Bankamenn ķ hlutverki Fįfnisbana?

Ķslenskir lķfeyrissjóšir eru mešal stęrstu fjįrfestanna ķ Fįfni Offshore. Sem er ķslenskt fyrirtęki sem į žjónustuskipiš Polarsyssel. Žetta mikla skip er s.k. Platform Supply Vessel (PSV) og er sérhannaš til aš žjónusta olķuborpalla į Noršurslóšum. En er nś ķ žjónustu fyrir Sżslumannsembęttiš į Svalbarša.

Nżveriš hafši DV samband viš Orkubloggarann, žar sem m.a. var spurt śt ķ stöšu Fįfnis (sbr. žessi frétt). Ķ framhaldi af žvķ tók ég mig til og skošaši betur žaš sem er aš gerast hjį Fįfni - og kom žį żmislegt athyglisvert ķ ljós.

Hér veršur sjónum beint aš žvķ sérkennilega įstandi sem nś er uppi hjį žessu unga fyrirtęki; Fįfni Offshore. Įstandinu mį ķ hnotskurn lżsa žannig aš meš óskynsamlegum eša kęruleysislegum ašgeršum stjórnar fyrirtękisins sé mikilvęgum višskiptasamningi žess nś stefnt ķ hęttu. Afleišingin gęti oršiš sś aš fótunum yrši kippt undan rekstrargrundvelli félagsins. Žį myndu hluthafarnir einfaldlega tapa mestu af fjįrfestingu sinni, en žar eru ķslenskir lķfeyrissjóšir meš mest undir. Žaš er žvķ afar mikilvęgt af stjórn fyrirtękisins įtti sig į stöšu mįla og einbeiti sér aš žvķ aš koma žarna ķ veg fyrir bruna į veršmętum.

Einkennileg feimni um hluthafahópinn

Žarna er um mikla fjįrhagslega hagsmuni aš ręša. Af fréttum mį rįša aš heildareign lķfeyrissjóšanna ķ Fįfni Offshore nemi um helmingi hlutafjįr. Og aš fjįrfesting žeirra sé nįlęgt 2.000 milljónum króna (ž.e. hlutafjįrframlag lķfeyrissjóšanna eingöngu). Auk hlutafjįrins er fyrirtękiš fjįrmagnaš meš stórum bankalįnum.

Svalbard-Longyearbyen-harbourŽegar Orkubloggarinn grennslašist fyrir um nįnari upplżsingar og sundurlišun į eign lķfeyrissjóšanna ķ fyrirtękinu, fékk hann reyndar žau svör aš žaš vęri trśnašarmįl. Žaš eitt og sér aš svona fjįrfestingar lķfeyrissjóša séu trśnašarmįl - eša öllu heldur leyndarmįl - er reyndar nokkuš sérkennilegt.

Öllu alvarlegra er žó aš lķfeyrissjóširnir - eša réttara sagt stjórn Fįfnis sem hlżtur aš starfa m.a. ķ umboši lķfeyrissjóšanna - viršist į góšri leiš meš aš klśšra fjįrfestingunni. Žvķ mikiš uppnįm er nś ķ Fįfni Offshore. Og ekki veršur betur séš en aš talsverš hętta sé į aš félagiš kunni aš missa af mikilvęgum samningi viš sżslumanninn į Svalbarša. Ef žaš gerist er hętt viš aš félagiš lendi brįtt ķ greišslužroti og/eša aš stęrsti lįnveitandi žess muni gjaldfella milljaršalįn sitt og miklir fjįrmunir tapist.

Afar mikilvęgur samningur viš sżslumanninn į Svalbarša

Hiš glęsilega skip Fįfnis Offshore, Polarsyssel, er sérhannaš til aš žjónusta olķuišnaš į Noršurslóšum. Skipinu var žó strax rįšstafaš til annarra verkefna. Geršur var samningur viš Sżslumannsembęttiš į Svalbarša og er skipiš žar ķ vinnu ķ sex mįnuši į įri. Samningurinn sį er til sex įra frį og meš 2014, meš mögulegri framlengingu ķ allt aš fjögur įr ķ višbót (tvisvar sinnum tvö įr). Sem sagt allt fram į 2024.

Polarsyssel-helicopter-fafnir-offshoreŽessi samningur viš sżslumanninn į Svalbarša reyndist mikill happafengur fyrir Fįfni Offshore. Žvķ um sama leiti og skipiš var sjósett fyrir rśmu įri sķšan, hrundi olķuverš. Og žjónustuskip af žessu tagi uršu hvert af öšru verkefnalaus. Hér į Orkublogginu var einmitt fjallaš um Fįfni og Polarsyssel fyrir nįnast sléttu įri. Žar sagši m.a. eftirfarandi:

Samkvęmt nżlegu įliti rįšgjafafyrirtękisins IHS er bśist viš umtalsveršu offramboši af žjónustuskipum af žessu tagi į nęstu įrum. IHS segir aš eftir nokkurra įra tķmabil žar sem gott jafnvęgi var ķ framboši og eftirspurn, bendi pantanir og staša hjį skipasmķšastöšvum nśna til žess aš mjög fjölgi ķ PSV-skipaflotanum į nęstu įrum. Og žaš mun hrašar en nemi aukningu ķ eftirspurn eftir žjónustu skipanna. Žetta gęti veriš įhyggjuefni fyrir Fįfni Offshore, sem er jś aš byrja ķ bransanum. Hér mį lķka hafa ķ huga aš hratt lękkandi olķuverš sķšustu mįnuši hefur dregiš verulega śr eftirspurn eftir žjónustu svona skipa.

Višbótarsamningurinn gęti bjargaš fyrirtękinu

Žessar įhyggjur Orkubloggarans sķšla įrs 2014 reyndust sannarlega į rökum reistar. Auk mikils frambošs af žessum skipum, hefur olķuveršlękkunin oršiš mjög djśp og olķufyrirtęki snarlega dregiš śr verkefnum sķnum; ž.į m. verkefnum į landgrunninu. Saman skapar žetta hrikalegan vanda fyrir flest žau fyrirtęki sem gera śt žjónustuskip af žessu tagi. Eftirspurn eftir žjónustu žeirra hefur snarminnkaš og stór hluti žessara skipa eru nś verkefnalaus og liggja bundin viš bryggju. Og alls ekki bjart framundan ķ žessum bransa nęstu misserin.

Svalbard-Arctic-mapŽaš var žvķ augljóslega mikil gęfa fyrir Fįfni Offshore aš hafa nįš aš landa įšurnefndum langtķmasamningi viš sżslumanninn į Svalbarša. Žaš mį įn efa fyrst og fremst žakka frumkvöšlinum aš baki fyrirtękinu, Steingrķmi Erlingssyni. Sem tókst aš nį žeim samningi žrįtt fyrir mikla žekkingu Noršmanna sjįlfra į žessari žjónustu og fjölmörg norsk fyrirtęki sem hana bjóša. Žaš aš Ķslendingur skuli hafa nįš žessum samningi į Svalbarša mį reyndar teljast višskiptalegt afrek.

Sennilega og reyndar örugglega er žó slķk sex mįnaša įrleg vinna fyrir sżslumannsembęttiš žar ķ noršri ekki nóg til aš tryggja jįkvęšan rekstur Polarsyssel. Žess vegna hefur samdrįtturinn į hinum almenna markaši meš svona skip (ž.e. spot-markaši PSV) örugglega skapaš Fįfni mikinn vanda. Ž.e. veriš mjög erfitt aš finna skipinu verkefni hinn helming įrsins sem žaš er ekki ķ žjónustunni į Svalbarša.

Žaš hljóta žvķ aš hafa veriš sannkölluš glešitķšindi fyrir hluthafa fyrirtękisins, ž.į m. ķslensku lķfeyrissjóšina sem žarna eiga mjög stóran hlut, žegar framkvęmdastjóri Fįfnis landaši nżjum samningi viš sżslumanninn į Svalbarša nś ķ haust sem leiš (2015). Skv. fréttum felur sį samningur žaš ķ sér, aš héšan ķ frį, ž.e. frį og meš 2016, veršur Polarsyssel ķ verkefnum žarna ķ noršri ķ 9 mįnuši į įri (ķ staš 6 mįnaša). Žar meš eru góšar horfur į žvķ aš rekstur Polarsyssel sé aš komast ķ var, į žessum miklu óvešurstķmum ķ bransanum. M.ö.o. žį er žessi nżi samningur félaginu bersżnilega afar mikilvęgur į žessum erfišu tķmum.

Stofnandi fyrirtękisins lykilmašur en vissulega umdeildur

Samkvęmt heimildum Orkubloggarans śr norsku stjórnsżslunni er žessi nżi samningur žó ekki alveg skotheldur ennžį. Žvķ žó svo kvešiš hafi veriš į um fjįrframlag til sżslumannsembęttisins į Svalbarša ķ norska fjįrlagafrumvarpinu, vegna 9 mįnaša leigu, viršist nś raunveruleg hętta į žvķ aš samningurinn falli nišur. Vegna hinnar óvęntu nżlegu įkvöršunar stjórnar Fįfnis aš segja framkvęmdastjóranum, Steingrķmi Erlingssyni, fyrirvaralaust upp störfum og skilja fyrirtękiš eftir įn hęfs leištoga og meš afar óljós markmiš um framtķšina. 

Samkvęmt upplżsingum śr norsku stjórnsżslunni er nokkuš skżrt skilyrši eša fyrirvari ķ samningi Fįfnis viš sżslumanninn į Svalbarša, sem veldur žvķ aš umrędd uppsögn og órói ķ yfirstjórn Fįfnis heimili sżslumanninum aš rifta samningnum. Ef honum sżnist svo. Og į žvķ viršist raunveruleg hętta.

Steingrimur-Erlingsson_Fafnir-OffshoreSamkvęmt heimildum Orkubloggarans er mikill persónulegur velvilji ķ garš Steingrķms hjį Noršmönnunum sem žekkja til Polarsyssel. Og aš įnęgja hafi veriš į Svalbarša meš samstarfiš viš hann - og žar hafi uppsögnin bęši veriš óvęnt og vakiš undrun.

Ešlilega tjįir žó sżslumašurinn į Svalbarša sig ekki um žetta opinberlega, enda um aš ręša innanhśsmįl hjį Fįfni. En žaš sem er alvarlegt ķ mįlinu er sem sagt žaš aš nś eru skyndilega komnar upp ašstęšur sem valda žvķ aš mögulegt er aš sżslumašurinn į Svalbarša muni nżta samningsbundna heimild sķna til aš rifta samningnum viš Fįfni Offshore. Og/eša jafnvel yfirtaka rekstur Polarsyssel ķ samstarfi viš stęrsta kröfuhafann, sem er norsk lįnastofnun ķ eigu norska rķkisins (Eksportkreditt Norge).

Rekstur į svona skipi sem Polarsyssel er, er vel aš merkja ansiš flókinn. Og ekki į fęri annarra en žaulvanra manna ķ śtgerš, meš góša žekkingu og skilning į landfręšilegum og félagslegum ašstęšum į Noršurhjara, aš geta leyst śr žeim margvķslegu óvęntu vandamįlum sem upp geta komiš ķ rekstri svona skips žarna lengst ķ noršri. Meš uppsögn framkvęmdastjórans viršist afar sennilegt aš ekki sé lengur naušsynleg séržekking innan Fįfnis Offshore til aš geta rekiš skipiš snuršulaust.

Fafnir-Offshore_Polaryssel-in-SvalbardTitringurinn hjį félaginu nśna hefur žvķ gert żmsa ķ norska stjórnkerfinu bęši undrandi og nokkuš órólega. Og žaš er athyglisvert aš skv. heimasķšu Fįfnis er ekki aš sjį aš nżr framkvęmdastjóri sé žar kominn til starfa.

Tekiš skal fram aš Orkubloggarinn žekkir vel til žess aš Steingrķmur Erlingsson er umdeildur mašur og ekki öllum sem žykir hann lipur ķ samskiptum. En žaš kemur mjög į óvart og er eiginlega meš ólķkindum aš hann skuli hafa veriš rekinn frį Fįfni nśna - į žessum viškvęma tķmapunkti - og žaš meira aš segja įn žess aš nżr og hęfur mašur kęmi ķ hans staš hjį fyrirtękinu. Žarna hlżtur lķka aš skipta miklu aš meš žvķ aš segja framkvęmdastjóranum upp störfum er hętt viš aš trśnašarsamband Fįfnis viš sżslumanninn į Svalbarša hafi rofnaš - og nżja samningnum viš sżslumanninn žar meš mögulega stefnt ķ uppnįm. Žessi staša mun varla hjįlpa fyrirtękinu ķ žeim ólgusjó sem žaš nś er statt ķ.

Nżja samningnum stefnt ķ voša

Žaš žarf aušvitaš ekki aš vera aš uppsögn framkvęmdastjórans žarna sé eitthvert ašalatriši. Kannski kemur žarna mašur ķ manns staš. En žaš getur varla veriš traustvekjandi fyrir t.a.m. stęrstu eigendurna ķ Fįfni (ž.e. lķfeyrissjóšina), né fyrir hinn mikilvęga višskiptavin (sżslumanninn į Svalbarša), aš žarna skuli ekki nżr og hęfur stjórnandi hafa veriš strax til taks žegar framkvęmdastjóranum var sagt upp störfum. Og ef til žess kęmi aš sżslumašur rifti samningnum viš Fįfni nśna, vegna vandręšanna ķ yfirstjórn fyrirtękisins, myndi žaš sennilega leiša til žess aš Fįfnir Offshore fęri ķ gjaldžrot. Meš hlišsjón af žessari įhęttu, žį lķtur brottrekstur framkvęmdastjórans śt sem hreinn og klįr afleikur hjį stjórninni. A.m.k. er afar erfitt aš sjį aš félagiš standi betur eša sterkara aš vķgi eftir žann gjörning!

Polarsyssel-in-SeasEf til žess kemur aš sżslumašurinn į Svalbarša rifti samningnum myndi žó slķk ašgerš varla eiga sér staš nema ķ einhvers konar samrįši viš stęrsta lįnveitandann (kröfuhafann). Sem er įšurnefnt Eksportkreditt.

Hagsmunir žessa stęrsta lįnveitanda fyrirtękisins eru sennilega žokkalega tryggir - vegna fyrsta vešréttar ķ Polarsyssel. Vegna veršfalls į žessum markaši er aš vķsu hętt viš aš Eksportkreditt myndi žarna tapa einhverjum fjįrmunum. En tapiš yrši žó fyrst og fremst hjį sjįlfum hluthöfunum. Og žar myndu lķfeyrissjóširnir ķslensku verša fyrir stęrsta högginu. Žaš hlżtur žvķ aš skipta žį algeru höfušmįli aš žarna verši foršast aš brenna veršmęti og reynt aš tryggja sem farsęlasta nišurstöšu.

Aš auki er svo hętt viš miklu tapi hjį žeim ķslenska banka sem tók žįtt ķ fjįrmögnuninni. Fyrir Ķslandsbanka hlżtur žvķ einnig aš skipta miklu aš vandaš sé til verka og aš foršast verši aš veršmęti fari žarna forgöršum. Taka mį fram aš fjįrmögnunin į Polarsyssel fól ķ sér fyrsta sambankalįn ķslenskra banka meš Eksportkreditt eftir hrun. Žaš vęru varla mešmęli meš nżja endurreista ķslenska bankakerfinu ef žarna tekst illa til.

Lķfeyrissjóšir meš Svarta-Pétur

Žetta er allt hiš undarlegasta mįl. Samkvęmt fjölmišlum į įšurnefndur Steingrķmur um fimmtungshlut ķ fyrirtękinu. Og skv. heimildum Orkubloggarans eiga lķfeyrissjóširnir mjög stóran hlut ķ fyrirtękinu. Žaš er žó reyndar ekki alveg svona einfalt - žvķ eignarhlutir lķfeyrissjóšanna ķ Fįfni eru ķ gegnum tvo sjóši sem starfręktir eru af fyrirtękjum ķ eigu Ķslandsbanka og Landsbankans. Fyrir vikiš er valdiš ķ stjórn Fįfnis Offshore ekki hjį lķfeyrissjóšunum (sem žó samanlagt eiga žar jafnvel meirihluta). Heldur ķ höndum umręddra sjóša, sem eru ķ umsjį Landsbréfa (hjį Landsbankanum) og Ķslandssjóša (hjį Ķslandsbanka). Žessir sjóšir eru annars vegar Akur og hins vegar Horn II.

Polarsyssel-SvalbardEkkert hefur komiš fram opinberlega um įstęšur uppsagnar framkvęmdastjóra Fįfnis. En hvaš svo sem olli žeirri uppsögn, žį hlżtur nśna aš skipta mestu aš meš višbótarsamningnum viš Sżslumannsembęttiš į Svalbarša er rekstur Polarsyssel į réttri leiš. Og žvķ mį segja aš félagiš standi bęrilega mišaš viš markašsašstęšur. Og algert lykilatriši aš stefna umręddum samningi ekki ķ hęttu.

Aušvitaš skiptir žarna lķka mįli aš Fįfnir Offshore žarf einnig aš takast į viš žaš aš senn fęr fyrirtękiš ķ hendur annaš skip. Žar er um aš ręša Fįfnir Viking, sem nś er ķ smķšum og stóš til aš yrši afhent nś į įrinu 2016. Samkvęmt fréttum hefur nś veriš samiš um seinkun į afhendingu skipsins sem veršur 2017. Žess vegna er varla oršiš tķmabęrt aš örvęnta žó verkefnastašan žess skips sé sennilega ennžį óskrifaš blaš. En gallinn er kannski sį aš bęši Akur og Horn II eru hugsašir sem skammtķmasjóšir (lķftķmi sjóšanna er einungis įętlašur fįein įr og žį į žeim aš vera slitiš). Žess vegna gera žessir sjóšir rķka kröfu um snögga įvöxtun og eru ešli mįlsins samkvęmt varla mjög žolinmóšir fjįrfestar. Žaš er žvķ hętt viš langtķmahugsun endurspeglist lķtt ķ stjórn Fįfnis Offshore.

Svo viršist sem stjórn fyrirtękisins, žar sem bankamenn rįša meirihlutanum ķ umboši lķfeyrissjóšanna, sé žarna į nokkuš žokukenndri siglingu. Auk žess sem nżr samningur viš sżslumanninn į Svalbarša viršist geta komist ķ uppnįm, hefur Orkubloggarinn fengiš žęr upplżsingar frį Danmörku aš stjórn Fįfnis hafi nżveriš hafnaš tilboši um žįtttöku fyrirtękis žašan i kaupunum į Fįfni Viking. Allt viršist žetta markaš af nokkru kęruleysi innan stjórnarinnar. Og viš žessar ašstęšur minnir įhrifaleysi stęrstu eigendanna (lķfeyrissjóšanna) óneitanlega į žaš žegar setiš er uppi meš Svarta-Pétur.

Dęmigeršur umbošsvandi?

Aš mati Orkubloggarans vęri skynsamlegast fyrir Fįfni Offshore aš leggja nś höfušįherslu į aš rękta samband sitt viš stęrsta višskiptavininn - sem er sżslumašurinn į Svalbarša. Žar er um aš ręša afar traustan greišanda (aš baki honum stendur sjįlfur norski rķkissjóšurinn). Gott samband žarna į milli er žar aš auki lķklegt til aš višhalda trausti gagnvart stęrsta kröfuhafanum, sem einnig er ķ eigu norska rķkisins (Eksportkreditt). Stjórn Fįfnis eša a.m.k. meirihluti hennar viršist aftur į móti vera meš annaš ķ huga. Og viršist heldur ekki mjög įhugasöm um aš ręša viš mögulega samstarfsašila sem takmarkaš geta įhęttu fyrirtękisins. Žetta er bęši merki um skort į varśš og skynsamlegri langtķmahugsun.

Polarsyssel-in-SvalbardKannski er žetta mįl įgętis dęmi um žaš hvernig fariš getur žegar klippt er į sambandiš milli stęrstu fjįrfestanna og sjįlfs fyrirtękisins. Žaš getur varla veriš skynsamlegt fyrir lķfeyrissjóši aš vera svo stórir eigendur ķ fyrirtęki įn žess aš vera žar meš sķna eigin fulltrśa ķ stjórn. Žó svo skiljanlegt sé aš lķfeyrissjóšir treysti fįrfestingasjóšum fyrir hluta af fjįrmagni sķnu, žį verša lķfeyrissjóširnir aš gęta sķn og fara mjög varlega ķ žetta fjįrfestingaform. En žaš er kannski annar handleggur.

Orkubloggarinn ętlar engu aš spį um žaš hvernig žessu mįli lyktar. En hvaš stjórn Fįfnis er nś aš hugsa sér meš Polarsyssel er rįšgįta. Hin óvęnta og kęruleysislega atburšarįs upp į sķškastiš bendir óneitanlega til žess aš stjórnin sé ekki aš skilja mįliš rétt og kunni aš hafa skapaš félaginu ennžį meiri gjaldžrotahęttu. Hvernig śr žessu spilast skżrist vęntanlega į nęstu vikum. Vonandi finnst žarna farsęl lausn - og vonandi er žessi stóra tķmamótafjįrfesting lķfeyrissjóšanna ķ rekstri erlendis nś eftir hruniš ekki ķ voša.


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband