnvekjandi um Hólmsįrgljśfur og śtķ Kśšafljót.

atley-ketill-5.jpgEn viš erum enn ekki komin žangaš. Fyrst liggur leišin um kolsvartar aušnir ofanveršs Mżrdalssands, žar sem viš ökum yfir fįeinar afar hrörlegar brżr, yfir kolgrįar žverįr sem brjótast śr jöklinum og falla af furšumiklum žunga nišur sandinn uns Hólmsį tekur žęr ķ fašm sinn.

Žessi tignarlega nįttśra er innrömmuš af Rjśpnafellinu og mörgum öšrum fellum, sem eru lķkt og žeim hafi veriš varpaš nišur į flatan sandinn beint af himnum ofan. Raunin er žó aušvitaš žvert į móti sś, aš žau eru komin beint aš nešan frį žeim Svarta sjįlfum; hafa myndast ķ eldsumbrotum undir jökli fyrir margt löngu.  

kotlugos-1918.jpgTil austurs gnęfir hetta Mżrdalsjökuls, sem ögrar okkur ęvarandi meš Kötlu. Manni veršur ósjįlfrįtt hugsaš til žess hvernig žarna myndi verša um aš litast skömmu eftir hamfarahlaup af völdum Kötlu? Og hvort nokkuš mannvirki į žessum slóšum myndi standast slķka raun? Oft hafa slķk jökulhlaup einmitt fariš nišur eftir farvegi Hólmsįr.

Slóšinn liggur nś nišur į slétturnar sunnan Hólmsįr og žegar mašur fer žessa leiš ķ fyrsta sinn veršur mašur sķfellt meira undrandi yfir hinum fjölmörgu jökulföllum, sem žarna birtast hvert į fętur öšru meš miklum straumofsa. Sum žeirra hafa grafiš alldjśp gil ķ sandinn, en falla aš lokum ķ Hólmsį og kannski einhver žeirra ķ Skįlm.

atley-ketill-7.jpgNś erum viš komin ķ nįgrenni Atleyjar og aš tröllkarlinum sem žarna stendur viš vegaslóšann. Lengi hafa veriš uppi hugmyndir um aš virkja Hólmsį og nśna nżlega bįrust fréttir af žvķ aš Landsvirkjun hafi keypti vatnsréttindin vegna Hólmsįr. Fyrir nokkur hundruš milljónir króna aš žvķ sagt er. Hvort tröllkarlinn veit af žvķ er ekki gott aš segja - en hann rżnir śt yfir aušnina lķkt og įhyggjufullur landvęttur, sem er mįttvana gagnvart skuršgröfunum okkar, stķflunum, ašrennslisskuršunum og uppistöšulónum.

Žorsti okkar fyrir ennžį fleiri megawattstundir til aš selja til išnašar lętur svona klettadrang varla stöšva sig. En vętturinn heldur ķ vonina. Vonina um aš žjóšin sem landiš byggir muni lįta žetta ósnerta og tilkomumikla svęši ķ friši. 

atley-ketill-9.jpg[Ljósmyndirnar eru teknar af Orkubloggaranum į haustferš nišur meš Hólmsį (nema aušvitaš myndin af Kötlugosinu 1918). Žó svo bloggarinn sé amatör meš myndavél gefa žęr vonandi einhverja hugmynd um žetta makalausa landsvęši. Lesa mį meira um žessar virkjanahugmyndir ķ Hólmsį į vef Rammaįętlunar, en hér er vķsaš ķ sérstaka kynningu um Hólmsįr- og Skaftįrvirkjanir (athugiš aš skjališ er nokkuš žungt)]. 

 

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: HP Foss

Hśn Heiša Gušnż orti žetta um verk skaparans og er žvķ ósammįla žér um Skaftafelliš :)  :

Fullkomiš hreint allt hjį honum
frį hęstu fjöllum ķ djśp
svo var gösliš algert į onum
austan viš Lómagnśp

HP Foss, 22.1.2011 kl. 09:30

2 Smįmynd: HP Foss

žetta var į hagyršingamóti Skaftfellingafélagsins žar sem hśn fór į kostum.

HP Foss, 22.1.2011 kl. 09:31

3 Smįmynd: HP Foss

Eru ekki upptök Hólmsįr talin vera up viš Torfajökul, žó ķ hana renni śr Mżrdalsjökli į leiš sinni til Tungufljóts? 

HP Foss, 22.1.2011 kl. 09:41

4 Smįmynd: Ketill Sigurjónsson

Jś - segja mį aš Hólmsį eigi upptök sķn ķ Torfajökli. Žetta er samt kannski bara skilgreiningaratriši. Mį ekki eins kalla lęnurnar sem renna noršan śr Mżrdalsjökli og ķ Hólmsįrlóniš upptök įrinnar?

Og žaš er lķklega hįrrétt aš segja Hólmsį falla ķ Tungufljót en ekki Kśšafljót, žvķ žaš heiti fęr įin vęntanlega ekki fyrr en eilķtiš nešar.

Svo vęri įhugavert, Helgi, ef žś veist hvaša jaršir eiga land aš Hólmsį? Kannski sérstaklega žar sem falliš er mest.

Ketill Sigurjónsson, 22.1.2011 kl. 10:41

5 Smįmynd: Ketill Sigurjónsson

Śr kröfulżsingu fjįrmįlarįšherra ķ žjóšlendumįlinu:

"Hólmsį į upptök sķn ķ Torfajökli hjį svokallašri Hitalaug (Strśtslaug). Žašan rennur hśn til sušurs ķ Hólmsįrlón. Śr žeim rennur hśn ķ sušur fram hjį Raušįrbotni, sem er stór og djśpur eldgķgur sušur fyrir tanga, žar beygir hśn til austurs į smįkafla. Į žessum kafla skiptir hśn afréttarlöndum Skaftįrtungu og Rangvellinga. Žašan rennur Hólmsį ķ sušur meš żmsum smįbeygjum sušur fyrir Kletteyjar. Žar beygir hśn til austurs og dreifir žar śr sér og rennur žar į aurum fyrir noršan Atley žar til hśn fellur ķ einum įl undir Bolhellishamra. Žar var oft fariš yfir hana og af sumum kallaš neyšarvaš. Žar hafa Eyfellingar og Mżrdęlir eflaust fariš yfir hana žegar žeir sóttu sem mest af skógi ķ Hemru og Snębżlisskóga. Žegar Hólmsį er komin sušur fyrir Kletteyjar er hśn oršin stórvatn; ķ hana renna stórvötn śr Mżrdalsjökli og eru mest žeirra Jökulkvķsl og Leirį. Frį Bolhellishömrum rennur hśn til sušausturs aš mestu leyti ķ einum įl austur fyrir Hrķfuneshól. Žar breišir hśn śr sér og rennur į aurum žar til hśn fellur ķ Flögulón. Śr žvķ heitir žetta mikla vatn Kśšafljót. Į žessum stutta kafla lį alfararleiš įšur. Hólmsį var talin meš erfišustu vötnum til yfirferšar, en hśn var brśuš įriš 1907."

Ketill Sigurjónsson, 22.1.2011 kl. 10:44

6 Smįmynd: Njöršur Helgason

Virkilega įhugavert svęši fyrir austan Mżrdalssand. Hér er mynd tekin nišur aš įnni viš brśna rétt hjį Hrķfunesi: http://www.flickr.com/photos/njordur/4827051235/

Njöršur Helgason, 22.1.2011 kl. 11:36

7 identicon

Žaš eru nś hįtt ķ sjötķu įr sķšan ég fyrst kom inn ķ Įlftaversafrétt sķšan hef ég  komiš žar į hverju įri og sum įrin mjög oft.   Aldrei hefur mér dottiš ķ hug aš ég vęri  žar utan hins byggilega heims.        Ég hef altaf tališ aš  Įlftaversafréttur vęri hluti af Įlftaveri og tilvera hans hafi stutt viš žį byggš   sem žar hefur veriš um aldir eins og afréttir hafa gert annarstašar ķ landinu.

Ég meš lķnum žessum ętla ekki aš blanda mér inn ķ žį öfgafullu umręšu sem į sér staš um umhverfismįl,žó full įstęša vęri til žess t.d.aš nś er kvartaš yfir žvķ aš žaš sjįist hófspor ķ mosa eftir hesta inn į hįlendinu.Hafa ekki hestar (žarfasti žjóninn) fylgt Ķslendingum allt frį landnįmi.Ekki meira nśna.

Gissur Jóhannesson (IP-tala skrįš) 22.1.2011 kl. 14:34

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband