Pśtķn, Gunnvör, Gennady og Žorbjörn

Vladimir Pśtķn var nżveriš kosinn forseti Rśssland į nż. Samkvęmt nżlegri breytingu į rśssnesku stjórnarskrįnni hefur hann nś fęri į aš sitja tvö sex įra samliggjandi kjörtķmabil og vera forseti Rśsslands 2012-2024. Sem žį myndu bętast viš įtta įra forsetatķš hans įrin 2000-2008.

Gunvor-logo

Žetta hefur gefiš sumum tilefni til aš rifja upp kenningar um tengsl Pśtķns viš svissneska olķu- og hrįvörurisann Gunvor Group. Fyrirtękiš sem er hvorki meira né minna en eitt hiš allra stęrsta ķ olķuvišskiptum heimsins og gęti brįtt oršiš meš įrlegar tekjur upp į 100 milljarša dollara.

Einkum og sér ķ lagi er Gunnvör meš yfirburšarstöšu ķ olķuvišskiptum Rśsslands. Žaš er til marks um geggjuš umsvif fyrirtękisins, aš žaš er nś sagt höndla meš um žrišjung af allri žeirri olķu sem flutt er śt frį Rśsslandi. Žarna er ekki um neitt smįręšis magn aš ręša, enda er Rśssland stęrsti olķuśtflytjandi heimsins meš um 7,4 milljónir tunna į dag (Saudi Arabķa flytur nś śt um 6 milljón tunnur daglega).

Hį markašshlutdeild Gunnvarar meš rśssnesku olķuna er mikilvęgur lišur ķ grķšarlegri veltu fyrirtękisins. Į sķšasta įri (2011) voru tekjur Gunnvarar um 80 milljaršar USD - sem samsvarar rśmlega 10 žśsund milljöršum ISK! Og hreinn hagnašur fyrirtękisins į umręddu įri er talinn hafa veriš öšru hvoru megin viš einn milljarš USD. Um žaš er žó allt į huldu žvķ Gunvor er einkafyrirtęki og mętti kannski kallast sannkallaš leynifélag.

Ašeins žrjś fyrirtęki ķ heiminum eru meš meiri veltu į hrįvörumörkušum veraldarinnar en Gunvor. Žar eru fremst ķ flokki svissneska Glencore og hollensk-svissneska Vitol, meš įrlega veltu upp į ca. 190 og 300 milljarša USD įriš 2011. Ķ žrišja sęti er svo hollenski hrįvörurisinn Trafigura, sem var meš um 120 milljarša USD ķ tekjur įriš 2011. Bęši Glencore og Trafigura eru vel aš merkja afsprengi hrįvörubraskarans alręmda, Marc Rich. Vitol byggir aftur į móti į ennžį eldri grunni og er jafnaldri Orkubloggarans (stofnaš įriš 1966).

Glencore_fog

Žaš er ekki sķst hįtt olķuverš sķšustu įrin sem hefur veriš öllum žessum fjórum hrįvörufyrirtękjum alger gullnįma - og skżrir svakalega miklar tekjur og hagnaš fyrirtękjanna. Og öll hafa žessi fyrirtęki įtt žaš sameiginlegt aš vera ķ eigu og stjórn einungis örfįrra manna. Žau hafa lķka įtt žaš sameiginlegt aš vera hulin žykkri og leyndardómsfullri žoku - vegna žess aš allt žar til ķ sumar sem leiš (2011) voru žetta allt einkafyrirtęki. Nś hefur Glencore aftur į móti veriš skrįš sem almenningshlutafélag og fyrir liggur aš markašsveršmęti žess ķ dag nemur um 45 milljöršum USD.

En ķ dag höldum viš okkur viš Gunvor. Meš hlišsjón af markašsveršmęti Glencore er kannski ekki fjarri lagi aš veršmęti Gunvor nś um stundir sé u.ž.b. 20 milljaršar USD. Žess vegna er óneitanlega athyglisvert aš eignarhaldiš į Gunvor er nęr alfariš ķ höndum einungis tveggja manna!

gennady-timchenko-1

Žetta eru Armeninn (eša Finninn) Gennady Timchenko (f. 1952) og Svķinn Torbjörn Törnqvist (f. 1953). Samtals er eignarhlutur žeirra tveggja ķ Gunvor 90%, sem skiptist jafnt žeirra į milli. Afgangurinn (10%) skiptist svo milli annarra helstu lykilstjórnenda fyrirtękisins. Į tķmabili var žrišji mašurinn stór hluthafi ķ Gunvor, meš um 20%, en nafn hans hefur įvallt veriš į huldu. Törnqvist hefur lżst žvķ yfir aš žeir Timchenko hafi keypt hann śt fyrir fįeinum įrum og um sé aš ręša bissnessmann frį St. Pétursborg sem vilji fį aš vera ķ friši og kęri sig ekki um aš vera gefinn upp. En žeir eru margir sem hafa įhuga į aš vita hver žessi dularfulli Pétursborgari er.

Rekstrarfyrirkomulagiš og eignarhaldiš į Gunnvöru er meš žeim hętti aš fyrirtękiš er meš ašalskrifstofu sķna ķ Genf ķ Sviss. Žessi svissneska Gunvor er svo ķ eigu eignarhaldsfélags, sem skrįš er til heimilis ķ Hollandi (Gunvor International BV). Žaš hollenska félag mun svo vera ķ eigu eignarhaldsfélags sem skrįš er į Kżpur (Gunvor Cyprus Holding Ltd.) og er sagt vera hin raunverulega endastöš. Skv. upplżsingum sem sjį mį ķ fjölmišlum er žaš félag žó ķ eigu annars félags sem nefnist EIS Clearwater Advisors, sem er meš heimilisfesti į Bresku Jómfrśreyjum. Ķ reynd er žó eignarhaldiš jafnvel ennžį flóknara og žar viršast m.a. koma viš sögu félög meš heimilisfesti ķ hinni alręmdu svissnesku smįborg Zug (žar sem t.d. bęši Glencore og Actavis eru meš ašalstöšvar sķnar) og lķka fyrirtęki ķ Liechtenstein. Aš sögn Törnqvist er žó samsteypan öll gerš upp og skattlögš ķ gegnum félagiš į Kżpur.

Torbjörn-Törnqvist-2

Bįšir eru žeir Timchenko og Törnqvist meš mikla reynslu śr olķubransanum. Žeir félagarnir eru sagšir hafa kynnst upp śr 1990, en Törnqvist hafši žį lengi veriš ķ żmsu višskiptastśssi meš olķu. Hann er hagfęšimenntašur frį sęnskum hįskóla og starfaši į sķnum tķma m.a. fyrir BP. Timchenko lagši aftur į móti stund į verkfręši viš hįskólann ķ Lenķngrad. Aš žvķ bśnu starfaši hann eitthvaš ķ stjórnsżslunni og varš sķšar leišandi ķ žeim kerfisbreytingum ķ rśssneska olķuišnašinum, sem įttu sér staš į sķšustu įrum Gorbchev's ķ embętti ašalritara Sovétrķkjanna.

Į žeim įrum varš Timchenko einn af ašalstjórnendum olķuśtflutnings-fyrirtękis ķ Lenķngrad, sem nefndist Kirishineftekhimexport. Žetta var einn af mikilvęgustu olķuśtflytjendum Sovétrķkjanna į sķšustu įrum sovéska rķkisins og var alfariš ķ eigu rķkisins. Ķ gegnum Kirishineftekhimexport kom Timchenko į fót samstarfi viš finnsk fyrirtęki um olķuśtflutning frį Rśsslandi og segja mį aš žar hafi hann tekiš fyrstu skrefin aš žeim grķšarlegu olķuvišskiptum sem Gunvor įtti sķšar eftir aš stunda.

Kirishineftekhimexport óx hratt. Og viš einkavęšingu sovéskra rķkisfyrirtękja ķ kjölfariš į falli Sovétrķkjanna 1991 vildi svo skemmtilega til aš Timchenko varš mešal helstu hluthafanna ķ fyrirtękinu. Einkavęšingin įtti sér staš 1994 og į örskömmum tķma varš Timchenko vellaušugur mašur.

Gunvor-homepage

Įriš 1997 stofnušu žeir Törnqvist og Timchenko svo Gunvor, sem skyldi sérhęfa sig ķ verslun meš olķu og žį ekki sķst rśssneska olķu. Žį var Timchenko reyndar kominn meš finnskan rķkisborgararétt og žvķ eru žessir ljśflingar ķ reynd norręnir bręšur okkar Ķslendinga. Bįšir sinna žeir nś störfum sķnum į vegum Gunnvarar frį ašalstarfsstöšinni ķ Genf, en henni komu žeir a fót įriš 2003. Žar situr nś um hįlft hundraš starfsmanna viš tölvurnar - meš glimrandi śtsżni śt į Genfarvatn - og sinna olķuvišskiptum um veröld vķša. Įsamt rśmlega fimm hundruš öšrum starfsmönnum į skrifstofum Gunvor ķ Singapore, Dubai og vķšar um heiminn.

Žaš magnašasta viš Gunvor er kannski sś stašreynd aš um aldamótin 2000 hafši varla nokkur mašur utan Pétursborgar heyrt um žetta lauflétta fyrirtęki. Žaš hefur į einungis fįeinum įrum vaxiš śr nįnast engu um aldamótin 2000 og ķ einhverja mestu peningavél olķuvišskipta heimsins. Sem fyrr segir stofnušu žeir Timchenko og Törnqvist Gunnvöru įriš 1997. Og af einhverjum įstęšum tókst fyrirtękinu į örfįum įrum ķ upphafi 20. aldar aš nį til sķn um žrišjungi af öllum olķuśtflutningsvišskiptum Rśsslands!

Oil_Putin

Kannski eru žeir Timchenko og Törnqvist einfaldlega svona snjallir kaupsżslumenn og meš svona svakalega góš sambönd ķ olķuveröldinni. En margir vilja meina aš žetta hefši aldrei geta gerst nema meš beinni aškomu forseta Rśsslands. En forseti Rśsslands 2000-2008 var Vladimir Pśtķn (sem žį sat sem forseti ķ tvö 4ra įra kjörtķmabil).

Sumir hafa tališ sig sjį żmis merki um nįin tengsl milli Timchenko og Pśtķns frį Pétursborgar-įrunum į 9. og 10. įratug lišinnar aldar. M.a. aš žeir hafi bįšir starfaš innan KGB ķ Lenķngrad og įfram įtt gott samstarf eftir fall Sovétrķkjanna. Kenningin segir sem sagt aš Pśtķn sé ķ reynd ašili aš Gunvor - og aš hugsanlega hafi fyrirtękiš skilaš honum mörgum milljöršum USD inn į leynireikninga. Og meš żmsum öšrum leynitekjum sé Pśtķn nś bśinn aš komast yfir um 40 milljarša USD, sem geri hann aš fimmta aušugasti manni veraldarinnar.

Sögur af žessu tagi hafa ekki ašeins gengiš ljósum logum manna į mešal ķ višskiptalķfinu, heldur hafa t.d. žekktir fjölmišlar eins og Financial Times og Wall Street Journal fjallaš um meint tengsl Pśtķns viš Gunnvöru. Og žeir hafa komist aš žeirri nišurstöšu aš a.m.k. eitthvaš hljóti aš vera til ķ žessu. M.a. meš žeim rökum aš annars vęri hreinlega śtilokaš aš eitt fyrirtęki, sem žar aš auki er ķ eigu śtlendinga (Timchenko er ķ dag finnskur rķkisborgari og Törnqvist er jś Svķi), gęti nįš svona tökum ķ olķuvišskiptum Rśsslands.

putin_gunvor

Allir hafi žeir žremenningarnir žvertekiš fyrir minnstu tengsl Pśtķn's viš Gunvor. Opinbera sagan er sś aš Gunvor geti einfaldlega žakkaš frįbęran įrangur sinn žvķ aš žeir Timchenko og Törnqvist hafi veriš į hįrréttum tķma inni ķ Rśssland, žegar allt var žar ķ upplausn į fyrstu įrunum eftir fall Sovétrķkjanna. Žeir hafi nįš aš nżta žekkingu sķna į olķuvišskiptum og żmis sambönd sķn ķ geiranum til aš aš rķfa olķuvišskipti Rśsslands śt śr svartamarkašsbraski 10. įratugarins - og komiš skipulagi į višskipti meš rśssneska olķu. Žetta hafi gerst įn nokkurrar sérmešferšar af hįlfu forseta Rśsslands eša rśssneskra stjórnvalda.

Žessu til stušnings vķsa žeir félagarnir m.a. til žess aš undanfariš hafi markašshlutdeild Gunnvarar meš rśssneska olķu fariš minnkandi - vöxtur fyrirtękisins sé miklu fremur į olķumörkušum utan Rśsslands. Nżlega gerši Gunvor t.a.m. risasamning viš stjórnvöld ķ Negerķu um olķuśtflutning žašan. Einnig nefna žeir žį stašreynd aš žeir séu ķ samstarfi viš um tug af stęrstu bönkum heimsins, žar sem žeir njóti lįnstrausts upp į milljarša USD. Og hver einasti dollar sem komi inn į reikninga fyrirtękisins sé skošašur af gagnrżnum augum žaulvanra bankamanna, sem gangi śr skugga um aš allt sé meš felldu. Žetta segja žeir aš stašfesti aš ekki sé vott aš spillingu eša leynimakki aš finna ķ rekstri Gunnvarar.

Ekki ętlar Orkubloggarinn aš kveša upp śr meš žaš hvort įrangur Gunnvarar tengist aš einhverju leyti spilltu višskiptaumhverfi eša sé bara tęr višskiptasnilld. En žaš er stašreynd aš fljótlega eftir stofnun fyrirtękisins jukust olķuvišskipti Gunnvarar meš hreint ęvintżralegum hraša. Ekki sķst eftir aldamótin, žegar Pśtin var oršinn forseti Rśsslands. Skyndilega var žetta agnarlitla og óžekkta fyrirtęki, Gunvor, komiš meš ašalskrifstofu sķna sušur ķ Genf og oršiš helsti millišurinn ķ olķuśtflutningi frį Rśsslandi. Žaš varš ekki sķst vatn į myllu Gunnvarar žegar rśssneska rķkiš eignašist risaolķufélagiš Yukos ķ kjölfar handtökunnar į Michail Khodorkovsky sķšla įrs 2003. Og stęrstur hluti olķuflutninga og višskipta meš olķu frį olķuvinnslusvęšum Yukos (sem nś varš hluti af rśssneska rķkisolķufélaginu Rosneft) fęršist til Gunnvarar.

Yukos-Khodorkovsky-prison

Žetta hafši geysilega žżšingu fyrir Gunvor. Žvķ Yukos hafši sjįlft séš um mest allan olķuśtflutning sinn, sem var mjög stór hluti af olķuśtflutningi Rśsslands. Um sama leyti seldi milljaršamęringurinn Roman Abramovich rśssneska olķurisann Sibneft til rśssneska rķkisins og žar fékk Gunvor lķka samning um aš sjį um olķuśtflutninginn. Žarna į įrunum 2003-4 blés sem sagt byrinn heldur betur ķ segl Gunnvarar og augljóst aš fyrirtękiš var a.m.k. ekki ķ ónįš hjį ęšstu mönnum ķ Kreml.

Allt žetta brambolt żtti undir sögusagnir um aš lykilašilinn ķ žessum tilfęringum öllum vęri Pśtķn sjįlfur og hans nįnustu samstarfsmenn. Sem žarna hefšu nįš aš byggja upp skipulag sem tryggši žeim tekjur upp į milljarša dollara į nokkrum įrum. Hvaš sem slķkum sögum lķšur, žį hefur Gunvor įfram gert žaš gott ķ rśssneska olķuśtflutningnum. Og bęši nįš samningum viš TNK-BP og rķkisfyrirtękiš Gazprom Neft (olķuarm gasrisans Gazprom) um aš flytja śt olķu frį žessum risaframleišendum.

Į örskömmum tķma ķ upphafi 21. aldarinnar jókst hlutdeild Gunnvarar ķ śtflutningi rśssneskrar olķu śr fįeinum prósentum og ķ um 35%. Žar meš komust eigendur fyrirtękisins ķ einu vetfangi ķ hóp aušugustu manna heims. Žeir félagarnir Timchenko og Törnqvist eru nś hvor um sig nś metnir į allt aš 9 milljarša USD. Og įhrif žeirra ķ rśssnesku višskiptalķfi viršast sķfellt vera aš aukast, t.d. meš uppkaupum į nokkrum mikilvęgustu fyrirtękjum Rśsslands.

Torbjörn-Törnqvist-1

Kannski er žessi įrangur bara eins og önnur góš višskiptaęvintżri, ž.e. sambland af śtsjónarsemi, dugnaši og heppni. Žeir Timchenko og Törnqvist viršast a.m.k. vel metnir af mörgum mįlsmetandi mönnum og lausir viš hvers konar hvķtflibba-kusk, žrįtt fyrir tortryggna fjölmišlamenn. Kannski voru žeir bara réttir menn į réttum staš į réttum tķma. Og tengsl žeirra viš Pśtķn ekkert annaš og meira en žaš aš žeir Timchenko og Pśtķn munu hafa veriš ķ sama jśdó-klśbbnum ķ St. Pétursborg į tķundar įratug lišinnar aldar. Kannski kemur Pśtķn hvergi nęrri Gunnvöru og įrangur fyrirtękisins bara įrangurinn af mikilli vinnu og dugnaši meš smį heppni ķ bland?

Gunvor Group er ķ dag vel aš merkja ekki bara ķ olķuvišskiptum. Fyrirtękiš į nś grķšarlegar eignir ķ formi risastórra olķubirgšastöšva, olķuhreinsunarstöšva, olķuhafna, jįrnbrauta, oliuleišslna, olķuskipa og annars bśnašar sem kemur aš góšum notum viš flutninga og višskipti meš bęši hrįolķu og afuršir hennar. Žessar eignir eru bęši ķ Rśsslandi og fjölmörgum öšrum löndum. Gunvor er sem sagt einfaldlega į örskömmum tķma oršinn afar mikilvęgur player ķ efnahagslķfi heimsins.

Gunvor-home-page-map

Og fyrirtękiš viršist enn vera aš ženjast śt um veröld vķša. Žar mį t.d. nefna samstarf Gunnvarar viš ašra góša Svķa; nefnilega ljśflingana hjį Lundin Petroleum. Žar er um aš ręša olķuvinnslu og -sölu frį olķulindum ķ rśssneska hluta Kaspķahafisins. Sem kallast Lagansky-svęšiš og er tališ hafa aš geyma allt aš 450 milljónir tunna af olķu. Jį - Gunvor Group er lķklega bara rétt aš byrja. Og kannski veršur Pśtķn forseti Rśsslands nęstu 12 įrin. Veröldin er svo sannarlega skemmtileg - og raunveruleikinn margfalt ęsilegri en nokkur skįldskapur. Žaš er ekki sķst olķunni aš žakka.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 identicon

Hugsaši til orkubloggsins žegar ég las žessa grein um Gunvor

http://www.economist.com/node/21554185

athyglisvert ef žetta er rétt.

Hlynur (IP-tala skrįš) 7.5.2012 kl. 01:36

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband