Ódżrasta rafmagniš

Kannski er framtķšin kolsvört. En fįtt žykir Orkublogginu skemmtilegra svona rétt undir svefninn, en aš reikna stęršir eins og NPV og ROI ķ orkugeiranum. Ekki sķst žegar um er aš ręša kostnaš viš rafmagnsframleišslu frį hinum mismunandi orkugjöfum. Ķ kvöld ętlar bloggiš aš henda fram nokkrum tölum um žaš hvaš raforkuframleišsla frį mismunandi orkugjöfum kostar.

Energy_investment_return

Gas eša vindorka? Lķklega myndu flestir frekar vilja vindorkuna. Žvķ hśn er óžrjótandi og mengar ekki. Og veldur ekki kolefnislosun.

En samt velja flestir frekar gasiš. Einfaldlega af žvķ vindorka er talsvert dżrari ķ framleišslu en raforka frį gasi. Žó svo hagkvęmni hafi aukist grķšarlega ķ orkuframleišslu vindtśrbķna sķšustu įrin, er rafmagn frį vindorkuverum ennžį oft 40-60% dżrara en aš framleiša rafmagn meš gasi. Žess vegna er vindorkuišnašurinn ennžį hįšur styrkjum, kvótum eša skattaķvilnunum af einhverju tagi. Ķ framtķšinni lķtur žó śt fyrir aš kolefnisskattar muni gera vindorkuna fyllilega samkeppnishęfa viš rafmagnsframleišslu meš gasi eša kolum. Um leiš og gasveršiš hękkar aftur, munu fyrirtęki eins og Vestas og Siemens Wind žvķ vęntanlega blómstra į nż.

Desert_sailing

Kannski er til lķtils aš liggja uppķ bóli į sķškvöldum og bera saman hvaš rafmagnsframleišsla kostar frį mismunandi orkugjöfum. Svona įlķka og ętla aš sigla seglskipi um sandhóla Saudi Arabķu ķ svartamyrkri. Óvissužęttirnir eru žaš margir aš nišurstašan hlżtur ętķš aš enda ķ strandi - eša a.m.k. verša mjög gróf nįlgun. T.d. er kostnašur viš framleišslu rafmagns frį sólarorku bersżnileg miklu meiri į Noršurslóšum en t.d. ķ S-Evrópu. Einfaldlega vegna minni sólgeislunar.

Svona samanburšur getur jafnvel veriš villandi. Er t.d. ešlilegt aš sleppa žvķ aš reikna kostnaš vegna umhverfisspjalla eša heilsutjóns, žegar veriš er aš bera saman brśnkolaorkuver annars vegar og vindorkuver hins vegar? Og hver vęri aršsemi Kįrahnjśkavirkjunar ef Landsvirkjun hefši žurft aš greiša fyrir öll vatnsréttindin?

Almennur samanburšur į kostnaši mismunandi orkugjafa veršur seint mjög nįkvęmur. Til žess eru ašstęšur of mismunandi frį einum staš til annars. Hvaš um žaš. Vonandi gefa žessar lķnur hér aš nešan sęmilega raunhęfa mynd af žvķ hvaš rafmagnsframleišsla frį mismunandi orkugjöfum kostar hlutfallslega śti ķ hinum stóra heimi.

Hafa ber ķ huga aš stęrš einstakra virkjana, lķftķmi og breytingar į vaxtaprósentu (fjįrmagnskostnaši) hefur aš sjįlfsögšu allt mikil įhrif į nišurstöšuna. Auk fjölmargra annarra atriša. Žess vegna eru nišurstöšur ķ svona samanburši sķbreytilegar og ber aš taka žeim meš miklum fyrirvara.

Coal_Poewer_plant

Kol: Rafmagniš er vķšast hvar ódżrast ef žaš er framleitt ķ kolaorkuverum. Til aš einfalda samanburšinn ętlar Orkubloggiš aš gefa mešaltalskostnaši raforku frį kolum, gildiš 1.

Žį er vel aš merkja um aš ręša ódżrustu kolaorkuna - og žį sóšalegustu. Og hér er einungis tekiš tillit til žess hvaš kostar aš byggja og starfrękja slķkt kolaorkuver. Hugsanlegt heilsutjón eša umhverfistjón vegna śtblįsturs frį verinu er lįtiš liggja milli hluta og ekki metiš sem beinn kostnašaržįttur.

Kol eru af mismunandi gęšum og oft myndi kolaorkuver fį gildi nęr 1,5, heldur en 1. Um kol almennt mętti žvķ tilgreina gildiš 1-1,5

"Hrein"kolaorkuver žar sem nęr engum gróšurhśsalofttegundunum er sleppt śtķ andrśmsloftiš, eru umtalsvert dżrari en hefšbundin kolaver. Viš getum meš góšri samvisku gefiš slķku "hreinu" veri gildiš 2 eša jafnvel örlķtiš hęrra. Segjum 2-2,5. Sem sagt žį er hreina kolaorkan oft u.ž.b. helmingi dżrara rafmagn en žaš ódżrasta ķ bransanum. En žaš er spįš hröšum tękniframförum ķ žessum s.k. hreina kolaišnaši, sem gęti aukiš kolanotkunina mikiš. T.d. er danska rķkisorkufyrirtękiš Dong Energi į fullu aš byggja nż kolaorkuver vķša um Evrópu - ver sem losa mjög lķtiš af s.k. gróšurhśsalofttegundum.

Gas_plant_Scotland

Gas: Hinn ljśfi orkugjafi gasiš fęr gildiš 1,5. Rafmagnsframleišsla gasorkuvera og kolaorkuvera er m.ö.o. oft ķ svipušum veršflokki. Žó ber aš hafa ķ huga, aš til eru nokkrar mismunandi ašferšir viš nżtingu į gasi til rafmagnsframleišslu. Sem eru mishreinar og misdżrar. Ef viš ętlum aš hafa gasorkuveriš okkar sérlega umhverfisvęnt og takmarka mjög kolefnislosunina, fengi veriš okkar gildiš 2-2.5. Almennt mį segja aš gasorkuver séu hagkvęmur raforkuframleišandi, sem eigi bjarta framtķš vķša um heim.

Kjarnorkan hefur mįtt žola miklar veršsveiflur. En žetta er ekki dżr orka. Lķklega er ekki fjarri lagi aš gefa kjarnorkunni svipaš gildi og gasiš fęr; 1,5. Óvissumörkin eru žó veruleg og hugsanlega er žetta full lįgt. Hér verša einstök gildi lįtin hlaupa į hįlfum. Orkubloggiš er į žvķ aš flest hagkvęmustu kjarnorkuverin standi nįlęgt gildinu 1,5, en aš einnig séu mörg kjarnaver ķ kringum gildiš 2.

nuclear_wind

Žaš er vissulega aušvelt aš réttlęta mun hęrra gildi fyrir kjarnorkuna, ž.e. aš hśn sé ennžį dżrari. Ef allur kostnašur vegna förgunar og geymslu kjarnorku-śrgangs er talinn meš. Į móti kemur, aš ķ dag er kjarnorkan allt ķ einu eiginlega oršin semi-gręn! Sökum žess aš frį henni stafar nįnast engin kolefnislosun. Žannig hefur gróšurhśsaumręšan, sem skyndilega er aš kaffęra heiminn, veitt kjarnorkunni uppreist ęru. Eftir sem įšur er kjarnorkuśrgangurinn samt fyrir hendi. Meš tilheyrandi geislavirkni og hęttunni į aš hann komist ķ hendur óvandašra manna.

Vert er lķka aš hafa ķ huga, aš stofnkostnašur kjarnorkuvera er hreint grķšarlegur (ž.e. fasti kostnašurinn). Žaš eitt gerir fjįrfestingu ķ kjarnorku mjög frįbrugšna bęši gasi og kolum, žar sem mun stęrra hlutfall kostnašarins er breytilegur kostnašur.

Olķa: Olķuna notum viš mest ķ samgöngum, svo hśn fęr ekkert gildi hér ķ umfjöllun Orkubloggsins um kostnaš viš rafmagnsframleišslu. Olķan er til annars brśks! En vissulega er til ķ dęminu aš olķa sé notuš til aš framleiša rafmagn.

Žį er nęst aš vinda sér ķ "gręnu" orkuna. Sól, vatn og vind - įsamt jaršhita aušvitaš. Og lķklega megum viš hvorki skilja sjįvarorku né lķfmassa śtundan.

algae-oil-farm

Lķfmassi: Orkubloggiš er reyndar lķtt hrifiš af notkun lķfmassa til rafmagnsframleišslu. Žaš er kannski ekki alveg sanngjarnt. T.d. er réttlętanlegt aš nota sorp sem orkugjafa - žaš er praktķsk endurvinnsla sem vķša fęr gildiš 2.

Bloggiš er aftur į móti tortryggiš į aš nota ręktunarland til aš framleiša lķfmassa til raforkuvera eša sem eldsneyti ķ staš bensķns. Samt į lķfmassi hugsanlega eftir aš verša meirihįttar eldsneyti. Žaš er nefnilega mögulegt aš rękta lķfmassa til orkuframleišslu, įn žess aš žaš bitni į fęšuframboši. Žį er bloggiš aš vķsa til s.k. žrišju kynslóšar lķfefnaeldsneytis, sem felst einkum ķ žvķ aš vinna fljótandi eldsneyti śr žörungum. Framtķšin veršur aš leiša ķ ljós hvort žetta er raunhęfur möguleiki.

wave_finavera-buoys

Orka sjįvar: Bęši virkjun sjįvarfalla og ölduorka er lķka žvķlķk framtķšarmśsķk, aš ég barrrasta nenni varla aš eyša oršum ķ kostnašinn žar. Žó svo t.d. litlar sjįvarfallavirkjanir hafi veriš nokkuš lengi viš lķši, hér og žar um heiminn.

Jęja; sjįvarföllin fį gildiš 6+ og öldurokan talsvert hęrra gildi. Minni į, aš grunnvišmišunin er rafmagnsframleišsla frį kolum. Sem lęgst fęr gildiš 1. Rafmagn frį sjįvarfallavirkjun er sem sagt a.m.k. sex sinnum dżrara ķ framleišslu en rafmagn frį kolaorkuveri og frį ölduorkuveri er rafmagniš a.m.k. sjö sinnum dżrara. Og oftast ennžį kostnašarsamara.

Kostnašargildi "sjįvarrafmagnsins" kunna reyndar aš lękka umtalsvert į nęstu įrum. Nś er vķša veriš aš gera margvķslegar tilraunir meš rafmagnsframleišslu af žessu tagi.  Orkubloggiš sagši einmitt frį nokkrum žeirra ķ sumar sem leiš. Og žar ręšur hugmyndaflugiš svo sannarlega rķkjum. Žaš vęri aušvitaš tęr snilld ef tękist meš hagkvęmum hęttu aš virkja orku sjįvar. En žaš er ennžį langt i land meš aš žetta verši umtalsverš rafmagnsframleišsla og kostnašurinn er enn hrikalegur.

WindFarmChina

Vatnsorka og vindorka: Bęši vatnsorkan og vindorkan fį mešalgildi sem dansar ķ kringum 2. Almennt nokkuš dżrari raforka en frį gasinu, en samt mjög hagkvęm orkuframleišsla og er alvöru bissness. Ķ sumum tilvikum er veršiš į vatnsorkunni meira aš segja alveg sambęrilegt viš gas og kol og nįlgast žį gildiš 1,5 eša jafnvel lęgra.

Og allt stefnir ķ aš vindtśrbķnur į hagstęšustu svęšunum geti gefiš svipaš gildi. Almennt er žó rafmagn frį stórum vatnsaflsvirkjunum talsvert ódżrara en vindorkan. Žannig aš vatnsorkan gęti fengiš kostnašarstušul rétt undir 2 mešan vindorkan fengi yfir 2. Svona til įhersluauka.

Wind_Snow

Ekki mį gleymast aš žó svo vindorkan sé snilld og hafi veriš ķ grķšarlegri uppsveiflu sķšustu įrin, hefur hśn nokkra ókosti. Hśn er óstöšug og ekki eins įreišanlegur orkugjafi eins og vatnsafl eša jaršefnaeldsneyti. Vindorka hentar best žar sem er stöšugur og nokkuš jafn vindur. Ef žaš veršur mjög hvasst žarf aš slökkva į vindtśrbķnunum til aš forša žeim frį skemmdum. Ķsing getur safnast į spašana į veturna svo žeir skemmast. Loks eru vindorkuver nokkuš landfrek. Og sumum žykja žau valda mikilli sjónmengun - skemma umhverfiš. Žess vegna er įhugavert aš koma vindorkuverum af landi og śt ķ sjó.

Wind_China

Vindorka į sjó: Meš uppsetningu vindtśrbķna utan viš ströndina fęst miklu įreišanlegri rafmagnsframleišsla, en hjį vindtśrbķnum į landi. Žar er vindurinn stöšugri og ekki veriš aš fórna landsvęšum undir orkuverin.

Žvķ mišur eru vindtśrbķnur śtķ sjó ennžį talsvert dżrar og mį žar vęntanlega miša viš gildiš 3 og jafnvel hęrra. Til aš vindorka verši alvöru kostur ķ framleišslu rafmagns fyrir heimsbyggšina, žurfa vindtśrbķnur ķ sjó aš verša mun ódżrari en nś er. Žaš mun eflaust taka nokkuš mörg įr aš nį žvķ markmiši.

Svona rétt til aš minna lesendur Orkubloggsins į tękifęri vindorkunnar, žį skal bent į aš Kķnverjar hafa lagt mikla įherslu į uppbyggingu vindorku. Fyrirtęki eins og t.d. Vestas og GE Wind hafa notiš góšs af žeirri stefnu kķnverskra stjórnvalda.

Ef góšar framfarir verša ķ sólarorkuišnašinum, gęti oršiš erfitt fyrir vindorkuna aš keppa viš sólina. Menn sjį žó fyrir sér, aš praktķskt kunni aš vera aš "blanda saman" žessum tveimur orkulindum; sól og vindi. Bęši sólarorkuna og vindorkuna mį nżta yfir daginn, en vindorkan kemur sérstaklega til góša į įlagstķmum og į žeim tķma sólarhringsins, sem sólar nżtur ekki (į kvöldin eftir sólsetur).

solar-energy_7071Sólarorkan er sś tegund rafmagnsframleišslu sem Orkubloggiš er hvaš spenntast fyrir. Vegna žess hversu óžrjótandi sś orkulind er og bżšur upp į mjög stór orkuver. En žvķ mišur er žetta ennžį dżr raforka. Óžolandi dżr.

Sólarsellur: Rafmagnsframleišsla meš sólarorku skiptist ķ tvennt. Annars vegar eru sólarsellur (photovoltaics - PV) og hins vegar speglaver eša s.k. brennipunktatękni (CSP).

Sólarsellutęknin hefur veriš fyrir hendi ķ įratugi, en lengst af žótt hrošalega dżr rafmagnsframleišsla. Og hefur af žeim sökum helst veriš notadrjśg į svęšum, sem ekki hafa ašgang aš raforkudreifikerfi.

Verulegar framfarir hafa oršiš sķšustu įrin ķ PV-tękninni. Meš stórbęttri orkunżtingu nżrra sólarsella, hefur žessi tękni oršiš raunhęfur kostur fyrir rafmagnsframleišslu ķ stórum stķl. Žaš eru t.d. risin mörg PV-raforkuver sem einfaldlega selja rafmagn inn į dreifikerfiš. Og žaš lķtur śt fyrir aš raforkan fyrir framtķšarborgina Masdar ķ Abu Dhabi muni aš verulegu leyti koma frį PV-raforkuveri. Ķ janśar s.l. (2009) var tilkynnt um samning Masdar viš First Solar um sólarsellur fyrir 10 MW raforkuver. Rafmagniš fyrir Masdar į lķka aš koma frį vindorkuverum, sem reist verša utan viš borgina og einnig er talaš um orkuframleišslu frį jaršhita. Samgöngukerfi borgarinnar į aftur į móti aš ganga fyrir vetni. 

masdar_interior

Orkubloggiš er reyndar ekkert yfir sig hrifiš af žessari kolefnishlutlausu hugmynd um Masdar City. Ętli raunin verši ekki sś, aš borgin fįi mestan hluta raforkunnar frį gasorkuverum? Og bloggiš hefur efasemdir um žessa vetnisdrauma ķ samgönguišnašinum. En žaš er önnur saga.

PV į einfaldlega enn of langt ķ land, til aš geta keppt ķ stórum stķl viš rafmagnsframleišslu frį gasi eša kolum. Žó svo orkunżting sólarsella hafi batnaš stórkostlega į sķšustu įrum, getum viš ekki leyft okkur aš setja lęgra gildi en 6 į PV. Sem sagt a.m.k. 6x dżrara rafmagn en frį kolum og a.m.k. 4x dżrara en frį gasi.

Žarna er žó um mikla óvissu aš ręša. Orkunżting sólarsella viršist vera aš aukast hratt žessa dagana. Spurningin er bara hvort unnt sé aš treysta loforšum framleišendanna, sem eru ķ grķšarlegum söluham eftir aš hafa lagt śt ķ hreint svakalegar fjįrfestingar ķ žessum išnaši sķšustu įrin.

PV_Europe

Žar aš auki er aš sjįlfsögšu afar hępiš aš setja einungis einn stušul fyrir allar PV-sólarsellur. Žvķ žęr eru śr mismunandi og misdżru hrįefni og hafa misjafna eiginleika. Žį er lķka mishagkvęmt aš nżta PV eftir žvķ hversu sólgeislunin er sterk. Lesendur Orkubloggsins eru bešnir um aš hafa ķ huga, aš ķ vissum tilvikum kann framleišslukostnašur vegna PV aš fara undir 6, en stušullinn ķ PV-išnašinum er žó oftast talsvert hęrri en 6. Oft einhvers stašar į bilinu 5-10.

Sem sagt mjög mismunandi kostnašur og PV-išnašurinn allur ennžį hįšur kvótum, styrkjum eša nišurgreišslum af einhverju tagi. Meš bęttri orkunżtingu sólarsella mun PV žó stefna aš gildi sem veršur nęr t.d. vindorku og sķfellt verša įlitlegri kostur. Žessi išnašur hefur grķšarlega vaxtarmöguleika, bęši vegna óžrjótandi orku frį blessašri sólinni og ekki sķšur vegna žess aš senn kunna sólarsellur aš vera komnar bęši ķ klęšningu į byggingum og ķ glerrśšurnar. Žarna eru m.ö.o. mikil tękifęri, en lķka óvķst hvernig til tekst.

Ef Orkubloggiš ętti aš nefna įhugaveršustu framtķšarfyrirtękin ķ sólarselluišnašinum, kemur Nanosolar fyrst upp ķ hugann. Og kannski lķka Konarka, en bęši žessi fyrirtęki vinna aš framleišslu sólarsella meš miklu meiri hagkvęmni en žekkst hefur til žessa. Reyndar eru til enn athyglisveršari fyrirtęki ķ PV-išnašinum, aš mati bloggsins, en best aš lįta žau liggja milli hluta.

CSP_solartower_seville

CSP: Hin tegundin af sólar-rafmagni er brennipunktatęknin (Concentrated Solar Power).

CSP er óžroskašri tękni en PV. En į móti kemur, aš CSP-sólarorkuverin eru ekki jafn tęknilega flókin og bśa yfir miklum hagkvęmnismöguleikum. Bęši geta žetta veriš mjög stór raforkuver (nś meš margra tuga MW framleišslugetu og ķ framtķšinni margfalt stęrri) og hafa einnig žann möguleika aš geyma orkuna meš žvķ aš hita upp saltlausn (eins og Orkubloggiš hefur lżst ķ fyrri fęrslum). Sį geymslumįti gefur CSP mikla sérstöšu ķ "gręna" orkuišnašinum.

Sterling_solar_dish

Nįskyldur CSP-tękninni er s.k. Sterling-diskur. Ķ bįšum tilvikum er sólargeislunum beint ķ brennipunkt. En Sterlingurinn er žannig geršur, aš sólarhitinn knżr sérstaka gastśrbķnu og framleišir rafmagniš žannig "beint". Ķ staš žess aš hita fyrst vökva eins og almennt er gert ķ CSP-tękninni, og lįta gufužrżstinginn frį vökvanum knżja tśrbķnu.

Orkubloggiš ętlar aš sleppa žvķ aš setja kostnašarķgildi į raforkuna frį Sterlingnum, enda veršur hann lķklega seint nżttur ķ stórtęka rafmagnsframleišslu. Snišugt apparat engu aš sķšur.

CSP fęr aftur į móti gildiš 4. Sem er vissulega hįlfgert bjartsżnisskot ķ myrkri. Einungis tvö einkarekin CSP-orkuver hafa tekiš til starfa, enn sem komiš er. Og fyrirtękin fara aušvitaš meš kostnašarupplżsingarnar sem algert hernašarleyndarmįl. Sį eiginleiki CSP-orkuveranna aš geta geymt hitann ķ saltlausn langt fram į kvöld, er eitt af žeim atrišum sem réttlęta bjartsżni Orkubloggsins gagnvart CSP. Og bloggiš leyfir sér žar aš auki aš fullyrša, aš innan įratugar verši CSP komiš meš gildiš 2!

Öll sólarorkutęknin į žaš aušvitaš sameiginlegt aš byggja į langstęrsta orkugjafa okkar; sólinni. Žess vegna er freistandi aš binda miklar vonir viš žessa tękni, hvort sem žaš er PV eša CSP.

CSP_flat_ausra2

Kostnašurinn viš CSP-orkuver viršist nokkuš stöšugur. En žó mį gera rįš fyrir aš kostnašinn fari senn lękkandi. T.d. meš notkun flatra spegla ķ staš ķhvolfra. Žį rķs žó vandamįliš aš flötu speglarnir nżta minna af sólarorkunni, heldur en ķhvolfu speglarnir. Žannig aš žaš er óvķst aš flatir speglar séu lausnin ķ CSP-išnašinum.

Notkun annarra vökva en olķu ķ rörin sem flytja hitann, er önnur leiš til aš minnka kostnaš ķ CSP-tękninni. Spęnsku og žżsku sólarorkufyrirtękin eru į fullu aš leita leiša til aš finna nżja og hagkvęma vökva, en ennžį er ekki fundin betri lausn en olķan. Mestu kostnašarlękkanirnar munu žó lķklega felast ķ nżjum efnum ķ rörin og samskeytin į žeim, en žau žurfa aš žola grķšarlegan hita og miklar hitasveiflur.

solar-cells-thin-film_CdTeŽaš er erfitt aš spį um PV framtķšarinnar. Žó svo orkunżtingin hjį sólarsellunum verši sķfellt betri, er hętt viš aš hrįefnishękkanir muni hęgja į bęttri hagkvęmni žessarar tękni. T.d. gęti sķaukin eftirspurn eftir sķlikoni valdiš vandręšum.

En žó er aldrei aš vita. Sķfellt eru aš koma fram nżjar sólarsellur. Śr nżjum efnum, sem auka nżtingarmöguleika PV-orkunnar. Sumar žeirra eru öržunnar og žaš bżšur upp į margvķsleg nż tękifęri til aš nżta PV. Lķklega veršur brįšum unnt aš setja sólarsellur ķ glerrśšur. Žaš eitt gęti valdiš byltingu ķ PV-išnašinum. Fyrir vikiš er žetta afar spennandi tękni og veršlękkanir žar munu hafa mikil įhrif į žróun orkuišnašarins alls.

Žegar fólk rennur augum yfir žessar tölur hér aš ofan, kann margan aš undra jįkvęš orš Orkubloggsins um PV. PV er jś meš hįtt gildi (6; eša öllu heldur 5-10) - žetta er mjög dżr raforka. 

En Orkubloggiš trśir engu aš sķšur į framtķš PV. Žaš skżrist m.a. af žvķ aš samžjöppun (sameiningar) ķ geiranum ętti aš geta aukiš hagkvęmnina umtalsvert. Sameiningarbylgja mun skila nokkrum afar öflugum sólarsellufyrirtękjum. Rétt eins og gerst hefur hjį fyrirtękjum sem smķša vindtśrbķnur. Sį sem getur hitt į hvaša PV-fyrirtęki muni standa sterkari eftir tķmabundinn hiksta ķ išnašinum, getur hugsanlega hagnast mikiš meš innkomu į markašinn nś.

pv_production_world_1980-2007Og żmislegt bendir til bęši aukinnar orkunżtingar nżrra sólarsella og margvķslegra nżrra nżtingarmöguleika. Ekki sķst er s.k. Thin-Film tękni mjög athyglisverš. Sem bloggiš hefur stuttlega minnst į ķ eldri fęrslum, ef ég man rétt.

Veröldin er samt ekki svart-hvķt. Žaš er t.d. lķklegt aš sķšustu įrin hafi oršiš offjįrfesting ķ sólarselluišnašinum. Meš žeim afleišingum aš offramboš verši į sólarsellum nęstu įrin. Žaš mun žżša tķmabundna versnandi afkomu hjį PV-fyrirtękjum.

Žaš er žó möguleiki aš sum PV-fyrirtękin séu nś jafnvel bśin aš taka śt mestu lękkanirnar. Embęttistaka Obama kann nefnilega aš snśa lękkunum į žeim viš. T.d. hefur First Solar hękkaš um 50% frį žvķ ķ nóvember! Orkubloggiš hefur einmitt dįsamaš Thin-Film tęknina hjį First Solar.

Geoplant

Jaršhiti: En hvaš meš draum Geysis Green Energy og gamla Glitnis? Sem bošušu heiminum dżrš jaršvarmans. Ef litiš er til śtreikninga Alžjóša orkustofnunarinnar (IEA) er framleišslukostnašar rafmagns frį jaršvarma į hįhitasvęšum oft svipašur og ķ vindorkunni. Stušull jaršvarmans į hįhitasvęšum er m.ö.o. nįlęgt 2. Og getur ķ vissum tilvikum jafnast į viš hagkvęmni gasorkuvera, ž.e. nįlgast stušulinn 1,5.

Į lįghitasvęšum er beitt annarri tękni en į hįhitasvęšunum. Eins og Ķslendingar vita aušvitaš manna best. Sś tękni bżšur upp į tękifęri til aš virkja jaršhita mjög vķša. Spurningin er bara hvaš menn vilja kosta miklu til. Ķ löndum eins og Žżskalandi, sem nś leggja mjög mikla įherslu į endurnżjanlega orku, mį gera rįš fyrir aš jaršvarmi sé raunhęfur žótt hann fari upp ķ kostnašargildiš 3.

GeoThermalItaly

Jaršhitavirkjanir eiga langa sögu, en einnig žar er framžróun og sķfellt aš koma fram nżir möguleikar. Žetta į ekki sķst viš um lįghitann og kannski sjįum viš brįšum lęgra og hagstęšara gildi žar. Svo er ęsispennandi aš fylgjast meš djśpborunum. Kannski nęr aš tala um hvenęr slķkar boranir munu skila meirihįttar įrangri, heldur en hvort?

Mišaš viš vind- og sólarorku-umręšuna sem nś tröllrķšur Bandarķkjunum, er óneitanlega svolķtiš athyglisvert aš jaršhitageirinn žar vestra er žrįtt fyrir allt mun stęrri en PV-išnašurinn. Og jaršhitinn er vel hįlfdręttingur į viš bandarķska vindorku-išnašinn. En af einhverjum įstęšum er jaršhiti ekki beint ķ tķsku ķ orkuumręšunni žar vestra. Žvķ mišur. Jaršhitinn į skiliš miklu meiri athygli. Og ķslenskir jaršfręšingar eiga allir skiliš aš verša milljónamęringar. Jaršvarminn žarf aš fį jafn öfluga lobbżista į Bandarķkjažingi eins og sólarorkan og vindorkan hafa.

Rafmagnsverd_Askja_2009

Nišurstaša:  Žaš er sem sagt svo, aš kol og gas eru yfirleitt ódżrasti kosturinn til rafmagnsframleišslu. Ef litiš er til umhverfisžįtta hefur gasiš yfirhöndina; er mun žrifalegra en hefšbundin kolaorka og er talsvert ódżrara en clean-coal tęknin. En ef litiš er algerlega fram hjį kolefnislosun og mengun, eru kolin ódżrust.

Ķ kjölfar kola og gass koma jaršvarmi, vatnsafl og vindorka, įsamt "hreinum" kolum. Sólarorkan er nokkuš dżrari og enn hefur ekki tekist aš virkja sjįvarafliš aš marki.

Yfirburšir jaršefnaeldsneytisins m.t.t. kostnašar hafa einfaldar afleišingar. Um 70% rafmagnsframleišslu ķ Bandarķkjunum kemur frį jaršefnaeldsneyti (um 50% frį kolum og um 20% frį gasi). Ķ Bretlandi er žetta hlutfall ennžį hęrra; tęp 75% og skiptist sś rafmagnsframleišsla nokkuš jafnt į milli gassins og kolaorkuveranna.

US_Fossil Fuels - Electric Energy Consumption

Žetta hljómar aušvitaš fįrįnlega ķ huga Ķslendinga, sem framleiša nįnast allt sitt rafmagn meš vatnsafli og jaršgufu. En žar erum viš gjörólķk flestum öšrum žjóšum.

Bęši vatnsafliš og jaršvarminn hafa aušvitaš fyrir löngu sannaš sig vķša um heim, sem hagkvęmur og góšur kostur til rafmagnsframleišslu. Margar vatnsaflsvirkjanir framleiša rafmagn meš svipušum tilkostnaši og gasorkuverin gera. Žess vegna er vatnsafliš ennžį meš yfirburši ķ endurnżjanlega orkugeiranum. Vandinn er bara sį aš stór hluti žess vatnsafls sem unnt er aš virkja įn mjög neikvęšra umhverfisįhrifa, hefur žegar veriš virkjaš. Til aš auka hlut endurnżjanlegrar raforku, žarf žvķ aš leita annaš.

Vindorkan er raunhęfur möguleiki til aš stórauka framleišslu į endurnżjanlegri raforku. Og vegna örra tękniframfara er sólarorkan afar įhugaverš. Žar eru vaxtartękifęrin lķklega langmest.

Wind_US_Tax_Credits

En bęši sólarorkan og stór hluti vindorkunnar žarf styrki, skattaķvilnanir eša framlög af öšru tagi til aš geta keppt viš rafmagn frį jaršefnaeldsneyti. Um leiš og slķkar ķvilnanir eru skertar, hrynur fjįrfestingaįhuginn ķ žessum góša išnaši.

Žannig hafa t.d. miklar sveiflur ķ bandarķska styrkjakerfinu, gert bęši vindorkunni og sólarorkunni erfitt fyrir žar ķ landi. Og leitt til žess aš fyrirtęki ķ žessum bransa hafa litiš į Evrópu sem įhęttuminni markaš. Bush og repśblķkönum į Bandarķkjažingi tókst aš tefja uppbygginguna ķ endurnżjanlegri orku žar ķ landi um mörg įr. En nś mį vęnta betri tķšar meš blómum ķ haga vestur ķ Bandarķkjunum. 

PV_panels

Stórar vatnsaflsvirkjanir og jaršhitaorka frį hįhitasvęšum er sś rafmagnsframleišsla sem oftast getur keppt viš jaršefnaeldsneytiš įn sérstakra styrkja. Aš žessu leyti standa vatnsorka og gufuafl betur aš vķgi en sól og vindur. En į móti kemur aš sól og vindur eru ķ tķsku og kostnašurinn žar hefur fariš hratt lękkandi.

Allt er žetta žó hįš alls konar fyrirvörum og óvissužįttum. Kostnašurinn innan hverrar einustu tegundar af rafmagnsframleišslu er talsvert mismunandi frį einum staš til annars. Žannig aš ķ reynd er aldrei hęgt aš gefa hverri tegund eitt įkvešiš gildi. 

Žess vegna er aušvelt aš finna greiningar, sem sżna ašra og ólķka mynd en žį sem Orkubloggiš setur hér fram. Lesendur bloggsins eru m.ö.o. bešnir um aš muna, aš óvissumörkin eru mikil. Og ekki sķšur aš minnast žess, aš orkumarkašurinn er hįšur grķšarlegum sveiflum. Žannig hefur t.d. gasverš lękkaš um nęrri 70% į innan viš įri!

Loks ber aš taka fram aš žessi framsetning bloggsins er nįnast alfariš byggš į upplżsingum frį vestręnum löndum, ž.e. frį Evrópu, N-Amerķku og Įstralķu. Auk upplżsinga frį Kķna, sem žó eru ekki mjög įreišanlegar. Žaš er sem sagt ekkert skošaš hvaš kostnašurinn er t.d.ķ Asķu almennt, né ķ S-Amerķku eša Afrķku.

WorldCrudeOilGDP

Ķ reynd er žaš olķan sem öllu stżrir. Gasvinnsla er svo nįtengd olķuframleišslu aš olķuveršiš hefur bein įhrif į gasverš. Og um leiš og olķa- og gas lękkar ķ verši byrja hinir hlutar raforkugeirans aš finna til og jafnvel žjįst. Af žvķ žį vilja fęrri kaupa dżru "gręnu" raforkuna - žrįtt fyrir kvóta, kolefnisskuldbindingar, skattaķvilnanir eša hvaš žaš nś allt heitir.

Ef Sįdarnir fį žį dillu ķ höfušiš aš ganga af endurnżjanlegri orku daušri, žurfa žeir einungis aš auka framleišsluna hjį sér smįvegis. Žį steinfellur olķuveršiš og enginn vil sjį endurnżjanlegu orkuna. Į móti kemur aš Sįdarnir hafa bętt svo hressilega ķ viš rķkisśtgjöldin sķšust įrin, aš žeir eiga lķklega sjįlfir ekki lengur efni į slķkum leikfléttum til lengri tķma litiš. Eins gott.

wind_turbines_timer

Rafmagnsmarkašnum er stżrt af rķkinu ķ vel flestum löndum. Žaš er žvķ ķ raun pólitķsk įkvöršun hvaša raforkugjafi er ódżrastur og hagkvęmastur. Žaš ręšst af žeim markmišum sem orkustefna stjórnvalda hefur. Žess vegna skiptir raunkostnašur aš baki einstökum orkugjöfum ekki öllu mįli. Žaš sem fjįrfestar horfa til er heildarpakkinn; kostnašurinn įsamt allri tekjuflękjunni, skattkerfinu, kolefniskvótunum o.s.frv.

Um sķšustu įramót tóku t.d. nż lög gildi ķ Žżskalandi, sem kveša į um aš allar nżjar byggingar žar ķ landi skuli nota tiltekiš lįgmarkshlutfall af endurnżjanlegri orku. Sem gęti t.d. žżtt mikla uppsveiflu ķ byggingu lįghita jaršvarmavirkjana ķ Žżskalandi. Jaršboranir og fleiri fyrirtęki innan Geysis Green ęttu aš njóta góšs af žeirri löggjöf.

Og beinar nišurgreišslur eru helsta įstęšan aš baki byggingu CSP-orkuvera į Spįni žessa dagana. Žannig er uppbygging endurnżjanlegrar orku vķšast hvar gjörsamlega hįš pólitķkusunum.

Energy_independence_Jay_Hakes

Flest stęrstu išnrķki heims leggja nś mikla įherslu į minni mengun og minni losun kolefnis. Og aukiš orkusjįlfstęši! Einmitt žess vegna į endurnżjanlegi orkugeirinn bjarta framtķš fyrir sér. Jafnvel žó svo žetta sé almennt ennžį talsvert dżrari raforka ķ framleišslu, en sś sem hęgt er aš fį frį kolum og gasi.

Lķklega veršur įriš 2009 samt frekar erfitt fyrir endurnżjanlega orku. En til framtķšar er žetta heimur tękifęranna.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Įsgeir Kristinn Lįrusson

Žakka fróšlega samantekt. En hvernig er žaš annars meš Tjörnesiš okkar fyrir noršan, er žaš ekki einn risastór brśnkolamoli?

Įsgeir Kristinn Lįrusson, 13.2.2009 kl. 10:37

2 Smįmynd: Ķvar Pįlsson

Takk fyrir śttektina. Žaš er tómt mįl aš tala um ašra orku en af lįgum stušli žegar olķan er USD 34,50 tunnan eins og nśna! Kannski rétti tķminn til žess aš dślla ķ rannsóknum og forvinnu frekari olķuvinnslu, en žaš mun taka strķš til žess aš olķuverš fari yfir USD 100 tunnan, sem gerir hinar tegundirnar aršbęrar (og opnar žį raunar fleiri olķulindir eins og okkar). Ekki vonast ég til strķšs, žannig aš olķan viršist komin til žess aš vera.

Ķvar Pįlsson, 13.2.2009 kl. 11:58

3 Smįmynd: Baldvin Kristjįnsson

sęll

var žaš First Solar sem Norsk Hydro (og annar norskur sjóšur) fjįrfestu ķ, ķ október?

fékk innanbśšarupplżsingar śr noregi įšur en aš žvķ kom, žį var gengiš į 6, en žeir geršu rįš fyrir raunhęfu gengi į 18... svo žeir eru rétt hįlfnašir žį :-)

Baldvin Kristjįnsson, 13.2.2009 kl. 13:17

4 Smįmynd: Kristjįn Siguršur Kristjįnsson

Geipifróšlegt se oftar. En žaš sem ég held aš geri jaršvarmavirkjanir hagkvęmari er tvöföld nżting žeirra žar sem žvķ veršur komiš viš. Že. auk rafmagnsframleišslunnar er aš nota vatniš til hśshitunnar.

Td. framleišir ein virkjun į ķslandi įkvešiš magn af orku um 600MW en hendir, jį segi og skrifa hendir um 200MW af žeirri orku.

Kristjįn Siguršur Kristjįnsson, 13.2.2009 kl. 13:31

5 Smįmynd: Ketill Sigurjónsson

CNBC les aušvitaš Orkubloggiš:

OPEC States Struggle to Pump Less Yet Keep Spending

By: Reuters | 13 Feb 2009 | 10:53 AM ET

"They're all laughing now in terms of operating costs," said Mike Wittner of Societe Generale. "But this isn't about operating costs. It's about funding the budget of the country."

http://www.cnbc.com/id/29179565

Ketill Sigurjónsson, 13.2.2009 kl. 18:05

6 Smįmynd: Steingrķmur Helgason

Alltaf fer mašur mun fróšari frį vel unnum pistlum žķnum.

Steingrķmur Helgason, 13.2.2009 kl. 19:57

7 Smįmynd: Ingi Björn Siguršsson

Takk kęrlega fyrir afar fróšlega śttekt..

Ingi Björn Siguršsson, 15.2.2009 kl. 12:54

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband