FPSO

Angóla! Orkubloggiš minntist fyrst į žennan nżjasta olķuspśtnik ķ fęrslu hér sķšasta sumar. Žarna ķ hinni gömlu strķšshrjįšu portśgölsku nżlendu hafa demantar lengi veriš mįl mįlanna. En nś hefur skyndilega byrjaš nżtt ęši ķ Angóla. Žar hefur nefnilega fundist mikil olķa, sem hefur į örskömmum tķma gert Angóla aš mesta olķuframleišslurķki Afrķku.

Angola_Oil_Rig_Workers

Olķuęvintżriš utan viš strendur Angóla og į djśpi Gķneuflóans hefur dregiš aš sér tugi hungrašra erlenda olķufyrirtękja. Žarna ķ žessu furšulega landi, sem hżsir einhverja fįtękustu žjóš ķ heimi en bżr um leiš yfir hreint geggjušum nįttśruaušlindum, blandast saman skuggalegur heimur blóšdemantanna og ofsagróši frį svarta gullinu.

Įstęšur žess aš olķufyrirtękin sękja mjög aš komast ķ olķuna ķ lögsögu Angóla, eru ķ raun af tvennum toga: Mikil hagnašarvon og lķtil įhętta. Vinnslan žarna er mjög hagkvęm og nįnast lygilega lķtiš um žurra brunna. Svarta gumsiš er hreinlega śt um allt og starfsemin žarna mun vęnlegri til aš skila hagnaši heldur en Mexķkóflóinn.

Og žaš sem meira er; olķan śr landgrunni Angóla hefur reynst sannkallaš hįgęšastöff. Og hafsvęšiš žarna er žar aš auki ekki nęrri eins įhęttusamur stašur eins og mörg önnur olķusvęši utan Vesturlanda. Nįnast engin hętta į skemmdarverkum eša hryšjuverkum. Žetta kann aš koma sumum į óvart, žvķ Angóla er žekkt fyrir óhemju spillingu og ömurlega fįtękt. Sem oft kallar į skemmdarverk og mannrįn, eins og t.d. er algengt ķ nįgrannalandi Angóla; Nķgerķu. En Angóla liggur utan viš hinn mśslķmska heim og žar er ekki aš finna öfgahópa eins og ķ Alsķr eša Nķgerķu.

Loks er sįraeinfalt aš sigla meš olķuna frį landgrunninu og beinustu leiš “heim”. Žaš er jś greiš flutningsleiš beint vestur um haf, frį Gķneuflóanum til olķuhreinsunarstöšvanna į austurströnd Bandarķkjanna. Žaš žarf ekki einu sinni aš dęla olķunni ķ land ķ millitķšinni. Žess ķ staš er henni dęlt um borš ķ sérstaka tankpramma eša tankskip. Sem ķ olķubransanum kallast FSO eša FPSO. Floating (Production) Storage and Offloading Units.

FPSO_diagram

FSO eru ķ raun bara risadollur til aš geyma birgširnar, sem koma upp śr djśpinu. FPSO hafa aš auki žann fķdus, aš žar er vinnslubśnašur sem skilur sjó og gas frį olķunni. FPSO-units eru žvķ eins konar fljótandi vinnslustöšvar, sem geta bęši dęlt olķunni upp, grófunniš hana og loks geymt mikiš magn af olķu og veriš e.k. birgšastöš. Sem olķuskipin svo tappa af ķ rólegheitum. Fyrir vikiš verša t.d. dżrar nešansjįvarlagnir frį vinnslupallinum og ķ land óžarfar. Žess vegna er FPSO heitasta mįliš ķ djśpvinnslubransanum um žessar mundir.

Jį - lķklega er žaš einmitt FPSO-išnašurinn sem er aš hagnast hvaš mest į djśpęvintżrinu mikla ķ lögsögu Angóla. Fyrirtękin sem smķša žessa svakalegu hlunka.

Tankprammar (FSO) hafa lengi žekkst ķ olķuvinnslu į sjó. Ekki sķst ķ Noršursjónum. Žegar Noršursjįvaręvintżriš hófst var vinnslan į sįralitlu dżpi. Mišaš viš žaš sem gengur og gerist ķ dag. Eftir žvķ sem vinnslan fęršist utar varš flóknara aš koma olķunni ķ land. Žess vegna voru sérstök tankskip eša tankprammar notašir til aš taka viš olķunni.

FPSO_system

Svo fundu menn upp į žvķ aš byggja sérstakar fljótandi vinnslustöšvar, sem gįtu tekiš viš mikilli olķu, unniš hana og geymt. Ķ dag eru žessar vinnslustöšvar – FPSO – einnig meš hįtęknilegan fjarstżršan borunarbśnaš, sem sękja olķuna ķ djśpiš. Žessi fljótandi flykki lķkjast żmist grķšarstórum skipum eša prömmum. Į svęšum žar sem vešur eru mjög vįlynd hentar betur aš hafa skipslag į žeim. Svo hęgt sé aš sigla žeim ķ var žegar vešurofsinn geisar eša a.m.k. snśa žeim upp ķ ölduna og vindinn. Svo er lķka tiltölulega einfalt aš losa žessar vinnslustöšvar frį akkerunum og sigla žeim į nż olķuvinnslusvęši.

FPSO_Norne

Hreyfanleikinn er sem sagt einn stęrsti kosturinn viš FPSO. Fyrsta FPSO-vinnslustöšin, var lķklega pallskip sem var byggt fyrir Shell įriš 1977 og notaš ķ Mišjaršarhafinu utan viš strönd Spįnar. Ķ dag er FPSO afar mikilvęgur žįttur ķ Noršursjįvarvinnslunni og smįm saman hafa vinsęldir žessarar vinnsluašferšar lķka aukist ķ djśpvinnslunni. FPSO er žó ennžį nżjabrum ķ Mexķkóflóanum, enda er žar vķša aš finna mikiš net nešansjįvarleišslna sem hefur getaš tekiš viš olķunni. Og djśpvinnslan žar utarlega ķ Flóanum er enn nżjabrum.

Bandarķsk stjórnvöld hafa reyndar veriš svolķtiš hugsi yfir žvķ hvort rétt vęri aš leyfa svona stórar vinnslustöšvar ķ Mexķkóflóanum. Ekki er óalgengt aš fellibyljir valdi žar miklum hremmingum. Einn svona FPSO-vinnslupallur getur innihaldiš allt aš milljón tunnur af olķu - sem er svipaš og risaolķuskip. Žess vegna vęri ekki beint heppilegt ef slķkur pallur brotnaši ķ tvennt ķ blessušum Flóanum. Og žaš hefur valdiš žvķ aš bandarķsk stjórnvöld hafa veriš hikandi aš leyfa žessa hlunka.

FPSO_Cascade_Chinook

Meš aukinni djśpvinnslu utar ķ Mexķkóflóanum er žó nįnast öruggt aš Flóinn mun verša vatn į myllu žeirra sem byggja FPSO. Brasilķumennirnir sķkįtu hjį Petrabras hafa nś nżlega einmitt fengiš leyfi til aš setja upp slķka vinnslustöš žarna ķ Flóanum ljśfa. Nįnar tiltekiš į um 2,5 km dżpi į "indķįnasvęšinu" Cascade/Chinook. Geymslugetan veršur 600 žśsund tunnur af olķu og framleišslugetan 80 žśsund tunnur į dag.

Žessi fyrsta FPSO-vinnslustöš ķ Mexķkóflóanum į aš vera tilbśin snemma į nęsta įri (2010). Orkubloggiš er į žvķ, aš enginn annar FPSO hafi unniš olķu af svo miklu dżpi. Metin falla hratt ķ djśpbransanum. Til samanburšar mį hafa ķ huga aš hafdżpiš į Drekasvęšinu ķslenska er einungis į bilinu 1-1,5 km. Pķs of keik.

perdido_image

Mįliš er aš flotpallarinir – ž.e. sjįlfir borpallarnir ķ djśpvinnslunni sem Orkubloggiš hefur įšur fjallaš um - hafa venjulega ekki möguleika til aš geyma mikiš magn af olķu. Žess vegna kallar djśpvinnslutęknin į žaš aš menn finni lausn į žeim vanda. Žaš er gert meš žvķ aš hafa FSO - eša jafnvel enn frekar FPSO-vinnslustöš - til taks į svęšinu. Og um leiš spara sér rįndżra leišslu ķ land.

Žetta į ķ raun viš um alla flotapallalķnuna. Hvort sem um er aš ręša kešjufesta hįlffljótandi borpalla (semisubmersibles) eša flothólka eins og SPAR-borpallana eša TLP (Tension Leg Platforms). Ķ fyrri fęrslum Orkubloggsins mį einmitt lesa um einn af nżjustu og flottustu flothólkunum af žessu tagi; finnskęttaša kvikyndiš Perdido. Sem er alls ekki tżndur, heldur er nś bśiš aš draga hann žvert yfir Atlantshafiš og koma fyrir į djśpinu mikla ķ Mexķkóflóanum. Yfir olķulindunum sem kallašar eru Hvķti hįkarlinn. Žetta meistarastykki mun ķ framtķšinni vęntanlega fį einn myndarlegan FPSO sér til ašstošar viš vinnsluna.

Orkubloggiš vill hér nota tilefniš og vara įhugamenn um olķuvinnslu viš algengu rugli. Minni spįmenn rugla nefnilega oft saman t.d. TLP og FPSO. Sic! Kannski gerist žetta vegna žess, aš stķfbundnir fljótandi borpallar (TLP) eru mjög oft tengdir FPSO-vinnslustöš. En žetta er sem sagt alls ekki eitt og hiš sama. TLP-borpallur er eitt og FPSO allt annaš.

FSO_Knock_Nevis_No_Smoking!

Nįskylt FPSO-vinnslustöšvunum eru įšurnefndir FSO (Floating Storage and Offloading units). Žį lįta menn olķuborpall įfram um vinnsluna, en nota svo risastórt tankskip eša pramma sem birgšastöš. Žess hįttar tankskip eru kölluš FSO, en žau eru ekki meš neinn vinnslubśnaš, né geta žau grófhreinsaš stöffiš. Eru bara grķšarstór fljótandi birgšastöš.

Gömul risaolķuskip eru gjarnan notuš ķ žessum tilgangi. Besta dęmiš um slķkt er aušvitaš Knock Nevis; stęrsta skip heims. Sem er nęrri hįlfur km aš lengd og er ķ dag nżtt ķ tengslum viš olķuvinnslu utan viš strendur Katar. Žessi fljótandi fituhlunkur er ķ eigu Fred. Olsen samsteypunnar, sem stżrt er af norska milljaršamęringnum Fredrik Olsen og Anette dóttur hans.

[Ath: Ķ žessari fęrslu stóš upphaflega aš Fred. Olsen hefši grętt stórfé į olķuflutningum žegar strķšiš geisaši milli Ķran og Ķraks. Žar varš eitthvert skammhlaup hjį Orkublogginu. Žvķ žaš var jś ekki Fred. Olsen heldur landi hans, skipakóngurinn nżrķki John Frederiksen, sem gręddi svo svakalega į žvķ "blessaša" strķši. Fred Olsen samsteypan eru aftur į móti "gamlir" peningar. Lesendur bloggsins eru margfaldlega bešnir afsökunar į žessum tķmabundna Fredda-ruglingi, sem skyndilega sló nišur ķ huga bloggsins viš matboršiš hér ķ kvöld yfir ķtalskri kjötsósu!]

FPSO-skarv-field

Norsararnir eru aušvitaš mešal žeirra sem nżta sér žessa snišugu FPSO-tękni. Žessa dagana eru Sušur-Kóreumennirnir hjį Samsung Industries aš leggja lokahönd į 800 milljón dollara risapramma fyrir norska Skarfasvęšiš. Skarfurinn (og ašliggjandi Išunnar-svęši) eru stórar olķu- og gaslindir, sem fundust undir Noregshafi 1998. Žęr liggja um 3,5 km undir hafsbotninum žar sem hafdżpiš er um 400 m. Žessi grķšarlegi vinnsluprammi, sem veršur 300 m langur, į aš vera kominn į sinn staš 2011 og veršur einn afkastamesti FPSO ķ heimi. Noršmenn alltaf stórhuga.

Stęrsta vinnslustöšin af žessu tagi ķ dag er Kizomba A, sem ExxonMobil er meš į samnefndu svęši, tępar 200 sjómķlur vestur af strönd Angóla. Eins og unnendur afrķskra dansa vita er Kizomba tilvķsun ķ einn vinsęlasta dans ķ Vestur-Afrķku. Hlunkurinn Kizomba A er žó ekki beint til žess fallin aš stunda slķkt sprell. Hann er 285 m langur og getur rśmaš heilar 2,2 milljónir tunna af olķu. Dżpiš į svęšinu er um 1.200 metrar.

FPSO_Espirito_Santo

Sį FPSO sem er nś į mesta dżpinu hlżtur aftur į móti aš vera sjįlfur Heilagur andi – Espirito Santo žeirra hjį Shell. Hann į ęttir aš rekja til skipasmķšastöšvar ķ Singapore, en flżtur nś yfir hinum grķšarlegu brasilķsku olķulindum skammt austur af draumaborginni yndislegu; Rio de Janeiro. Pallurinn er ķ vinnslu į um 1.800 metra dżpi.

Jį - žaš eru bjartar horfur ķ FPSO-bransanum žessa dagana. Og til aš afgreiša žaš af hverju žessi tękni hentar svo vel ķ olķuvinnslunni utan viš Angóla, skal įréttaš aš vegna dżpisins og fjarlęgšar frį landi er FPSO einfaldlega eins og sérhannaš fyrir ašstęšurnar žar. Žar meš losna menn viš aš byggja upp rįndżrar vinnslustöšvar uppi į landi ķ Angóla. Olķunni er einfaldlega dęlt upp, svo grófunnin um borš ķ vinnslustöšinni, geymd žar og loks dęlt yfir ķ olķuskip og siglt meš hana beinustu leiš til olķuhreinsunarstöšva "heima" ķ Bandarķkjunum. Einfalt, žęgilegt og ekkert vesen. En kannski myndast heldur snautlegur viršisauki af žessu mešal angólsku žjóšarnar – mešan stjórnvöld žar hirša vinnslugjaldiš og stinga žvķ ķ ónefnda vasa.

FLNG_tanker

Uppgangurinn ķ djśpvinnslunni sķšustu įrin hefur aušvitaš veriš sannkallašur draumur fyrir fyrirtęki, sem smķša žessar fljótandi vinnslustöšvar. Žetta žykir reyndar svo snišug tękni aš nś eru menn farnir aš skoša möguleika į sömu žróun ķ LNG. Ķ vinnslu į fljótandi gasi. Ķ staš žess aš dęla gasinu langar leišir til lands ķ LNG-stöšvar žar, gęti ķ sumum tilvikum veriš snišugara aš hafa žessar stöšvar śti į hafi og fęranlegar. Žessi tękni er kölluš FLNG (Floating Liquified Natural Gas facilities).

Žaš magnaša er aš meš žessu geta menn sparaš sér gaslögnina ķ land, ķ hefšbundna LNG-vinnslustöš. Žaš sparar ekki bara pening, heldur losar menn t.d. viš umhverfismats-stśssiš ķ kringum slķkar lagnir. Hrašar ferlinu til muna. FLNG bżšur žar aš auki upp į žann möguleika, aš flytja stöšina į annaš gassvęši žegar hentar.

FLNG_2

FLNG er eflaust framtķšin ķ vinnslu į fljótandi gasi. En žó er ólķklegt aš aškrepptir bankar nśtķmans séu spenntir fyrir aš fjįrmagna slķk nż og įhęttusöm verkefni žessa dagana. Žaš er ekkert grķn aš ętla sér aš kęla gas nišur ķ –160 grįšur Celsius langt śtį sjó. Sem sagt miklu flóknari prósess en FPSO og ennžį bara framtķšarmśsķk. En žeir hjį Shell eru ęstir ķ aš lįta žennan draum rętast og hreinlega slefa viš tilhugsunina um FLNG. Enda mikil gróšavon į feršinni. En FLNG er sem sagt ennžį ašallega framtķšardraumur mešan FPSO er oršinn žroskuš og afskaplega vel žekkt tękni.

Dreki_kortlagning

Ef olķa finnst į Drekasvęšinu er stóra spurningin hvort hśn verši einfaldlega unnin um borš ķ FPSO - eša hvort menn vilji fį hana strax ķ land til vinnslu og hreinsunar. Žarna gętu męst stįlin stinn - hagsmunir olķufélaganna annars vegar og atvinnuhagsmunir ķ landi hins vegar.

Ekki viršist vera til stafkrókur um žaš hvaša stefnu ķslensk stjórnvöld hafa ķ žessum mįlum, ef svart blóš skyldi finnast ķ Drekanum. Enda ķslensk stjórnvöld ekki alltaf mikiš fyrir aš horfa fram ķ tķmann. Vona samt aš hann Össur skarpi sé bśinn aš hugleiša žetta og žaš verši gengiš frį žessum įlitamįlum ķ samningum viš fyrirtękin sem fį leitaleyfi į Dekasvęšinu.

Orkubloggiš vešjar į aš FPSO muni verša fyrir valinu, ef olķa finnst į Drekasvęšinu. Bęši vegna žess aš žaš er eiginlega śtķ hött aš sigla meš alla olķuna sušurśr og ķ land og svo dęla henni aftur um borš ķ skip til śtflutnings. Og menn verša varla spenntir fyrir žvķ aš leggja rįndżra olķuleišslu ķ land frį Drekanum. Vert er aš hafa ķ huga aš FPSO hentar alveg sérstaklega vel žar sem olķulindirnar tęmast į tiltölulega stuttum tķma. Af žvķ į slķkum svęšum borgar sig sjaldnast aš leggja dżrar nešansjįvarleišslur ķ land.

Aš lokum vill Orkubloggiš męla meš žvķ aš menn meš pening ķhugi žann möguleika aš fjįrfesta ķ fyrirtękjum sem sérhęfa sig ķ smķši FSOP... FOSP...fpsss - ég meina FPSO! Eša fyrirtękjum sem reka slķkar fljótandi vinnslustöšvar og hafa veriš forsjįl aš panta fleiri.

Brazil_Oil_Prduction

Ķ žessu sambandi er nęrtękt aš minnast aftur į olķuvinnsluna į djśpinu mikla undan ströndum Brasilķu. Žar viršast vera einhverjar mestu olķulindir ķ heimi og žęr gętu kallaš į margar nżjar fljótandi vinnslustöšvar. Enda hafa Brassarnir undanfariš hreinlega ryksugaš upp stóran hluta af öllum fljótandi djśpvinnsluprömmum heimsins. Og žeir hljóta einnig aš vešja sterkt į FPSO.

Į nęstu žremur įrum er gert rįš fyrir aš smķšašar verši allt aš 125 flothlunkar af žessu tagi. Žar af verši um 80% FPSO og 20% FPS. Ekki er ólķklegt aš Norsararnir hjį Aker muni nį góšri sneiš af žeirri köku.

Kannski mį segja, aš olķu- og gasišnašurinn sé skemmtilegur leikur žar sem Noršmenn vinna alltaf. Sama hvert litiš er og žrįtt fyrir tķmabundnar nišursveiflur. Heja Norge.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Kristjįn Hrannar Pįlsson

Eins bjartsżn og žessi grein nś er finnst mér grķšarlega óréttlįtt hversu lķtinn bita Angólamenn fį af žessari köku. Žeir žurfa miklu meir į olķupeningum aš halda heldur en forrķkir olķurisar.

Kristjįn Hrannar Pįlsson, 13.3.2009 kl. 16:09

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband